Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
Xác định input, output và viết thuật toán của bài toán tính tổng hai số nguyên A, B?
Trả lời:
Input: A, B là các số nguyên
Output: Đưa ra tổng hai số A, B
Tiết 17- Bài 5
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
- Ngôn ngữ để viết chương trình được gọi là ngôn ngữ lập trình.
- Ngôn ngữ lập trình được chia làm 3 loại:
+ Ngôn ngữ máy
+ Hợp ngữ
+ Ngôn ngữ bậc cao
? Làm thế nào con người có thể điều khiển máy tính
giải một bài toán?
NGÔN NGỮ
LẬP TRÌNH
Ngôn ngữ máy là ngôn ngữ duy nhất mà máy tính có thể trực tiếp hiểu và thực hiện được.
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
1. Ngôn ngữ máy
- Mỗi loại máy tính đều có 1 ngôn ngữ máy riêng.
Ví dụ: Đoạn chương trình sau mô tả việc thực hiện cộng hai giá trị trên ngôn ngữ máy:
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
? Khi viết chương trình bằng ngôn ngữ máy sẽ có lợi thế gì?
- Ưu điểm:
+ Các câu lệnh có thể được thực thi một cách nhanh chóng.
+ Khai thác triệt để các đặc điểm phần cứng của máy.
? Chương trình viết bằng ngôn ngữ khác muốn thực hiện trên máy tính phải làm như thế nào?
NGÔN NGỮ
KHÁC
NGÔN NGỮ
MÁY
CHƯƠNG
TRÌNH DỊCH
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
? Ngôn ngữ máy có những hạn chế nào?
Nhược điểm:
+ Ngôn ngữ máy phức tạp, phụ thuộc nhiều vào phần cứng.
+ Chương trình viết mất nhiều công sức, cồng kềnh, khó hiệu chỉnh, khó cải tiến.
+ Không phổ biến, ứng dụng không cao.
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
2. Hợp ngữ
Ví dụ:
Để cộng hai giá trị có trong hai thanh ghi AX, BX ta thực hiện như sau:
ADD AX,BX
Trong đó:
ADD: là kí hiệu phép cộng (viết tắt từ tiếng Anh)
Kết quả của phép cộng sẽ được ghi trong thanh AX.
? Qua ví dụ trên em có nhận xét gì về hợp ngữ?
- Là ngôn ngữ kết hợp ngôn ngữ máy với ngôn ngữ tự nhiên của con người. Nó cho phép người lập trình sử dụng một số từ để thể hiện các lệnh cần thực hiện.
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
?Máy tính có thực hiện được ngay các chương trình viết bằng hợp ngữ không?
- Chú ý: Chương trình viết bằng hợp ngữ trước khi thực hiện trên máy phải được dịch ra ngôn ngữ máy nhờ chương trình hợp dịch.
? Em nào có thể chỉ ra nhược điểm của hợp ngữ?
Ưu điểm:
+ Câu lệnh dễ viết, dễ hiểu hơn ngôn ngữ máy.
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Nhược điểm:
+ Câu lệnh vẫn còn phức tạp, khó nhớ, còn phụ thuộc vào loại máy.
? So với ngôn ngữ máy, hợp ngữ có ưu điểm gì nổi bật?
Ví dụ: Đoạn chương trình sau mô tả thực hiện cộng hai số nguyên A,B
Tiết 17 - Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
3. Ngôn ngữ bậc cao.
Ví dụ:
? Em có nhận xét gì về các câu lệnh được viết trong đoạn chương trình trên?
Đoạn chương bên thực hiện công việc gì?
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
? Vậy em hiểu ngôn ngữ bậc cao là ngôn ngữ như thế nào?
Ngôn ngữ bậc cao là ngôn ngữ trong đó các câu lệnh được viết gần với ngôn ngữ tự nhiên.
Ví dụ: Dòng lệnh cho biết số nguyên a (a≠0) là số âm hay dương được thể hiện trong Pascal:
IF (a < 0) THEN Write(‘ a la so am’)
ELSE Write(‘a la so duong’);
“Ngôn ngữ bậc cao thích hợp với số đông người lập trình”. Em có đồng ý với ý kiến trên không? Tại sao?
Ưu điểm:
+ Có tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào loại máy
+ Ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hiệu chỉnh…
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
? Bên cạnh những ưu điểm nổi bật ngôn ngữ bậc cao có nhược điểm gì?
- Chú ý:
Chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao phải được chuyển về chương trình trên ngôn ngữ máy thông qua chương trình dịch.
- Nhược điểm:
Mất nhiều thời gian để dịch ra ngôn ngữ máy.
Củng cố
Ngôn ngữ lập trình
Ngôn
ngữ
máy

Hợp
ngữ
Ngôn
ngữ
bậc
cao
Chương trình dịch
Chương trình hợp dịch
Tiết 17 – Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Tiết 17 - Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Với bài toán tính tổng hai số nguyên A, B ta có thể viết trên 3 thế hệ ngôn ngữ lập trình qua các đoạn chương trình như sau:
Đoạn CT 1
Đoạn CT 2
Đoạn CT 3
? Em hãy chỉ ra các loại ngôn ngữ lập trình được sử dụng ứng với các đoạn chương trình trên?
Viết bằng hợp ngữ
Viết bằng
ngôn ngữ máy
Viết bằng
ngôn ngữ bậc cao
? Hãy ghép mỗi đặc điểm ở cột bên phải với ngôn ngữ lập trình tương ứng ở cột bên trái
Đáp án
B- 2 - 5
A - 1 - 5
C - 3 - 4
Tiết 17 - Bài 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Hướng dẫn về nhà
Học bài và trả lời câu hỏi 3 trong sách giáo khoa trang 46.
Đọc trước bài 6 “Giải bài toán trên máy tính”.
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!