NGUYÊN PHÂN
Bài 29:
Người soạn: Lâm Văn Long
Lớp : Sinh K42
Ngày soạn: 16/12/2010
Kiểm tra bài cũ
Nguyên phân
Câu 1: Quan sát hình trên và cho biết: Chu kỳ tế bào gồm những thời kỳ nào?
Trả lời: Gồm kỳ trung gian và nguyên phân
Câu 2: Đặc điểm tế bào sau kỳ trung gian?
Sao chép ADN và nhân đôi NST
Trung tử nhân đôi
Tổng hợp protein phân bào
Bài 29: NGUYÊN PHÂN
I. Quá trình nguyên phân
Nguyên phân những quá trình nào?
Gồm 2 quá trình
Quá trình phân chia nhân
Quá trình phân chia tế bào chất
1. Sự phân chia nhân
Sự phân chia nhân trải qua mấy kì?
- Sự phân chia nhân trải qua 4 kì:
kì đầu
kì giữa
kì sau
kì cuối
Màng nhân
và nhân con
Thoi vô sắc
Nhiễm sắc
thể
Diễn biến cơ bản ở các kì
Kỳ
Kì Đầu
Kì giữa
Kì sau
Kì cuối
Quan sát hình 29.1 SGK, nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm hoàn thành
phiếu học tập: “Những diễn biến cơ bản ở các kỳ trong nguyên phân”
Hình minh họa
Kỳ
Diễn biến cơ bản của kì
Kì đầu
Màng nhân
và nhân con
Thoi vô sắc
Nhiễm sắc thể
Màng nhân
và nhân con
bắt đầu tiêu
biến ở cuối kì
- Thoi vô sắc
bắt đầu hình
thành và kéo
dài
-Bắt đầu co
Ngắn và gắn vào
thoi phân bào ở
tâm động.
- 2 trung tử bắt đầu di chuyển về 2 cực tế bào
Kỳ
Diễn biến cơ bản của kì
Kì giữa
Màng nhân và nhân con
Thoi vô sắc
Nhiễm sắc thể
Tiêu biến
Đính với NST ở tâm động
Đóng xoắn, co ngắn cực đại
Có hình dạng, kích thước đặc trưng cho loài
- Tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào
Kỳ
Diễn biến cơ bản của kì
Kì sau
Băt đầu hình
thành
Sợi tơ phân bào bắt đầu co rút
- 2 crômatit tách nhau ra
ở tâm động tạo
thành 2 NST
đơn
- NST
đơn di chuyển về 2 cực tế bào
Màng nhân và nhân con
Thoi vô sắc
Nhiễm sắc thể
Thoi phân bào kéo dài
Kỳ
Diễn biến cơ bản của kì
Kì cuối
Xuất hiện trở
lại, hình thành
2 nhân con
Tiêu biến
- NST duỗi
xoắn
Màng nhân và nhân con
Thoi vô sắc
Nhiễm sắc thể.
- NST ở 2 cưc tế bào
1. NST dính nhau ở tâm động có lợi như thế nào?
Để NST kép đính vào tơ vô sắc ở tâm động và phân chia đồng về 2 cực TB
Vì để khi NST tập trung trên mặt phẳng xích đạo không bị rối.

2. Tại sao NST đóng xoắn cực đại rồi mới phân chia?

2. TB thực vật không có trung tử thì có hình thành sao phân bào và thoi phân bào không?
Không có sao phân bào nhưng vẫn có trung tâm phân bào để hình thành thoi phân bào
Để phân chia NST ở kì sau được đồng đều về 2 cực tế bào.
NST tháo xoắn để thực hiện các chức năng: tổng hợp ARN, prôtêin, AND ở kì trung gian.
3. Tại sao NST lại tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo?
4. Tại sao khi phân chia xong NST lại tháo xoắn thành dạng sợi mảnh?

2. Phân chia tế bào chất
Câu 1. Phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì nào?
=> Kỳ cuối của quá trình nguyên phân.
Câu 2. Điểm khác nhau cơ bản trong sự phân chia tế bào chất ở tế bào động vật và tế bào thực vật được thể hiện như thế nào?
Hình thành eo thắt tế bào ở giữa từ ngoài vào.
Hình thành vách ngăn từ giữa tế bào ra.
Câu 3: Nguyên nhân của sự xuất hiện vách ngăn trong phân chia TB chất ở TB thực vât?
Do cấu tạo thành TB thực vật bằng xenlulô nên hạn chế sự vận động của màng tế bào
3. Kết quả nguyên phân
1 tế bào mẹ(2n)
1 lần nguyên phân
2 tế bào con(2n) giống nhau và giống tế bào mẹ.
1 tế bào mẹ(2n
2 lần nguyên phân
4 tế bào con(2n).
1 tế bào mẹ(2n)
k lần nguyên phân
2k tế bào con(2n).
Quá trình sinh sản của amip
Quá trình sinh sản của trùng đế giày
- Với tế bào và sinh vật nhân thực đơn bào: nguyên phân là phương thức sinh sản
II. Ý nghĩa của quá trình nguyên phân
1. Ý nghĩa sinh học
Nguyên phân là phương thức truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào trong quá trình phát sinh cá thể.
Nguyên phân là cơ sở cho sinh trưởng các mô, cơ quan và cơ thể.
Nguyên phân giúp sinh vật tái sinh, hàn gắn vết thương
Ở loài sinh sản sinh dưỡng
- Nguyên phân là phương thức truyền đạt và ổn định bộ NST qua các thế hệ cơ thể.
2. Ý nghĩa thực tiễn
- Là cơ sở cho phương pháp giâm, chiết, ghép.
VD. Như ở những loài sinh sản sinh dưỡng : sắn, dâu tằm…
Nuôi cấy mô thực vật trong ống nghiệm nhằm:
+ Nhân nhanh các giống tốt, giống sạch virut
+ Chọn, tạo dòng tế bào thực vật có khả năng chống sâu bệnh
Dolly
(05/07/1996-02/2003)
và mẹ Black Face
Dolly và con (04/1998)
Prometea, con ngựa nhân bản đầu tiên trên thế giới.
Nhân bản vô tính ở động vật nhằm:
+ Ghép tạng ở người.
+ Tăng số lượng gia súc tốt cho năng suất cao
1. Hãy quan sát hình và trình bày diễn biến quá trình nguyên phân.
2. Tế bào đang ở kỳ nào của quá trình nguyên phân?
A. Kỳ đầu
B. Kỳ giữa
C. Kỳ sau
D. Kỳ cuối
Đáp án: C
2. Tế bào đang ở kỳ nào của quá trình nguyên phân?
A. Kỳ đầu
B. Kỳ giữa
C. Kỳ sau
D. Kỳ cuối
Đáp án: D
2. Tế bào đang ở kỳ nào của quá trình nguyên phân?
A. Kỳ đầu
B. Kỳ giữa
C. Kỳ sau
D. Kỳ cuối
Đáp án: D
Câu 3: Một tế bào có 2n = 8 thì số tâm động ở kỳ sau là:
A
B
C
D
8
32
64
16
Đáp án: D
Câu 4: Một tế bào có 2n = 8, số NST ở kỳ cuối là:
A
B
C
D
16 NST đơn
16 NST kép
8 NST kép
4 NST đơn
Đáp án: A
Bài tập về nhà
1. Học bài theo câu hỏi SGK, làm bài tập 4 trang 99 SGK.
2. Đọc phần: Em có biết.
3. Ôn tập kiến thức Sinh học 9 phần Giảm phân và đọc trước bài 30: Giảm phân.