NGẪU LỰC
Nội dung bài học
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ?
Bài 22: NGẪU LỰC
1. Định nghĩa
Ngẫu lực là hệ 2 lực:
- Song song
- Ngược chiều
- Cùng độ lớn
- Cùng tác dụng vào 1 vật
Nêu đặc điểm của hai lực tác dụng vào những vật dưới đây ?
Bài 22: NGẪU LỰC
Thảo luận nhóm
(2 phút)
Hãy phân biệt ngẫu lực với hai lực cân bằng và hai lực trực đối
Bài 22: NGẪU LỰC
Hai lực cân bằng:
- Ngược chiều nhau
- Cùng độ lớn
Tác dụng lên cùng 1 vật
Hai lực trực đối:
- Cùng giá
- Ngược chiều nhau
- Cùng độ lớn
-Tác dụng lên 2 vật khác nhau
Ngẫu lực là hệ 2 lực:
- Song song
- Ngược chiều
- Cùng độ lớn
- Cùng tác dụng vào 1 vật
- Cùng giá
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
1. Định nghĩa
2. Ví dụ
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
1. Định nghĩa
2. Ví dụ
Dùng tay vặn vòi nước, ta đã tác dụng vào vòi nước 1 ngẫu lực
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
1. Định nghĩa
2. Ví dụ
Dùng tuanơvit để vặn đinh ốc,ta tác dụng vào tuanơvit một ngẫu lực
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
1. Định nghĩa
2. Ví dụ
Người lái xe tác dụng một ngẫu lực vào tay lái khi ô tô sắp qua đoạn đường ngoặt
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
Các trường hợp nào sau đây xuất hiện ngẫu lực ??
A
A
C
C
Bài 22: NGẪU LỰC
Ngẫu lực có tác dụng gì đối với:

Vật không có trục quay cố định ?
Vật có trục quay cố định ?
Bài 22: NGẪU LỰC
I. NGẪU LỰC LÀ GÌ ?
II. TÁC DỤNG NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
1. Trường hợp vật không có trục quay cố định
- Nhận xét kết quả tác dụng của ngẫu lực.
G
Ngẫu lực có tác dụng làm cho vật sẽ quay quanh một trục đi qua trọng tâm và vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực
Ngẫu lực không gây ra một tác dụng nào đối với trục quay
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
1. Trường hợp vật không có trục quay cố định
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
Nếu vật có trục quay cố định vuông góc với mặt phẳng của ngẫu lực nhưng không đi qua trọng tâm của vật thì tác dụng của ngẫu lực thể hiện như thế nào ??
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
2. Trường hợp vật có trục quay cố định
Dưới tác dụng của ngẫu lực vật sẽ quay quanh trục quay đó
Nếu trục quay không đi qua trọng tâm thì trọng tâm sẽ chuyển động tròn xung quanh trục quay Trục quay phải tạo ra lực liên kết để giữ trọng tâm chuyển động trên quỹ đạo. Nếu vật rắn quay quá nhanh, lực liên kết quá lớn thì trục có thể gẫy.
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
Hãy cho biết ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu tác dụng của ngẫu lực đối với một vật rắn ??
Chế tạo các động cơ, tua bin, các bánh đà, bánh xe thì phải làm cho trục quay đi qua trọng tâm một cách chính xác nhất
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
Ngẫu lực có tác dụng gì đối với:
Vật không có trục quay cố định ?
Vật có trục quay cố định ?
Nhận xét: Ngẫu lực tác dụng vào một vật chỉ làm cho vật quay chứ không tịnh tiến.
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
THẢO LUẬN (3Phút)
Hãy tính mômen của ngẫu lực đối với một trục quay vuông góc với mặt phẳng của ngẫu lực ??
O
d
d1
d2
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
O
d
d1
d2
3. Mômen của ngẫu lực
M=Fd
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
3. Mômen của ngẫu lực
 Momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay, miễn là trục quay vuông góc với mặt phẳng của ngẫu lực.
Momen của ngẫu lực:
M = F1. d1 + F2. d2 = F(d1+d2)
? M = F.d
M: Momen ngẫu lực (N.m)
F: Độ lớn mỗi lực (N)
d: cánh tay đòn của ngẫu lực(m)
(là khoảng cách giữa hai giá của hai lực)
Bài 22: NGẪU LỰC
II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC
ĐỐI VỚI MỘT VẬT RẮN
3. Mômen của ngẫu lực
 Momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay, miễn là trục quay vuông góc với mặt phẳng của ngẫu lực.
C1. Chứng minh rằng momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực.
Gọi O’ là vị trí bất kỳ của trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực, ta luôn có:
Momen của ngẫu lực: M’ = F1d’1 + F2d’2 = F(d’1 + d’2) = F. d (1)
d là khoảng cách giữa hai giá của hai lực, không phụ thuộc vị trí O của trục quay.
Xét trục quay đi qua O, momen của ngẫu lực lúc này là:
M = F1d1 + F2d2 = F(d1 + d2) = F.d (2)
Từ (1) và (2) → M = M’ → momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực (đpcm).
D. F(x – d).
C. Fd
B. F(2x + d).
A. F(x + d).
F = F’
Câu 1: Momen của ngẫu lực như hình vẽ là
VẬN DỤNG
Bài 22: NGẪU LỰC
Bài 22: NGẪU LỰC
VẬN DỤNG
Câu 2: Hai lực của một ngẫu lực có độ lớn F = 5,0 N. Cánh tay đòn của ngẫu lực d = 20 cm. Mômen của ngẫu lực là:
A. 100 N.m
B. 2,0 N.m
C. 0,5 N.m
D.1,0 N.m
Bài 22: NGẪU LỰC
VẬN DỤNG
Câu 3: Một ngẫu lực gồm hai lực
có và cánh tay đòn d.
Mômen của ngẫu lực này là:
A.
B. 2Fd
. Fd
D. Chưa biết được vì còn phụ thuộc vào vị trí của trục quay
C
GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
+ Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập 4, 5, 6 sgk trang 118.
+ Yêu cầu: Ôn tập thi học kì 1
Phần lý thuyết và trắc nghiệm giới hạn trong chương 2 và 3.
Phần bài toán tự luận bài toán vận dụng các lực masat, tổng hợp lực, ba định luận Niuton. Mômen lực, quy tắc mô men lực, quy tắc hợp lực song song.
Bài tập trọng tậm ôn thi:
Trắc nghiệm: từ trang 10 đến 15 của đề cương.
Tự luận: BT 17,20,22,27,39,43,44,45 đề cương.