ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Hồn Trương Ba,da hàng thịt
Lưu Quang Vũ
I. TIỂU DẪN
1. Tác giả:
Lưu Quang Vũ (1948-1988)
Là một tài năng đa dạng:
Làm thơ, vi?t truy?n ng?n,
vẽ tranh, soạn kịch.
Kịch là đóng góp đặc sắc nhất với những vở gây chấn động dư luận, cú ?nh hu?ng c? trong v� ngo�i nu?c
Nhà soạn kịch tài năng nhất
của nền VHNT VN hiện đại
- Phản ánh cuộc sống bằng việc khám phá, phát hiện những mâu thuẫn, xung đột trong đời sống rồi diễn đạt bằng hành động và ngôn ngữ đối thoại.
- Quá trình vận động gồm 4 giai đoạn:
Thắt nút-> phát triển-> cao trào->mở nút.
a. Xu?t x?:
b. Giá trị:
Là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ.
Đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ , có ý nghĩa tư tưởng , triết lý và nhân văn sâu sắc.
- Có sức hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ đối với khán giả trong và ngoài nước.
2. Tác ph?m:
d. Tãm t¾t néi dung vë kÞch: gåm 7 c¶nh
Trương Ba bắt đầu thay đổi tâm tính khiến
mọi người trong gia đình, bạn bè, xa lánh
chán ghét, bản thân vô cùng đau khổ quyết
định giải thoát chấp nhận cái chết
Đế Thích kết thân với
Trương Ba-một cao
cờ ở hạ giới. Trương Ba
đột ngột qua đời


Trên thiên đình Nam Tào
làm việc cẩu thả
gạch nhầm tên người
chết là Trương Ba

Bị thể xác xui khiến,
Trương ba định xuôi theo
ở lại với vợ hàng thịt
Lý trưởng sách nhiễu. Trương
Ba phải ở nhà hàng thịt đến
đêm mới được về nhà
Xác hàng thịt đòi về nhà
Trương Ba. Mọi người ngỡ
ngàng song đành phải chấp
nhận
7
6
5
4
3
2
1
Nam Tào sửa sai bằng
cách cho hồn Trương Ba
nhập vào xác hàng
thịt để sống lại
Thắt nút
Phát triển
mở nút
Cao trào
3. Đoạn trích
Vị trí:
-b. í nghĩa:

II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1. Đọc và tìm hiểu xung đột kịch:
a. Đọc:
II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1. Hướng dẫn đọc và tìm hiểu xung đột kịch:
b. Xung đột kịch:
*Sơ lược cảnh trước đoạn trích
Nhân hậu,
trong sạch,
ngay thẳng
Uống rượu nhiều,
ham bán thịt,
không mặn mà
với chơi cờ, nước cờ
không còn
khoáng hoạt như trước
Thô lỗ,
phũ phàng
Thú vui tao nhã, trí tuệ
chơi cờ với nước
đi khoáng hoạt
Trú nhờ thể xác
dung tục của
hàng thịt
Trương
Ba
Hồn Trương Ba ý thức được điều đó,
ngày càng thấy xa lạ với mọi người,
thấy chán chính mình
Nguyên nhân xung đột kịch
II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1. Hướng dẫn đọc và tìm hiểu xung đột kịch:
b. Xung đột kịch:
Xung đột kịch bùng nổ qua các bước:
Hồn Trương Ba cảm thấy không thể sống “hồn này xác nọ”
Hồn và Xác đối thoại với sự giễu cợt đắc ý của Xác làm Hồn càng khổ đau, bế tắc
Mọi người trong gia đình xa lánh (người vợ), cự tuyệt (đứa cháu), thương hại (người con dâu) khiến hồn Trương Ba càng đau đớn, tuyệt vọng muốn kết thúc sự trớ trêu
Hồn Trương Ba gặp gỡ, đối thoại với Đế Thích và việc hồn Trương Ba nhận ra hành động cần thiết của mình
II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
1. Đọc và tìm hiểu xung đột kịch:
Nghệ thuật tạo xung đột kịch:
Tạo mâu thuẫn liên hoàn và tăng cấp
II. ĐỌC HiỂU VĂN BẢN
2. Nhân vật Hồn Trương Ba:
Màn đối thoại
giữa Hồn và Xác
Màn đối thoại
với người thân
Màn đối thoại
với Đế Thích
Màn kết
H?N TRUONG BA
a. Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt
Thảo luận nhóm
Cử chỉ
Xưng
hô
Mục
đích
Vị thế
Nhận xét cuộc đối thoại của hồn Trương
Ba và xác anh hàng thịt ở các phương diện
Nhóm 1
Nhóm 4
Nhóm 3
Nhóm 2
Giọng
điệu
Nhóm 5
Các phương diện
Hồn Trương Ba
Xác hµng thÞt
Mục đích
Phủ định sự lệ thuộc của linh hồn vào xác thịt, coi xác thịt chỉ là cái vỏ bề ngoài, không có ý nghĩa. Khẳng định linh hồn vẫn có đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn.
Khẳng định sự âm u, đui mù của thể xác có sức mạnh ghê gớm, có khả năng điều khiển, làm át đi linh hồn cao khiết. Dồn hồn Trương Ba vào thế đuối lý buộc phải thoả hiệp, quy phục.
Xưng hô
Cử ch?
Ôm đầu, đứng vụt dậy, nhìn chân tay, thân thể, bịt tai lại
->Uất ức, tức giận, bất lực
Lắc đầu
-> Tỏ vẻ thương hại
Mày -Ta
->Khinh bỉ, xem thường

Ông - Tôi
->Ngang hàng thách thức
Vị thế
Bị động, kháng cự yếu ớt, đuối lý, tuyệt vọng-> Người thua cuộc. Chấp nhận trở lại vào xác hàng thịt
Chủ động đặt nhiều câu hỏi phản biện, lý lẽ giảo hoạt->Kẻ thắng thế, buộc được hồn Trương Ba quy phục mình.
-
Giọng điệu
Giận dữ, khinh bỉ, mắng mỏ, đồng thời ngậm ngùi thấm thiá,tuyệt vọng
Khi ngạo nghễ thách thức, khi buồn rầu thì thầm ranh mãnh, an ủi.
Không thể có một linh hồn trong sạch trong một thể xác phàm tục
Linh hồn luôn phải đấu tranh với những đòi hỏi không chính đáng của thể xác để hoàn thiện nhân cách
Ý nghĩa:
Củng cố
Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt, tác giả muốn gửi gắm điều gì?