KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH!

Giáo viên:…..
KHỞI ĐỘNG
_Hãy chia sẻ cảm nhận của mình về thiên nhiên vào thời khắc giao mùa?_
VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT

M

Ù

A

T

H

U

TỪ KHÓA

?

?

?

?

?

?

1

2

3

4

BÀI HỌC
Câu 1._ Chân chẳng đến đất_

_Cật chẳng đến trời_

_Lơ lửng giữa trời mà đeo bị đạn. – Là quả gì?_

Qủa ổi
Câu 2._ "Thu chớm sang tình yêu mãi đượm màu_

_Tràn mi mắt hạt mưa ngâu vừa đổ_

_Heo may ngỡ đùa tóc em trên phố_

_Hương sữa nồng thơm mỗi độ thu sang“. _

_Làn gió nào được nhắc đến trong khổ thơ?_

Gió heo may
Câu 3._ Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: “Dãi nắng dầm ……”_

Sương
Câu 4._ Hoa phượng nở vào mùa nào?_

__

Mùa hạ.
Tiết: 4,5

SANG THU

HỮU THỈNH

Giáo viên:…..
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. Trải nghiệm cùng văn bản
_Đọc diễn cảm theo mạch cảm xúc._

1. Đọc
Sang thu

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Hữu Thỉnh

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.
_Em hiểu thế nào là dềnh dàng, chùng chình?_

1. Đọc
_Chùng chình: cố ý nấn ná, làm chậm chạp để kéo dài thời gian_

1. Đọc

_Dềnh dàng:chậm chạp, không khẩn trương, để mất nhiều thì giờ vào những việc không cần thiết_
2. Tác giả, tác phẩm

Trình bày vài thông tin về tác giả, tác phẩm
1. Tác giả

Hữu Thỉnh (sinh năm 1942) tên thật là Nguyễn Hữu Thỉnh bút danh là Vũ Hữu.

Quê quán: Quê ở Tam Dương, Vĩnh Phúc.

Năm 1963 ông nhập ngũ rồi trở thành cán bộ tuyên huấn trong quân đội và bắt đầu sáng tác thơ.

Ông là nhà thơ trưởng thành vào thời kì hòa bình.
Phong cách nghệ thuật

Ông là người viết nhiều, viết hay về con người và cuộc sống ở nông thôn.

Thơ ông giản dị nhưng vô cùng tinh tế và sâu sắc.
Tác phẩm chính

Thương lượng với thời gian

Sang thu

Âm vang chiến hào
2. Tác phẩm

Bài thơ ra đời gần cuối năm 1977 khi đất nước mới thống nhất hòa bình

In trong tập " Từ chiến hào đến thành phố" xuất bản 1991.

Thể loại: thơ năm chữ

Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp miêu tả
_Xác định bố cục của văn bản, nêu nội dung của từng phần?_
Bố cục

Khổ 1: Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa, tín hiệu báo thu về.

Khổ 2: Cảm nhận về quang cảnh trời đất lúc vào thu.

Khổ 3: Những biến chuyển âm thầm của tạo vật và suy ngẫm về cuộc đời người lúc chớm thu
II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Thời điểm miêu tả bức tranh thiên nhiên
_Bài thơ tả cảnh thiên nhiên vào thời điểm nào? Dựa vào đâu mà em biết được điều đó?_
1. Thời điểm miêu tả bức tranh thiên nhiên

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

_Bài thơ tả cảnh thiên nhiên vào khoảnh khắc giao mùa giữa mùa hạ sang mùa thu._
_Nhan đề_

_Những tín hiệu qua các từ ngữ, hình ảnh thiên nhiên_

Dấu hiệu nhận biết
_Thời điểm và khung cảnh nhà thơ khắc họa trong bài thơ._

_Sang thu là sự chuyển giao của đất trời từ hạ sang thu và cũng là sự biến chuyển của lòng người._

Nhan đề
_Những tín hiệu lúc giao mùa là gì?_
1. Thời điểm miêu tả bức tranh thiên nhiên

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.
1. Thời điểm miêu tả bức tranh thiên nhiên

+ Sương chùng chình qua ngõ

+ Chim bắt đầu vội vã

+ Vẫn còn bao nhiêu nắng

+ Đã vơi dần cơn mưa

Những tín hiệu qua các từ ngữ, hình ảnh thiên nhiên
2. Cách miêu tả chuyển động của thiên nhiên
Từ ngữ, hình ảnh miêu tả chuyển động của thiên nhiên

Cảm nhận về tâm hồn nhà thơ
2. Cách miêu tả chuyển động của thiên nhiên
Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.
* Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả những chuyển động của thiên nhiên trong bài thơ

hương ổi phả vào trong gió se

sương chùng chình

cơn mưa vơi dần

chim vội vã

Đám mây vắt nửa mình
* Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả những chuyển động của thiên nhiên trong bài thơ

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Khứu giác

Xúc giác

Thị giác

_khi kết hợp nhiều giác quan như xúc giác, thính giác, thị giác,... để cảm nhận thiên nhiên._

_sự tinh tế, nhạy cảm trong tâm hồn nhà thơ_
3. Cách ngắt nhịp, gieo vần
3. Cách ngắt nhịp, gieo vần
Yếu tố

Tác dụng
Ngắt nhịp
Gieo vần
3. Cách ngắt nhịp, gieo vần

Ngắt nhịp

Góp phần thể hiện chút xao xuyến, bâng khuâng của nhà thơ

Nhịp thơ 3/2

Nhịp thơ 2/3
3. Cách ngắt nhịp, gieo vần

- Gieo vần: Gieo vần chủ yếu là vần chân (se-về, vã-hạ)

→ Tạo sự liên kết giữa các dòng thơ, câu thơ và tạo nhạc điệu cho bài thơ.
4. Chủ đề, thông điệp
4. Chủ đề, thông điệp

Theo em chủ đề của bài Sang thu là gì? Qua bài thơ này, tác giả muốn gửi thông điệp gì đến người đọc?
4. Chủ đề, thông điệp

Chủ đề: Qua việc miêu tả sự chuyển mình của đất trời từ cuối mùa hạ sang thu, bài thơ thể hiện cảm nhận tinh tế của tác giả thiên nhiên, những suy ngẫm về bước đi của thời gian
4. Chủ đề, thông điệp

Thông điệp của tác giả muốn gửi gắm: Cần biết lắng nghe, cảm nhận thiên nhiên bằng tất cả các giác quan để đón nhận những món quà vô giá thiên nhiên
5. Ý nghĩa nhan đề
5. Ý nghĩa nhan đề

Em hiểu nhan đề Sang thu có ý nghĩa gì? Nếu thay nhan đề bằng Thu hoặc Mùa thu có phù hợp với nội dung của bài thơ hay không? Vì sao?
5. Ý nghĩa nhan đề

Sang thu

Khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu.

Bộc lộ những cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh

Không khí và thiên nhiên đất trời của mùa thu.

Thu/Mùa Thu

Ta không thể thay nhan đề Sang thu được đổi thành Thu hay Mùa thu
6. Cách quan sát, cảm nhận thiên nhiên của tác giả Hữu Thỉnhghĩa nhan đề
6. Cách quan sát, cảm nhận thiên nhiên của tác giả Hữu Thỉnhghĩa nhan đề

Đọc bài thơ Sang thu, em học được gì về cách quan sát, cảm nhận thiên nhiên của tác giả?
Cách cảm nhận

1

Mở rộng tầm quan sát lên chiều cao (chim), chiều rộng (mây) và chiều dài (dòng sông)

2

Quan sát vạn vật bằng cả thính giác, thị giác, xúc giác và khứu giác.

-> Nhà thơ có những cảm nhận tinh tế nhất về sự thay đổi của đất trời.
Bài học

1

Phải có tấm lòng say mê với vạn vật, một tình yêu thiên nhiên tha thiết và sâu sắc.

2

Hãy quan sát từng sự vật, hiện tượng thiên nhiên bằng nhiều giác quan và góc độ khác nhau

-> Nhà thơ có những cảm nhận tinh tế nhất về sự thay đổi của đất trời.
III. Tổng kết
_Khái quát nghệ thuật và nội dung văn bản?_
1. Nội dung

Cảm nhận tinh tế trước mùa thu vào thời điểm giao mùa

Suy ngẫm sâu lắng về con người và cuộc đời.
2. Nghệ thuật

thể thơ năm chữ, sử dụng rất nhiều những hình ảnh sinh động hấp dẫn

cảnh tượng được miêu tả tự nhiên chân thực

ngôn ngữ thơ trong sáng, giản dị, gợi nhiều cảm xúc
LUYỆN TẬP
TRỒNG CÂY XANH

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10
Câu 1: Thơ Hữu Thỉnh thể hiện điều gì?

A. Thể hiện sự hàm súc, triết lý.

C. Thường có những liên tưởng độc đáo thể hiện những suy tư giàu chất nhân văn và cái nhìn mang màu sắc triết lý về cuộc sống.

B. cảm nhận thiên nhiên bằng tất cả các giác quan

D. Thường thể hiện sự mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn nhiên của người dân quê.
Câu 2:Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh viết về thời điểm sang thu ở vùng nào?

A. Vùng Nam Trung Bộ.

C. Vùng Đông Nam Bộ.

B. Vùng Tây Nguyên.

D. Vùng Bắc Bộ
Câu 3:Bài thơ Sang thu có giọng thơ và cảm xúc như thế nào?

A. Trang trọng, thiết tha, thành kính.

C. Nhẹ nhàng, trầm lắng, suy tư.

B. Sôi nổi, tươi vui.

D. Thiết tha, rạo rực.
Câu 4: Trong khổ thơ đầu của bài thơ Sang thu, những tín hiệu nào của thiên nhiên cho thấy đã sang thu?

A. Hương ổi, gió se, sương.

C. Sương, gió se, mưa.

B. Gió se, lá thu rơi.

D. Hương ổi, gió se, nắng.
Câu 5: Trong khổ thơ thứ hai của bài thơ Sang thu, tác giả đã ghi lại những chuyển biến của đất trời sang thu trong không gian như thế nào?

A. Không gian dài nhưng hẹp.

C. Không gian vô biên, hoang sơ và hiu quạnh.

B. Không gian hài hòa màu sắc, ánh sáng, tạo nên hình ảnh mùa thu rất đẹp.

D. Không gian rộng lớn, bao la,...
Câu 6:Giọng thơ ở khổ thơ thứ ba trong bài thơ Sang thu có gì đặc biệt?

A. Giọng thơ chậm rãi, có gì trầm lắng, thiết tha.

C. Giọng thơ dõng dạc, điệu thơ như khúc hát say mê, hào hứng, phơi phới.

B. Giọng thơ trầm hẳn xuống, câu thơ không chỉ đơn thuần là kể, tả, cảm nhận thông thường mà còn phảng phất suy tư, chiêm nghiệm.

D. Giọng thơ vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết, tự hào về trời đất khi sang thu.
Câu 7:Hai câu thơ: Sương chùng chình qua ngõ/Hình như thu đã về sử dụng phép tu từ nào?

A. Nói quá.

C. Nhân hóa.

B. Ẩn dụ.

D. Hoán dụ.
Câu 8: Từ hình như trong câu thơ Hình như thu đã về tạo ra cảm giác gì?

A. Vừa tạo cảm giác mong manh chưa rõ ràng, vừa gợi ra cái bâng khuâng, ngỡ ngàng trước sự giao thoa của tạo hóa.

C. Tạo cảm giác buồn bã, sợ hãi khi mùa thu về.

B. Tạo cảm giác bâng khuâng, xao xuyến trước sự giao thoa giữa mùa hạ và mùa thu.

D. Tạo cảm giác vui mừng, phấn khởi khi mùa thu về.
Câu 9: Từ vắt trong câu thơ Vắt nửa mình sang thu trong bài thơ Sang thu diễn tả được điều gì?

A. Diễn tả được sự chuyển mình nhanh chóng từ mùa hạ sang mùa thu.

C. Diễn tả được quá trình chuyển mình của mùa thu rất mềm mại, nhẹ nhàng, uyển chuyển.

B. Diễn tả sự bâng khuâng, xao xuyến của tác giả khi mùa thu đến...

D. Diễn tả sự bồi hồi, luyến tiếc khi phải chia tay mùa hạ đón mùa thu.
Câu 10:Hàng cây trong câu thơ Hàng cây đứng tuổi trong bài thơ Sang thu sử dụng biện pháp tu từ nào?

A. A. So sánh, nhân hóa.

C. C. Nhân hóa, hoán dụ.

B. C. Nhân hóa, ẩn dụ.

D. Tất cả đều sai.
VẬN DỤNG
_Chọn một từ ngữ trong bài thơ mà em cho là hay nhất. Viết ít nhất một câu để giải thích cho sự lựa chọn của em._

VẬN DỤNG
Từ: Vắt. Từ “vắt” chỉ trạng thái lơ lửng của đám mây như một cây cầu bắc ngang mùa hạ để bước đến cánh cửa của mùa thu. Nửa mình như vẫn giữ lại chút hương vị của mùa hạ nhưng nửa còn lại đã rướn mình hòa vào trời thu. Dải lụa mây phất phơ trong sự cao ngần của nền trời ấy là “tín vật” đẹp đẽ trong khoảnh khắc chuyển giao từ mùa hạ sang thu trước sự chứng kiến của thiên nhiên đất trời và lòng người.
Từ: Phả. Từ “phả” là một động từ có sắc thái mạnh dùng để diễn tả sự chủ động như đã đợi sẵn để được lan tỏa trong không gian của hương ổi.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: Hoàn thành bài tập. Khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.

* Bài mới: hoàn thành phiếu học tập bài tiếp theo

HẸN GẶP LẠI!