Tóm tắt: Truyện kể về nhân vật chính là An-tư-nai, một cô bé

mồ côi, phải sống với gia đình chú thím, bị đối xử tàn nhẫn,...
Thầy Đuy-sen đã kiên trì dạy An-tư-nai học chữ; hết lòng bảo
vệ và giúp An-tư-nai có cơ hội lên thành phố tiếp tục việc học
hành. An-tư-nai rất yêu quý thầy Đuy-sen nhưng do hoàn cảnh,
thầy trò phải xa cách rồi bặt tin nhau. Mấy chục năm sau, Antư-nai đã là một viện sĩ, trở về thăm làng và gặp lại người thầy
đầu tiên của mình trong một tình huống rất éo le. Bà đã viết thư
nhờ người họa sĩ đồng hương kể lại câu chuyện về thầy Đuysen như một hành động chuộc lỗi.

Báo cáo dự án về tác giả, tác phẩm

1. Tác giả
Ai-tơ-ma-tốp (1928 – 2008) là nhà văn
Cư-rơ-gư-xtan, một nước cộng hoà ờ
vùng Trung Á, thuộc Liên Xô trước đây
Hoạt động văn học của Ai-ma-tốp bắt
đầu từ năm 1952
Sau khi tốt nghiệp (1959), Ai-tơ-ma-tốp
làm phóng viên báo Sự thật thường trú tại
Cư-rơ-gư-xtan.

1. Tác giả
Tác phẩm của Ai-tơ-ma-tốp chủ yếu
viết về cuộc sống khắc nghiệt mà
cũng rất giàu chất thơ ở quê hương
ông.
Lối viết của Ai-tơ-ma-tốp cô động, hàm
súc, có nhiều cách tân độc đáo trong
nghệ thuật kể chuyện.

Tác phẩm tiêu biểu

1961
Cây
phong
non
trùm
khăn đỏ

1962
Người
thầy
đầu
tiên

1970

Con tàu
trắng

1980
Và một
ngày
dài hơn
thế kỉ

1. Tác giả:
Đề tài: Viết về cuộc sống khắc nghiệt nhưng cũng đầy chất
lãng mạn của người dân vùng đồi núi vùng đồi núi Cư-rơgư-xtan

2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác: Sáng tác năm 1962
- Bối cảnh: truyện lấy bối cảnh cuộc sống ở
một vùng quê miền núi còn rất lạc hậu ở Cưrơ-gư-dơ-xtan vào những năm đầu thế kỉ XX

- Thể loại: truyện ngắn
- Phương thức biểu đạt: tự sự
- Ngôi kể số 1: Có sự thay đổi nhân vật kể

Mối quan hệ giữa các nhân vật
người kể chuyện
Đều sinh ra, lớn lên ở làng Ku-ku-rêu
Bà An-tưnai và anh
họa sĩ

Hiện cùng sống ở Mát-xcơ-va và có
quen biết nhau
Họ cùng được mời về dự lễ khánh
thành ngôi trường mới của quê hương

Bố cục : 4 phần
* Bố cục: 4 phần
- Phần 1: từ “Mùa thu năm ngoái” … “kể hết chuyện này”: Lời kể của
người họa sĩ về bức thư của An-tư-nai.
- Phần 2: tiếp theo đến “rảo bước về làng”: Lần gặp mặt đầu tiên giữa thầy
Đuy-sen và An-tư-nai.
- Phần 3: tiếp theo đến “nghe thầy Đuy-sen giảng bài”: Hình ảnh thầy
Đuy-sen trong kí ức An-tư-nai
- Phần 4: còn lại: Những trăn trở trong lòng người họa sĩ khi nghĩ về thầy
Đuy-sen và An-tư-nai
 

Ngôn ngữ đối thoại
Ngôn ngữ đối thoại:
- Mời các em vào xem trường
- Giới thiệu ngôi trường và những “tiện nghi”cho
các em, thuyết phục các em đi học
- Khen ngợi tên và tính cách của An-tư-nai
- Hỏi về gia cảnh

Hành động
Một mình sửa nhà kho cũ thành lớp học
Bế các em nhỏ giữa mùa đông buốt giá
Kiên trì dạy chữ cho các em bất chấp hoàn cảnh thiếu
thốn, khắc nghiệt, sự đơn độc
Khi thấy An-tư-nai bị té thì thầy vội vàng đỡ lên rồi bế
chạy lên bờ

Nếu thím cho đi thì em sẽ đi
Gấu váy thủng để hở một mảng
đầu gối
Chị ấy mồ côi ạ, ở với chú và thím
Không thích ai thương hại

sống thiếu thốn
cả về vật chất
và tình cảm;
không
được
chăm sóc, yêu
thương nhưng
giàu lòng tự
trọng

Bước ngoặt cuộc đời
An-tư-nai được thầy Đuy-sen nhận
vào lớp học
An-tư-nai có cơ hội lên thành phố
lớn học tập
Trở thành một viễn sĩ nổi tiếng.

Thầy
Đuy-sen
có thể coi là ân
nhân của An-tưnai

Cảm xúc, suy nghĩ của An-tư-nai
về thầy Đuy-sen

1
2
3

không để ý những lời lăng mạ và sẽ
nghĩ ra một câu chuyện vui
Mong ước thầy Đuy-sen là ruột thịt của mình
Chắc chắn đứa cũng yêu mến thầy vì tấm lòng
nhân từ

4 Thầy Đuy-sen chính là động lực để học trò
vượt mọi khó khăn

Tình cảm An-tư-nai dành cho thầy Đuy-sen
- Căm uất khi thấy bọn nhà giàu chế
giễu, lăng mạ thầy Đuy-sen
- Cùng thầy Đuy-sen lấy đá, tẳng đất
cỏ đắp thành các ụ nhỏ trên lòng suối
để nước qua
- Sung sướng và lịm đi khi biết thầy
Đuy- sen biết mình là người để lại
ki-giắc ở trường
- Ao ước thầy Đuy-sen là anh ruột

An-tư-nai
đặc
biệt yêu quý,
ngưỡng mộ và
biết ơn người
thầy đầu tiên
của mình

Ở phần (4), nhân vật
người họa sĩ đã có
những ý tưởng gì cho
bức tranh vẽ thầy Đuysen? Em ủng hộ ý tưởng
nào của họa sĩ?

Những trăn trở của anh họa sĩ :
Hai cây phong của An-tư-nai và Đuy-sen trồng, cùng đứa trẻ với
đôi mắt hân hoan nhìn vào cõi xa xăm, kì ảo
Vẽ cảnh tượng thầy Đuy-sen bế trẻ con qua suối, cạnh đấy những
con ngựa no nê hung dữ
Vẽ khoảnh khắc thầy Đuy-sen tiễn An-tư-nai lên tỉnh

Em ủng hộ ý tưởng: “Người thầy đầu tiên”, đó là
lúc Đuy-sen bế trẻ con qua suối, cạnh đấy những
con ngựa no nê hung dữ, những con người đần
độn, mũ lông cáo đỏ đi qua đang chế giễu ông…
Em ủng hộ ý tưởng này là bởi hình ảnh có sự đối
lập giữa những con người ngu xuẩn, hung dữ với
hình ảnh người thầy đang chăm lo cho học trò. Sự
đối lập đó càng làm tăng thêm giá trị, vai trò của
người thầy.

Theo em, cách nhà văn
thay đổi kiểu người kể
chuyện ở các phần
trong đoạn trích có tác
dụng gì?

III. Tổng kết

Câu hỏi
Theo em, nội dung của
văn bản là gì?

Nghệ thuật đặc sắc được
thể hiện qua văn bản?

1. Nghệ thuật:
+ Chuyển đổi nhân vật người kế chuyện linh động, độc
đáo.
+ Ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật gần gũi
+ Khắc họa nhân vật qua hành động, ngôn ngữ, tính cách.
2. Nội dung:
Ca ngợi thầy Đuy-sen – một người thầy tâm huyết, tận tụy,
hết lòng vì học trò, người đã vun trồng ước mơ, hi vọng
cho những học trò nhỏ, người đã làm thay đổi cuộc đời
An-tư-nai.

1. Nội dung – Ý nghĩa

Người thầy Đuy-sen đã thay
đổi cuộc đời của cô bé An-tưnai, người đã vun trồng ước
mơ, hy vọng cho những học
trò nhỏ.

2. Nghệ thuật

1
2
3

Ngòi bút đậm chất hội họa
Sự chuyển đổi nhân vật
người kể chuyện linh
hoạt, độc đáo

Ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật gần
gũi góp phần khắc họa tính cách nhân
vật

LUYỆN TẬP

Câu 1

Câu 2

Câu 7

Câu 8

Câu 3

Câu 4

Câu 9

Câu 10

Câu 5

Câu 6

Câu 11

Câu 12

Câu 1. Tác phẩm Người thầy đầu tiên của tác giả nào?

 A. Ai-tơ-ma-tốp.

 B. O hen-ri.

 C. Xéc-van-tét.

 D. An-đéc-xen.

Câu 2. Tác phẩm Người thầy đầu tiên được xuất
bản vào năm nào?
 A. Năm 1960.

 B. Năm 1962.

 C. Năm 1966.

 D. Năm 1969

Câu 3. Đoạn trích Người thầy đầu tiên được chia thành
mấy phần?
 A. Hai phần.
 C. Bốn phần

 B. Ba phần
 D. Năm phần

Câu 4. Người kể chuyện trong phần 1 của đoạn trích
Người thầy đầu tiên là ai?
 A. Người kể chuyện là người họa
sĩ đồng hương với An-tư-nai.
 C. Người kể chuyện là thầy
giác Đuy-sen,

 B. Người kể chuyện là An-tưnai.
 D. Người kể chuyện là An-tưnai và thầy giáo Đuy-sen

Câu 5. Người kể chuyện trong phần 2 và phần của đoạn
trích Người thầy đầu tiên là ai?
 A. Người kể chuyện là người họa
sĩ đồng hương với An-tư-nai.

 C. Người kể chuyện là thầy
giác Đuy-sen.

 B. Người kể chuyện là Antư-nai.
 D. Người kể chuyện là Antư-nai và thầy giáo Đuy-sen

Câu 6. Đoạn trích Người thầy đầu tiên sử
dụng ngôi kể thứ mấy?
 A. Ngôi kể thứ nhất.

 C. Ngôi kể thứ ba số ít.

 B. Ngôi kể thứ hai.

 D. Ngôi kể thứ ba số
nhiều.

Câu 7. Nhân vật An-tư-nai trong đoạn trích Người thầy
đầu tiên có hoàn cảnh như thế nào?
 A. . Mẹ mất sớm, ở với bà nội và
người bố nát rượu, cuộc sống
thiếu thốn cả về vật chất và tình
cảm, không được chăm sóc, yêu
thương.

 C. Bố mẹ mất sớm, sống cô
đơn trong ngôi nhà nhỏ trên
thảo nguyên.

 B. Bố mất sớm, ở với bà nội và

người mẹ ốm đau, bệnh tật, cuộc
sống thiếu thốn cả về vật chất và
tình cảm, không được chăm sóc,
yêu thương.

 D. Bố mẹ mất sớm, ở với chú
thím, cuộc sống thiếu thốn cả về
vật chất và tình cảm, không được
chăm sóc, yêu thương.

Câu 8. Người thầy đầu tiên trong đoạn trích Người thầy
đầu tiên được hiện lên qua lời kể và cảm xúc của nhân
vật nào?
 A. Nhân vật An-tư-nai.

 C. Nghị luận.

 B. Biểu cảm.
 D. Miêu tả.

Câu 9. Thầy Đuy-sen trong đoạn trích Người
thầy đầu tiên là người như thế nào?
 A. Nghiêm khắc nhưng
yêu cũng rất yêu thương
học sinh.
 C. Nghiêm khắc, dạy giỏi,
luôn xem học trò như con
em của mình.

 B.

Có mục đích sống cao đẹp,
giàu long vị tha, yêu thương hay
giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó
khăn.

 D. Có mục đích sống cao đẹp,

cương nghị, kiên nhẫn, nhân
hậu, vị tha, yêu thương, hết
lòng vì học trò.

Câu 10. Nhân vật An-tư-nai đã ước mong thầy Đuy-sen
là gì của mình?
 A. . Là người thân của mình.
 C. Là anh ruột của mình.

 B. Là bố của mình.

 D. Là bố mẹ của mình.

Câu 11. Nhờ Người thầy đầu tiên ấy, cuộc đời An-tơ-nai
đã thay đổi như thế nào?
 A. An-tư-nai đã mạnh dạn, tự
tin, dám đấu tranh chống lại
sự bất công đối với mình.

 B. An-tư-nai đã có được cơ hội
lên thành phố học tập và trở
thành một viện sĩ nổi tiếng.

 C. An-tư-nai đã có cơ hội lên
thành phố học và trở thành
một họa sĩ nổi tiếng.

 D. An-tư-nai đã có cơ hội lên
thành phố học và trở thành
một giáo viên nổi tiếng.

Vận dụng

Nhiệm vụ

Em hãy viết đoạn văn
(khoảng 5 -7 câu) kể lại
nội dung của phần (1)
hoặc phần (4) văn bản
Người thầy đầu tiên bằng
lời của người kể chuyện
ngôi thứ ba.

Mùa thu năm ấy anh họa sĩ nhận được một bức điện mời
về dự khánh thành ngôi trường mới của làng. Nhận được
thư anh rất vui và háo hức. Trong số những người được
mời về dự có cả bà viện sĩ An-tư-nai Xu-lai-ma-nô-va là
đồng hương với anh. Kết thúc buổi lễ cả hai cùng trở về
thành phố. Bà viện sĩ đã viết thư cho anh nhờ kể lại câu
chuyện về thầy Đuy-sen với dân làng và mọi người như
một hành động chuộc lỗi. Anh họa sĩ đã mang nặng lòng
những ấn tượng của lá thư ấy mấy ngày liền và quyết
định thay mặt và An-tư-nai Xu-lai-ma-nô-va kể hết câu
chuyện.

Hướng dẫn tự học

1
2

* Bài cũ: hoàn thành bài
tập theo yêu cầu.
* Bài mới: Soạn bài
Thực hành tiếng Việt.

Chúc các em
học tốt!