VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
A.X.Puskin

Cảm giác của em khi
đi trên con đường này
một mình? Em làm
thế nào để vượt qua
cảm giác đó?

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
A.X.Puskin

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. Đọc – Tìm hiểu
chung
 Tác giả
Tác phẩm

+ So sánh bản dịch nghĩa – dịch thơ
+ Bố cục

A.X.Puskin

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. Đọc – Tìm hiểu
chung
1. Tác giả
- Cuộc đời.
- Sự nghiệp.
- Phong cách.

A.X.Puskin

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. Đọc – Tìm hiểu
chung
1. Tác giả

 A-lếch-xan-đrơ Xéc-ghê-ê-vích Pu-skin (1799 – 1837) là
người đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỉ XIX.
 Đặc điểm phong cách nghệ thuật thơ trữ tình Pu-skin: ngôn
từ chính xác, giản dị, trong sáng, hàm súc
 Ông không chỉ thể hiện tâm trạng mà còn chuyên chở
những vận động ý thức của nhân vật trữ tình, hướng tới
hoá giải những khúc mắc trong lòng người để cuối cùng
đạt tới một xúc cảm cân bằng, hài hoà

A.X.Puskin

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. Đọc – Tìm hiểu
chung

A.X.Puskin

2. Tác phẩm

* Hoàn cảnh sáng tác
Tháng 12 năm 1825, một cuộc khởi nghĩa chống lại chế độ nông nô
chuyên chế đã nổ ra
Đầu năm 1826, cuộc khởi nghĩa bị Nga hoàng dập tắt
Vào mùa đông năm ấy, nỗi buồn riêng của nhà thơ ở nơi đày ải, nỗi buồn
chung của nhân dân đã trở thành nguồn cảm hứng

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

I. Đọc – Tìm hiểu
chung

A.X.Puskin

2. Tác phẩm

* Bố cục: chia làm 3 phần:
+ P1 – Khổ 1: Con đường mùa đông – nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt
qua trở ngại.
+ P2 – Khổ 2 – 6: Con đường mùa đông – cảnh vật và vận động tâm tưởng
của người lữ hành.
+ P3 – Khổ 7: Con đường mùa đông – vững bước hành trình cùng những
điểm tựa tinh thần và ý thức về sứ mệnh.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn bản
1. Nhan đề

2. Phân tích

A.X.Puskin

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn bản

A.X.Puskin

1. Nhan đề

- Con đường: gợi ý niệm về sự vận động, về hành trình cuộc đời.
- Mùa đông: gợi cảm xúc giá lạnh, nỗi buồn
-> Nghĩa biểu tượng: nhan đề bài thơ gợi cho chúng ta liên
tưởng đến những khó khăn trở ngại trên hành trình mùa đông cô
đơn, lạnh giá và ý thức vượt qua trở ngại ấy, lấy lại thăng bằng.
Đó cũng là những khó khăn, trở ngại trên hành trình cuộc đời
của mỗi con người.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại

Em hãy đọc khổ thơ 1 và hoàn thành PHT 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

(A -lếch -xan-đrơ Xéc -ghê-ê -vích Pu-skin)
Tìm hiểu về Hình tượng con đường đêm đông

Hình tượng con đường đêm đông
* Hình ảnh
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….
* Âm thanh
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….
* Cảm xúc của nhân vật trữ tình
….
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại
- Thời gian là đêm khuya mùa đông, không gian là cánh đồng bao la.
- Hình ảnh “trăng”- ánh sáng buồn bã, tỏa rộng khắp khoảng trống u buôn trên
đường trong rừng khuya
-> Nỗi buồn cao độ, tràn ngập không gian, dâng lên chất chứa trong lòng người
cảm nhận - NVTT (nhân vật trữ tình)

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.1. Con đường mùa đông - nỗi buồn và nỗ lực vận động vượt qua trở ngại
- Các từ ngữ “xuyên qua”, “nhô ra”, “dội” : tô đậm nỗ lực vượt qua khó khăn,
trở ngại trong lòng NVTT.
-> Quy luật vận động của cuộc sống: c/s luôn vận động về phía trước, xua đi
nỗi buồn để hạnh phúc, niềm vui còn đọng lại.
- Cảm xúc của NVTT: Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp và luôn tin
tưởng mình có thể vượt lên số phận
=> Khung cảnh thiên nhiên nên thơ, trữ tình nhưng ảm đạm, đặc trưng mùa
đông nước Nga.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành

Em hãy đọc khổ thơ 2,3,4,5,6 và tìm âm thanh,
hình ảnh, cảm xúc của nhân vật trữ tình.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Không gian: Con đường vắng lặng, buồn tẻ.
- Âm thanh
+ Tiếng lục lạc - rung lên đơn điệu tẻ ngắt
+ Tiếng kim đồng hồ kêu tích tắc – tiếng điểm bước vận động không ngừng của
thời gian
+ Bài ca của người xà ích chứa đựng cả niềm vui và nỗi buồn.
=> Mỗi âm thanh xuất hiện vừa nhấn mạnh nỗi buồn, vừa cho thấy hướng vận
động của nhân vật trữ tình để vượt qua những khó khăn trên con đường. Nỗi buồn
thời thế hòa với sự cô đơn của thân phận.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Hình ảnh biểu tượng:
+ Xe tam mã biểu tượng cho chuyển động nhanh như bay lên -> ý thức về sự vận
động và tìm đến với tinh thần dân tộc Nga
+ Bài ca của người xà ích – lời ca dân gian -> ý thức về cội nguồn của NVTT
+Mái lều, ánh lửa: gợi ý niệm về nhà, đó là mái ấm yên bình
+Nhi – na – biểu tượng của hạnh phúc, tình yêu, NVTT coi đó là mục đích của
hành trình.
-> NVTT coi những hình ảnh đó là điểm tựa hành trang tinh thần cho mình để có
thể vững vàng đi tiếp trên con đường mùa đông tràn ngập nỗi buồn lạnh giá

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Hình ảnh tương phản:
+ Ánh lửa – mái lều (thẫm đen) >< rừng sâu – tuyết (trắng) ; không có (ấm áp) >< chỉ có
(lạnh lẽo);
-> Đó là sự đối lập giữa tâm cảnh và ngoại cảnh
+ Hình ảnh “những cột dài cây số” là biểu tượng cho những cột mốc trong cuộc đời,
ngược chiều với sự vận động tiến lên của con người, người lữ hành luôn không ngừng
chuyển động về phía trước
-> Nhằm nhấn mạnh sự tách biệt tâm tưởng của người lữ hành ra khỏi cảnh vật bên
ngoài ; đồng thời nhấn mạnh hướng vận động không ngừng về phía trước. NVTT không
còn chìm đắm trong cảnh vật u buồn nữa.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
- Cảm xúc của NVTT:
+ Lời than: “Ôi buồn đau, ôi cô lẻ...”: Sự thể hiện dòng cảm xúc mãnh liệt, kết nối
tâm tưởng nhân vật trữ tình với cô gái Nga yêu thương.
+ Nhân vật trữ tình lúc này đang tận hưởng tâm trạng nhớ thương của người lữ
khách: hơi ấm của mái ấm (lò đỏ lửa), hơi ấm của tình yêu (ngắm em, ngắm mãi
không thôi, bên nhau trong đêm)
+ Nhà thơ tiếp tục đấu tranh với nỗi buồn bằng cách gọi tên người yêu, đối mặt với
“Kim đồng hồ kêu tích tắc”: tiếng điểm bước vận động không ngừng của thời gian
và “lũ người tẻ ngắt”.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.2. Con đường mùa đông - cảnh vật và vận động tâm tưởng của người lữ hành
=> Quy luật của cuộc sống: c/s vận động không ngừng qua bước đi của thời gian,
theo quy luật sẽ hoàn tất vòng quay đều đặn của mình, xua đi xa nỗi buồn để hạnh
phúc tình yêu được đọng lại.
Khát khao về hòa bình, hạnh phúc đã trở thành động lực để nhân vật trữ tình vượt
qua những gian truân.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
Em hãy đọc văn bản và:
- Nhận xét về những hình tượng thơ được điểm lại
trong khổ thơ cuối.
- Chia sẻ suy nghĩ về cách lấy lại cảm giác bình yên
trên những “con đường mùa đông” trong cuộc đời.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
- Những hình tượng thơ được điểm lại:
+ Nhi – na: người luôn đồng hành cùng lữ khách – là
điểm tựa tình yêu.
+ Con đường – của tôi: sự gắn bó mật thiết giữa
NVTT và con đường
+ Hình ảnh chiếc xe ngựa cùng bác xà ích lặp lại, tạo
nên kết cấu vòng tròn tương ứng cho bài thơ, gợi
cảm giác bình yên, gắn bó (ý thức về cội nguồn)

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

II. Khám phá
văn
bản
2. Phân tích

A.X.Puskin

2.3. Con đường mùa đông - vững bước hành trình cùng những điểm tựa
tinh thần và ý thức về sứ mệnh
+ “Sương mờ che lấp ánh trăng nghiêng”: ánh trăng xuyên qua lớp sương
mù, rọi sáng -> nỗi buồn bị xua đi để hạnh phúc còn đọng lại
Với ý thức về sứ mệnh, về những điểm tựa tinh thần đồng hành với mình,
NVTT tìm lại được cảm giác bình yên, đạt tới xúc cảm hài hòa. Nỗi buồn đã
được lắng lại, hóa thành niềm yêu cuộc sống và niềm tin vào tương lai tươi
sáng.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

III. Tổng
kết

A.X.Puskin

1. Nội dung

Bài thơ đã khắc họa vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn
con người Nga một cách trọn vẹn. Đó là vẻ đẹp của một con người
có tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu đất nước và giàu nghị lực, ước mơ
trên con đường đời cô lẻ, lắm gian truân.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

III. Tổng
kết

A.X.Puskin

2. Nghệ thuật

- Thể thơ: tự do.
- Hình ảnh thơ quen thuộc, gần gũi, giàu sức gợi và giá trị biểu cảm.
- Hình tượng thơ có sự vận động theo dòng tâm trạng của nhân vật trữ
tình: đi từ buồn chán, tẻ nhạt rồi đến cuối bài thơ, vẫn là những sự vật ấy
nhưng trạng thái đã khác, càng buồn hơn nhưng trong đó vẫn ẩn chứa một
niềm hy vọng mong manh về một ngày sẽ trở về -> Cấu tứ của bài thơ rất
độc đáo.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
A.X.Puskin

LUYỆN TẬP
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) về một hình ảnh
mang ý nghĩa tượng trưng mà bạn cho là đặc sắc nhất
trong bài thơ Con đường mùa đông.

VĂN BẢN 3: CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
A.X.Puskin

VẬN DỤNG
Hãy liên hệ với một bài thơ khác có cùng
kiểu cấu tứ như bài thơ Con đường mùa
đông mà em biết