Bài ngoại khóa:

“NHẬT KÍ TRONG TÙ” (NGỤC TRUNG NHẬT K Í)
(HỒ CHÍ MINH)
I. TÁC GIẢ:
1.TIỂU SỬ- CUỘC ĐỜI:
- Tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung(1890-1969) trong một gia đình nhà Nho tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Năm 1911 Với tên Nguyễn Ái Quốc, Người ra đi tìm đường cứu nước.
N¨m 1920 Ng­êi ®· t×m ra ¸nh s¸ng ch©n lÝ c¸ch m¹ng vµ ®­êng ®i cho c¸ch m¹ng ViÖt Nam.
- 3/2/1930 Người tham gia sáng lập ra tổ chức Đảng cộng sản Việt Nam.
- Ngay từ sau khi về nước (2/ 1941) Ngu?i ho?t d?ng bí m?t t?i hang Cốc Bó (Cao B?ng) và trực tiếp lãnh đao cách mạng Vi?t Nam.
- 2/9/1969 Người qua đời.
2. SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC.
Gồm nhiều thể loại: Truyện kí, thơ ca, văn chính luận.
Các tác phẩm chính:
+ Truyện kí: “Pa-ri” , “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”, “Vi hành”.
+ Thơ ca: “Nhật kí trong tù”, “Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh”, “Thơ Hồ Chí Minh”.
+ Văn chính luận: “Tuyên ngôn độc lập”, “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, “Không có gì quý hơn độc lập tự do”…

Là nhà yêu nước, nhà cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới , vị lãnh tụ kiệt xuất của dân tộc Việt Nam.
I. TÁC GIẢ:
1.TIỂU SỬ- CUỘC ĐỜI:
2. SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC.
II. TÁC PHẨM “NHẬT KÍ TRONG TÙ”.
1. HOÀN CẢNH SÁNG TÁC.
- Tháng 8/1942 đến tháng 9/1943 tại nhà tù Tưởng Giới Thạch (Trung Quốc).
- Gồm 133 bài thơ bằng chữ Hán .
2.NỘI DUNG
A. TIẾNG NÓI LÊN ÁN CHẾ ĐỘ NHÀ TÙ TƯỞNG GIỚI THẠCH.
- Nhà tù đã bắt bớ, giam cầm tù nhân một cách vô lí:
Oa! Oa! Oa…
Cha trốn không đi lính nước nhà
Nên nỗi thân em vừa nửa tuổi
Phải theo mẹ đến ở nhà pha
(Cháu bé ở nhà lao Tân Dương)
Biền biệt người đi không trở lại
Buồng the trơ trọi thiếp ôm sầu
Quan trên xót nỗi em cô quạnh
Nên lại mời em…tạm ở tù
(Gia quyến người bị bắt lính)
Ta l� d?i bi?u dân Vi?t Nam
Tìm d?n Trung Hoa d? hội d�m
Núi cao g?p h? m� vô s?
Du?ng ph?ng g?p ngu?i b? t?ng giam
(Du?ng d?i khó khan)
Bốn tháng cơm không no
Bốn tháng đêm thiếu ngủ
Bốn tháng áo không thay
Bốn tháng không giặt giũ
Cho nên:
Răng rụng mất một chiếc
Tóc bạc thêm mấy phần
Gầy đen như quỷ đói
Ghẻ lở mọc đầy thân.
(Bốn tháng rồi)
Mỗi người nửa chậu nước nhà pha
Rửa mặt, pha trà tự ý ta
Muốn để pha trà đừng rửa mặt
Muốn đem rửa mặt chớ pha trà.
(Chia nước)
- Nhà tù bóc lột, ức hiếp, đày đọa tù nhân tàn nhẫn.
B. BỨC CHÂN DUNG TINH THẦN TỰ HỌA CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH.
1.Hồ Chí Minh- một tâm hồn lớn.
a. T?m lòng yêu nu?c, thuong dân sâu sắc, nhớ bạn bè da diết.
- Hình ảnh đất nước luôn thường trực trong lòng Bác.
Một canh…hai canh…lại ba canh.
Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành
Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt
Sao vàng năm cánh, mộng hồn quanh.
(Không ngủ được)
- Người thuong ngu?i dân d?t Vi?t ph?i ch?u c?nh l?m than.
Ngo?i c?m tr?i Hoa con nóng l?nh
N?i thuong d?t Vi?t c?nh l?m than
( ốm nặng)
- Nhớ da diết bạn bè, đồng chí.
Ngày đi bạn tiễn đến bên sông
Hẹn bạn về khi lúa đỏ đồng
Nay gặt đã xong cày đã khắp
Quê người tôi vẫn chốn nao nung .
(Nhớ bạn)
Năm tròn cố quốc tăm hơi vắng
Tin tức bên nhà bữa bữa trông
(Tức cảnh)
- Vì yêu nước th­¬ng d©n Người khao khát được trở về hoạt động cách mạng đưa đất nước thoát khỏi lầm than.
b. Tấm lòng nhân đạo
- Người thuong nh?ng c?nh d?i éo le, b?t h?nh.
Thân anh da b?c l?y xuong
Kh? dau đói rét h?t phuong s?ng r?i
Đêm qua còn ngủ bên tôi
Sáng nay anh dã v? noi su?i v�ng.
(M?t ngu?i tù c? b?c v?a ch?t)
Anh đứng trong song sắt
Em đứng ngoài cửa sắt
Gần nhau trong tấc gang
Mà biển trời cách mặt.
Muốn nói chẳng nên lời
Nói lên bằng khóe mắt
Chưa nói lệ tuôn trào
Tình cảnh đáng thương thật !
( Vî ng­êi b¹n tï ®Õn th¨m chång)
Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu
Khúc nhạc tình quê chuyển điệu sầu
Muôn dặm quan hà khôn xiết nỗi
Lên lầu ai đó ngóng trông nhau ?
(Người bạn tù thổi sáo)
- Vui, buồn cùng người lao động Trung Quốc.
Khắp chốn nông dân cười hớn hở
Đồng quê vang dậy tiếng ca vui
Vùng đây tuy rộng đất khô cằn
Vì thế nhân dân kiệm lại cần
Nghe nói năm nay trời đại hạn
Mười phân thu hoạch chỉ vài phân.
(Từ Long An đến Đồng Chính)
Thà chết chẳng cam nô lệ mãi
Tung bay cờ đỏ khắp trăm miền
Xót mình giam hãm trong tù ng?c
Chua du?c xông ra gi?a tr?n ti?n.
(? Vi?t Nam có bi?n d?ng)
Dãi nắng dầm mưa chẳng nghỉ ngơi
Phu đường vất vả lắm ai ơi
Ngựa xe, hành khách, thường qua lại.
Biết cảm ơn anh được mấy người?
(Phu làm đường)
Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta
Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa
Chỉ biết quªn mình cho hết thảy
Như dòng sông ®á nặng phù sa.
(Tè H÷u)
c. Lòng yêu thiên nhiên.
2.NỘI DUNG
A. TIẾNG NÓI LÊN ÁN CHẾ ĐỘ NHÀ TÙ TƯỞNG GIỚI THẠCH
B. BỨC CHÂN DUNG TINH THẦN TỰ HỌA CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
a. Tấm lòng yêu nước, thương dân.
b. Tấm lòng nhân đạo.
1.Hồ Chí Minh- một tâm hồn lớn.
- Hình ảnh thiên nhiên vừa gần gũi, thân thiết mà đầy thơ mộng:
+ Bông hoa nở trong ngục tối.
Hoa hồng nở hoa hồng lại rụng
Hoa tàn, hoa nở cũng vô tình.
Hương hoa bay thấu vào trong ngục
Kể với tù nhân nỗi bất bình.
(Cảnh chiều hôm)
+ Tiếng chim kêu.
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.
(Chiều tối)
Người dành tình cảm đặc biệt cho thiên nhiên.
+ Mặt trời
+ Dãy núi.
+Chòm mây….
+ V?ng trang, chòm sao
- Ngu?i th? h?n mình giao hoà cùng thiên nhiên mặc cho hoàn cảnh giam hãm tù đày .
Mặc dù bị trói chân tay
Chim ca rộn núi, hương bay ngát rừng
Vui say ai cấm ta đừng
Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu.

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt
Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu
(Trung thu)
Gà gáy một lần đêm chửa tan
Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn
(Giải đi sớm)
Đất trời một thoáng thu màn ướt
Sông núi muôn trùng trải gấm phơi
Trời ấm hoa cười chào gió nhẹ
Cây cao chim hót rộn cành tươi
2.NỘI DUNG
A. TIẾNG NÓI LÊN ÁN CHẾ ĐỘ NHÀ TÙ TƯỞNG GIỚI THẠCH
B. BỨC CHÂN DUNG TINH THẦN TỰ HỌA CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
1. Hồ Chí Minh - một tâm hồn lớn.
2. Hồ Chí Minh - một trí tuệ lớn.
- Đường lối chiến thuật, chiến lược cách mạng.
Phải nhìn cho rộng suy cho kĩ
Kiên quyết không ngừng thế tấn công
Lạc nước hai xe đành bỏ phí
Gặp thời một tốt cũng thành công.
(Học đánh cờ)
- Những bài học kinh nghiệm quý giá về đường đời, đạo đức cách mạng.
Ngủ thì ai cũng như lương thiện
Tỉnh dậy mới phân kẻ dữ hiền.
Hiền dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên.
(Nửa đêm)
Gạo đem vào giã bao đau đớn
Gạo giã xong rồi trắng tựa bông
Sống ở trên đời người cũng vậy
Gian nan rèn luyện mới thành công.
(Nghe tiếng giã gạo)
Đi đường mới biết gian lao
Núi cao rồi lại núi cao trập trùng
Núi cao lên đến tận cùng
Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.
(Đi đường)
2.NỘI DUNG
A. TIẾNG NÓI LÊN ÁN CHẾ ĐỘ NHÀ TÙ TƯỞNG GIỚI THẠCH
B. BỨC CHÂN DUNG TINH THẦN TỰ HỌA CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
1. Hồ Chí Minh - một tâm hồn lớn.
2. Hồ Chí Minh - một trí tuệ lớn.
3. Hồ Chí Minh - một dũng khí lớn.
- Phong thái ung dung, lạc quan tin tưởng:
Tự do tiên khách trên trời
Biết chăng trong ngục có người khách tiên ?
(Quá trưa)
Hôm nay xiềng xích thay dây trói
Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung
Tuy bị tình nghi là gián điệp
Mà như khanh tướng vẻ ung dung.
(Đi Nam Ninh)
Ăn cơm nhà nước ở nhà công
Binh lính thay nhau để hộ tùng
Non nước dạo chơi tùy sở thích
Làm trai như thế thật hào hùng.
(Nói cho vui)
Đáp thuyền thẳng xuống huyện Ung Ninh
Lủng lẳng chân treo tựa giảo hình.
Làng nước bên sông đông đúc thế,
Thuyền câu rẽ sóng nhẹ thênh thênh.
(Đi thuyền xuống Ung Ninh)
- Bản lĩnh kiên cường, tinh thần chiến đấu:
Thân thể ở trong lao
Tinh thần ở ngoài lao
Muốn nên sự nghiệp lớn
Tinh thần càng phải cao.
(Đề từ)
Thà chết chẳng cam nô lệ nữa
Tung bay cờ đỏ khắp trăm miền
Xót mình giam hãm trong tù ng?c
Chua du?c xông ra gi?a tr?n ti?n
(? Vi?t Nam có bi?n d?ng)
Kiên trì và nhẫn nại
Không chịu lùi một phân
Vật chất tuy đau khổ
Không nao núng tinh thần.
(Bốn tháng rồi)
T?n công, thoái th? không so h?
D?i tu?ng, anh hùng mới xứng danh

(H?c dánh c?)
CHẤT THÉP
* TÓM LẠI:
Viên Ưng (Trung Quèc): “Đọc NKTT ta bắt gặp một tâm hồn vĩ đại của một bậc: ĐẠI TRÍ- ĐẠI NHÂN- ĐẠI DŨNG ”.
HOÀNG TRUNG THÔNG:
Tôi đọc trăm bài trăm ý đẹp
Ánh đèn tỏa rạng mái đầu xanh
Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát tình.
I. TÁC GIẢ:
1.TIỂU SỬ- CUỘC ĐỜI:
2. SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC.
II. TÁC PHẨM “NHẬT KÍ TRONG TÙ”
1. HOÀN CẢNH SÁNG TÁC.
2.NỘI DUNG
A. TIẾNG NÓI LÊN ÁN CHẾ ĐỘ NHÀ TÙ TƯỞNG GIỚI THẠCH.
B. BỨC CHÂN DUNG TINH THẦN TỰ HỌA CỦA NGƯỜI CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH.
3. NGHỆ THUẬT
- Vẻ đẹp cổ điển - hiện đại.
Ngôn ngữ hàm súc.
Kết hợp trào phúng- trữ tình.
Kết hợp ý nghĩa tả thực- tượng trưng.
Tính nhạc.
+ Cổ điển:
. Giàu tình cảm với thiên nhiên.
. Sử dụng bút pháp chấm phá, hình ảnh có tính biểu tượng.
. Đề tài: tình bạn, thiên nhiên, gia đình.
+ Hiện đại:
. Hình tương thơ vận động; hướng tới ánh sáng, sự sống, tương lai.
. Trong quan hệ với thiên nhiên con người là chủ thể.
. Tinh thần thép ( tính chiến đấu ).
Câu hỏi thu hoạch:
Câu 1: Trình bày khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của tập "Nhật kí trong tù".

Câu 2: Qua " Nhật kí trong tù" hãy sáng tỏ Hồ Chí Minh là người có tâm hồn lớn.

Câu 2: Qua " Nhật kí trong tù" hãy sáng tỏ Hồ Chí Minh là người có trí tuệ lớn.

Câu 2: Qua " Nhật kí trong tù" hãy sáng tỏ Hồ Chí Minh là người có dũng khí lớn.