Chương 7 :
>Hiđrocacbon thơm
>Nguồn Hiđrocacbon thiên nhiên
Nguồn Hiđrocacbon Thiên Nhiên


Dầu mỏ - Khí thiên nhiên - Than mỏ
A- Dầu mỏ
I/ Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí, thành phần hóa học
Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí
Hỗn hợp lỏng , màu nâu đen, có mùi đặc trưng , nhẹ hơn nước và không tan trong nước.
Được khai thác từ các mỏ dầu dưới lòng đất

2. Chưng cất dưới áp suất cao
Phân đoạn sôi ở đc chưng cất tiếp ở cao .
Phân đoạn dùng làm nhiên liệu khí hoặc khí hỏa lỏng hoặc dẫn sang nhà máy sản xuất hóa chất .
Phân đoạn lỏng : ete dầu hỏa dùng làm dung môi hoặc nguyên liệu cho nhà máy hóa chất .
Phân đoạn là xăng, nhưng chất lượng thấp nên phải qua chế hóa bằng phương pháp rifominh.
3. Chưng cất dưới áp suất thấp
Phần còn lại sau khi chưng cất ở áp suất thường là 1 hỗn hợp nhớt đặc, màu đen, gọi là cặn mazut . Khi chưng cất cặn mazut dưới áp suất thấp, người ta thu đc dầu nhờn ,vazơlin và parafin (dùng trong y học , dùng làm nến ...) . Cặn đen còn lại là atphan dùng để rải đường
III/ Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hóa học
+) Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hóa học ( nói gọn là chế hóa dầu mỏ ) là biến đổi CT hóa học các hiđrocacbon của dầu mỏ .
+) Mục đích:
_Đáp ứng nhu cầu về số lượng, chất lượng xăng làm nhiên liệu (chất lượng của xăng đc đo bằng chỉ số octan )
_Đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu cho công nghiệp hóa chất
Hai phương pháp chủ yếu chế hóa dầu mỏ là rifominh và cracking
Rifominh
Rifominh là quá trình dùng xt và biến đổi cấu trúc của hiđrocacbon từ không nhánh thành phân nhánh ,từ không thơm thành thơm.
Trong quá trình Rifominh xảy ra 3 loại phản ứng chủ yếu :
+ Chuyển ankan mạch thẳng thành ankan mạch nhánh và xicloankan
+ Tách hiđro chuyển xicloankan thành aren




+ Tách hiđro chuyển ankan thành aren
,20-40 atm.Pt,Pd,Ni.........(trên chất mang là nhôm oxit hoặc nhôm silicat)
RIFOMINH
2. Cracking
Là quá trình bẻ gẫy phân tử hiđrocacbon mạch dài thành các phân tử hiđrocacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt độ (cracking nhiệt) hoặc của xúc tác và nhiệt độ ( cracking xúc tác )



(m = n+ p)
Cracking nhiệt
- Được thực hiện ở nhiệt độ trên
chủ yếu nhằm tạo ra eten, propen, buten và penten dùng làm monome để sản xuất polime
b) Cracking xúc tác
- Cracking xúc tác chủ yếu chuyển hiđrocacbon mạch dài của các phân đoạn có nhiệt độ sôI cao thành xăng nhiên liệu
B- Khí mỏ dầu và khí thiên nhiên
+ Khí mỏ dầu còn gọi là khí đồng hành . Khí mỏ dầu có trong các mỏ dầu .
+ Khí thiên nhiên là khí chứa trong các mỏ khí riêng biệt .
+ Thành phần khí mỏ dầu và khí thiên nhiên ở các mỏ khác nhau dao động như bảng dưới :
II/ Chế biến ,ứng dụng của khí mỏ dầu và khí thiên nhiên
Khí mỏ dầu
Khí thiên nhiên
Loại bỏ
Nén
Và
Làm lạnh
: Dùng cho nhà máy điện , sứ , đạm , sản xuất ancol metylic, anđehit fomic,..
: Điều chế etilen để sản xuất nhựa PE

: Khí hóa lỏng (gas) dùng làm nhiên liệu cho công nghiệp , đời sống.
Chế Biến Khí
C- Than mỏ
Trong các loại than mỏ ( than gầy, than béo ,than bùn ...) hiện nay chỉ có than béo ( than mỡ ) đc dùng để chế than cốc và cung cấp một lượng nhỏ hiđrocacbon

I/ Chưng khô than béo
Than béo
(than mỡ)
( Khí )
1000
Làm lạnh
Khí lò cốc : 65% , 35%CH , CO ,CO, , N ,...dùng làm nhiên liệu
Lớp nước + NH : dùng làm phân đạm
Lớp nhựa : gọi là nhựa than đá
Than cốc dùng cho luyện kim
Lò cốc
II/ Chưng cất nhựa than đá
- Nhựa than đá đem chưng cất sẽ thu đc các hiđrocacbon thơm , dị vòng thơm và các dẫn xuất của chúng .
- VD:_ Phân đoạn sôI ở 80-170 C là dầu nhẹ , chứa benzen, toluen, xilen...
_Phân đoạn sôi ở 170- 230 C , gọi là dầu trung, chứa naphtalen, phenol, piriđin,.
_Phân đoạn sôI ở 230- 270 C gọi là dầu nặng , chứa crezol, xilenol, quinolin,..
- Cặn còn lại là hắc ín dùng để rải đường .
SEE YOU SOON!
Thank you very much ^_Design by Tln_Vip