Nghị luận trong
văn bản tự sự
Nghị luận?
Nêu lí lẽ, dẫn chứng để bảo vệ một quan điểm, tư tưởng nào đó.
THUYẾT PHỤC
I. TÌM HIỂU YẾU TỐ NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
1. Đoạn trích Lão Hạc- Nam Cao:
Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn, không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương...Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi. Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu? Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa. Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau ích kỉ che lấp mất. Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận.
(Nam Cao, Lão Hạc)
- Nêu vấn đề:
Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn, không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương...
- Phát triển vấn đề:
Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi.
Giải quyết vấn đề:
Giải quyết vấn đề:
Lí lẽ 1
Lí lẽ 2
Lí lẽ 3
2. Đoạn trích Truyện Kiều - Nguyễn Du:
Rằng: "Tôi chút phận đàn bà ,
Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.
Nghĩ cho khi gác viết kinh,
Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo.
Lòng riêng riêng những kính yêu,
Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai.
Trót lòng gây việc chông gai,
Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng”.
Khen cho: "Thật đã nên rằng,
Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.
Tha ra thì cũng may đời,
Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen“.
Thoắt trông nàng đã chào thưa:
"Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!
Đàn bà dễ có mấy tay.
Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”
Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu,
Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca.
a. Lập luận của Thúy Kiều:
Thoắt trông nàng đã chào thưa:
"Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!
Đàn bà dễ có mấy tay.
Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”

Xưa nay có mấy ai ghê gớm, cay nghiệt như nàng
Càng cay nghiệt thì càng gặp phải oan trái
Rằng: "Tôi chút phận đàn bà ,
Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.
Nghĩ cho khi gác viết kinh,
Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo.
Lòng riêng riêng những kính yêu,
Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai.
Trót lòng gây việc chông gai,
Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng”.
a. Lập luận của Hoạn Thư:
Tôi đã đối xử tốt
Đàn bà hay ghen, tôi là đàn bà nên ghen là thường tình
Chồng chung không ai chiều cho ai
Nhận tội, xin tha
Khen cho: "Thật đã nên rằng,
Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.
Tha ra thì cũng may đời,
Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen“.
Hoạn thư đã thuyết phục được Kiều
→ Yếu tố nghị luận làm cho câu chuyện
thêm sâu sắc.
Ý NGHĨA CÔNG VIỆC
Một người khách đi ngang qua nơi những người thợ hồ đang xây một bức tường và hỏi về công việc họ đang làm. Người thứ nhất chẳng cần suy nghĩ gì đáp ngay:
- Chúng tôi đang trộn hồ, đặt các viên gạch và xây tường. Chẳng có gì lạ cả.
Người khách đến hỏi người thợ thứ hai, ông đưa tay lau mồ hôi trên trán rồi trả lời:
- Tôi đang làm công việc mà một ngày có thể kiếm được 5 bảng Anh.
Người thợ thứ ba đang làm việc hăng say đến nỗi không để ý đến sự có mặt của người khách lạ. Người khách tới gần hỏi:
- Xin lỗi, ông có thể cho biết ông đang làm gì không?
Người thợ dừng tay và chậm rãi trả lời:
- Tôi đang cùng mọi người xây một trong những bức tường của một nhà thờ lớn mà sau này tôi có thể dẫn con cháu của mình đến thăm và tự hào nói với chúng rằng cha ông chúng là người góp phần xây nên nhũng bức tường của nhà thờ đó.
Cùng một công việc, cùng một sự kiện,ý nghĩa của nó trở nên cao đẹp hay bình thường là tùy thuộc vào cách nhìn của mỗi chúng ta. First News
→ Yếu tố nghị luận làm cho câu chuyện thêm tính triết lí.