ST

Câu 1:Nguyên tử
carbon có bao nhiêu
proton ?

500

6

8

3

5

Câu2: Chất khí cần
cho sự hô hấp là ?

1000

Nitrogen

Hidrogen

Helium

Oxygen

Câu 3: Nguyên tử có 8
proton trong hạt nhân
là nguyên tử gì ?

1500

Carbon

Oxygen

Nitrogen

Neon

Câu4: Muối khoáng của
kim loại nào sau đây có
trong sữa giúp chắc
xương ?

2000

Sắt

Đồng

Kali

Canxi

BÀI 3
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

NỘI DUNG
I. NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
II. TÊN GỌI VÀ KÍ HIỆU CỦA
NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

Kể tên các
nguyên tố
hóa học tạo
nên cơ thể
người ?

Các nguyên tố hóa học tạo nên cơ thể người

PHẦN TRĂM KHỐI LƯỢNG CÁC NGUYÊN TỐ
CẤU TẠO LỚP VỎ TRÁI ĐẤT

I - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

Nguyên tử 1

electron
proton
neutron

Nguyên tử 2

Nguyên tử 3

PHIẾU HỌC TẬP 1
Số proton Số
electron
Nguyên tử
1
Nguyên tử
2

Số
neutron

1

1

1

1

1

1

1

2

0

Quan sát hình sau và cho biết điểm giống nhau và khác
nhau về cấu tạo giữa ba nguyên tử hidrogen.
1e

1e

1e
1n

1p

1p

2n
1p

• Giống nhau : Đều có 1 proton trong hạt nhân và 1 electron ở lớp vỏ
• Khác nhau :
+ Nguyên tử thứ nhất không có neutron, nguyên tử thứ 2 có 1
neutron, nguyên tử thứ 3 có 2 neutron trong hạt nhân.

1e

1e

1e

2n

1n
1p

1p

Vì sao cả ba nguyên tử này
đều thuộc cùng một nguyên tố
hóa học ?

1p

I - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
A (1,0)

D (1,1)

E (1,2)

G (6,6)

XẾP CÁC NGUYÊN TỬ CÓ
CÙNG SỐ PROTON VÀO 1
NHÓM (p,n)?

Z (19,21)

T (8,10)

M (7,7)
R (8,9)

Q (8,8)

L (6, 8)

I - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
A (1,0)

G (6,6)

Q (8,8)

D (1,1)

L (6, 8)

R (8,9)

E (1,2)

T (8,10)

Các nguyên tử có cùng số protons được gọi là gì?

I - NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

• Nguyên tố hóa học là tập hợp các nguyên tử cùng số protons trong hạt nhân
nguyên tử.
• Số protons trong hạt nhân chính là số hiệu nguyên tử.
Nguyên
tố tố hóaOxygen
Calcium
nguyên
học chỉ có duyHydrogen
nhất một số hiệu
nguyên tử. Carbon
• Mỗi
hóa học
Số protons

8

…1

20

…
6

Số hiệu nguyên tử

…
8

1

…
20

6

Điền vào những ô còn trống trong bảng trên?

I –NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Hoàn thành bảng sau bằng cách điền vào dấu …
+ số p = số hiệu nguyên tử; số khối A = số p + số n
+ Vì mỗi nguyên tố hóa học chỉ có duy nhất 1 số hiệu nguyên tử nên biết
Số p

Số hiệu nguyên tử

Số n

Số khối A
số hiệu nguyên tử có thể xác định nguyên tố và ngược
lại.lượng nguyên tử)
(khối
Nguyên tử 1

5

…
5

6

…
11

Nguyên tử 2

…
11

11

12

…
23

Nguyên tử 3

19

…
19

…
20

39

BÀI TẬP 1

II – TÊN GỌI VÀ KÍ HIỆU NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. TÊN GỌI CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
• Tên gọi của các nguyên tố hóa học
được đặt theo các cách khác nhau.
• Nguyên tố Carbon ( thành phần chính
của Than) có tên Latin là Carbo nghĩa
là than.
• Nguyên tố Mendelevium bắt nguồn từ
tên nhà hoá học người Nga
Mendeleev.

 Ngày nay, tên gọi của các

nguyên tố được quy định dùng
thống nhất trên toàn thế giới
theo IUPAC.
 Nguyên tố natri có tên theo

IUPAC là sodium.

II – TÊN GỌI VÀ KÍ HIỆU NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. KÍ HIỆU CỦA NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

• Mỗi nguyên tố hóa học có một kí hiệu hóa học riêng biệt.
 Kí hiệu hóa học được quy định dùng thống nhất trên toàn thế giới (IUPAC).

Clorine

Carbon

Cl

C

Nhận xét cách viết kí hiệu của
nguyên tố hóa học?

Mỗi nguyên tố hoá học được biểu diễn bằng 1 kí hiệu hoá học và chỉ
một nguyên tử của nguyên tố đó.
* Cách viết kí hiệu hóa học
- Chữ cái đầu viết in hoa
- Chữ cái sau (nếu có) viết thường và nhỏ hơn chữ đầu.
Ví dụ: - Nguyên tố Carbon là C
Chú ý:

- Nguyên tố Calcium là Ca

* Kí hiệu hoá học lấy chữ cái đầu của tên nguyên tố theo tiếng Latin
- Nguyên tố Potassium (kalium) là K, nguyên tố Iron (Ferrum) là Fe
* Muốn biểu diễn trên 2 nguyên tử ta thêm hệ số tương ứng trước kí hiệu hóa học.
- Muốn chỉ hai nguyên tử hydrogen viết

2H

- Cách viết 10 Ca có ý nghĩa 10 nguyên tử Calcium

Z

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
Ý
TÊN GỌI
TIẾNG
NGHĨA
HÓA HỌC
VIỆT
HÓA
ANH
KÍ HIỆU

1

H

2

He

3
4
5

/ˈhaɪdrədʒən/ 'hai-đrờ-zần
Helium

/ˈhiːliəm/

'hii-li-ầm

Lithium

/ˈlɪθiəm/

'lít-thi-ầm

Liti

/bəˈrɪliəm/

bờ-'ri-li-ầm

Beri

Be
B

Hiđro

Boron

/ˈbɔːrɒn/
/ˈbɔːrɑːn/

'bo-roon

GHI CHÚ
“đr” là âm kép “đờ
rờ”, phát âm nhanh.

Âm “oo” tương tự
âm giữa của hai âm
“o” và “a”.

Z

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
Ý
TÊN GỌI
TIẾNG
NGHĨA
HÓA HỌC
VIỆT
HÓA
ANH
KÍ HIỆU

1

H

2

He

Helium

/ˈhiːliəm/

'hít-li-ầm

Heli

3

Li

Lithium

/ˈlɪθiəm/

'lít-thi-ầm

Liti

4

Be

Beryllium

/bəˈrɪliəm/

bờ-'ri-li-ầm

Beri

5

B

Hydrogen /ˈhaɪdrədʒən/ 'hai-đrờ-zần

Boron

/ˈbɔːrɒn/
/ˈbɔːrɑːn/

'bo-roon

Hiđro

Bo

GHI CHÚ
“đr” là âm kép “đờ
rờ”, phát âm nhanh.

Âm “oo” tương tự
âm giữa của hai âm
“o” và “a”.

Z

KÍ HIỆU
HÓA HỌC

6

C

7

N

8

9
10

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
TÊN GỌI
TIẾNG
VIỆT HÓA
ANH
/ˈkɑːbən/
/ˈkɑːrbən/
Nitrogen
Oxygen

F

Fluorine
Neon

/ˈnaɪtrədʒən/
/ˈɒksɪdʒən/
/ˈɑːksɪdʒən/
/ˈflɔːriːn/ 
/ˈflʊəriːn/ 
/ˈniːɒn/ 
/ˈniːɑːn/

'Ka-bần
'nai-trờ-zần
'óoc-xi-zần

Ý
NGHĨA

Âm “k” tương tự âm
Cacbon đứng giữa hai âm “c” và
“kh”.
“tr” là âm kép “tờ rờ”,
phất âm nhanh.
Âm “óoc” tương tự là âm
đứng giữa hai âm “oc”
và “ắc”.
Âm “phl” âm kép “phờ
l-”, phát âm nhanh.

'phlo-rìn
'ni-àn

GHI CHÚ

Neon

Z

KÍ HIỆU
HÓA HỌC

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
TÊN GỌI
TIẾNG
VIỆT HÓA
ANH

6

C

Carbon

7

N

Nitrogen

8

9
10

O

F
Ne

Oxygen

Fluorine
Neon

/ˈkɑːbən/
/ˈkɑːrbən/
/ˈnaɪtrədʒən/
/ˈɒksɪdʒən/
/ˈɑːksɪdʒən/
/ˈflɔːriːn/ 
/ˈflʊəriːn/ 
/ˈniːɒn/ 
/ˈniːɑːn/

'Ka-bần
'nai-trờ-zần
'óoc-xi-zần

Ý
NGHĨA

GHI CHÚ

Âm “k” tương tự âm
Cacbon đứng giữa hai âm “c” và
“kh”.
“tr” là âm kép “tờ rờ”,
Nitơ
phất âm nhanh.
Âm “óoc” tương tự là âm
Oxi
đứng giữa hai âm “oc”
và “ắc”.

'phlo-rìn

Flo

'ni-àn

Neon

Âm “phl” âm kép “phờ
l-”, phát âm nhanh.

Z

KÍ HIỆU

11

Na

12

Mg

13
14
15

TÊN GỌI

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
Ý NGHĨA
TIẾNG ANH VIỆT HÓA
/ˈsəʊdiəm/

'sâu-đì-ầm

Magnesium

/mæɡˈniːziəm/

Mẹg-'ni-ziầm

Aluminium

/ˌæljəˈmɪniəm/
/ˌæləˈmɪniəm/

a-lờ-'mi-niầm

Nhôm

/ˈsɪlɪkən/

'sík-li-cần

Silic

/ˈfɒsfərəs/ 
/ˈfɑːsfərəs/

'phoos-phờrợs

Si
Phosphorus

GHI CHÚ

Natri

Âm “oo” tương tự âm
Phốt pho giữa của hai âm “o”
và “a”.

PHIÊN ÂM DIỄN GIẢI
Ý NGHĨA
TIẾNG ANH VIỆT HÓA

Z

KÍ HIỆU

TÊN GỌI

11

Na

Sodium

/ˈsəʊdiəm/

'sâu-đì-ầm

Natri

12

Mg

Magnesium

/mæɡˈniːziəm/

Mẹg-'ni-ziầm

Magie

13

Al

Aluminium

/ˌæljəˈmɪniəm/
/ˌæləˈmɪniəm/

a-lờ-'mi-niầm

Nhôm

14

Si

Silicon

/ˈsɪlɪkən/

'sík-li-cần

Silic

Phosphorus

/ˈfɒsfərəs/ 
/ˈfɑːsfərəs/

'phoos-phờrợs

15

P

GHI CHÚ

Âm “oo” tương tự âm
Phốt pho giữa của hai âm “o”
và “a”.

Z

16
17

KÍ
HIỆU
HÓA
HỌC
S
Cl

18
19
20

TÊN GỌI

Chlorine
Argon

K

Calcium

PHIÊN ÂM
TIẾNG ANH

DIỄN GIẢI
VIỆT HÓA

Ý
NGHĨA

/ˈsʌlfə(r)/
/ˈsʌlfər/

'sâu-phờ

Lưu
huỳnh

/ˈklɔːriːn/

'klo-rìn

Clo

'a-gàn

Agon

Pờ-'tes-zi-ầm
'kel-si-ầm

Kali
Canxi

/ˈɑːɡɒn/ 
/ˈɑːrɡɑːn/
/pəˈtæsiəm/
/ˈkælsiəm/

GHI CHÚ

Âm “kl-” là âm
kép “kờ l-”, phát
âm nhanh.

Z

16
17

KÍ
HIỆU
HÓA
HỌC

TÊN GỌI

PHIÊN ÂM
TIẾNG ANH

S

Sulfur

Cl

Chlorine

18

Ar

Argon

19
20

K
Ca

Potassium
Calcium

DIỄN GIẢI
VIỆT HÓA

Ý
NGHĨA

/ˈsʌlfə(r)/
/ˈsʌlfər/

'sâu-phờ

Lưu
huỳnh

/ˈklɔːriːn/

'klo-rìn

Clo

'a-gàn

Agon

Pờ-'tes-zi-ầm
'kel-si-ầm

Kali
Canxi

/ˈɑːɡɒn/ 
/ˈɑːrɡɑːn/
/pəˈtæsiəm/
/ˈkælsiəm/

GHI CHÚ

Âm “kl-” là âm
kép “kờ l-”, phát
âm nhanh.

Hoạt động nhóm
( 3 phút)
Đọc thông tin SGK -21 và hoàn
thành phiếu học tập

Phiếu học tập 2 : Tìm hiểu tên gọi và kí hiệu của một số nguyên tố hóa học
Tên nguyên tố hóa học (IUPAC)

Kí hiệu hóa học

Hydrogen
Si
Carbon
Neon
Be
B
Oxygen
Al
Cl
Calcium
Nitrogen
Mg

Khối lượng nguyên tử (amu)

CHO BIẾT CÁC NGUYÊN TỐ CÓ TRONG THÀNH
PHẦN CỦA CÁC SẢN PHẨM TRÊN?

- Để cây sinh trưởng và phát triển tốt cần cung cấp
các nguyên tố dinh dưỡng nào cho cây ?
- Viết kí hiệu hóa học của các nguyên tố đó ?

Các nguyên tố hóa học có
vai trò rất quan trọng đối
với sự sống và sự phát triển
của con người.

Câu 1: Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên
tử cùng loại có cùng:
A

Số neutron trong hạt nhân

B

Số electron trong hạt nhân

C

Số proton trong hạt nhân

D

Số proton và số neutron trong hạt nhân

NHANH NHƯ
CHỚP

NHANH NHƯ
CHỚP

Câu 2: Kí hiệu hoá học của nguyên tố chlorine là
A

B

C

D

CL

cl

cL

Cl

Câu 3: Cách biểu diễn 5H có ý nghĩa là:
A

5 nguyên tử Helium

B

5 nguyên tố hydrogen

C

5 nguyên tử hydrogen

D

5 nguyên tố helium

NHANH NHƯ
CHỚP

Câu 4: Đây là sơ đồ nguyên tử của nguyên tố nào:
NHANH NHƯ
CHỚP
Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hoá học là

A

Ne

B

N

C

O

D

P

Câu 5: Đây là sơ đồ nguyên tử của nguyên tố nào:
NHANH NHƯ
CHỚP
Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hoá học là

A

Na

B

Ca

C

Al

D

Mg

Câu 6: Bốn nguyên tố phổ biến nhất trong cơ thể
người là?
A

C, H, O , N

B

C, H, Na, Ca

C

C, H, S, O

D

C, H , O, Na

NHANH NHƯ
CHỚP

NHANH NHƯ
CHỚP

Câu 7: Cho thành phần các nguyên tử như sau: A(17p,
17e,16n); B(20p, 20e, 19n); C (17p, 17e, 17n); D (19p, 19e,
20n). Có tất cả bao nhiêu nguyên tố hóa học ?
Các nguyên tử thuộc cùng một nguyên tố hoá học là

A 1

B

4

C 2

D

3

Câu 8: Số lượng hạt nào đặc trưng cho một nguyên tố
hóa học?
A

proton

B

neutron

C

proton và neutron

D

Hạt nhân

NHANH NHƯ
CHỚP

Câu 9: Nguyên tử X có tổng số hạt là 115. Trong đó số
neutron là 45. Kí hiệu hóa học của X là?
A

F

B

Cl

C

Br

D

I

NHANH NHƯ
CHỚP

NHANH NHƯ
CHỚP

Câu 10: Cho biết tên gọi và khối lượng nguyên
tử của nguyên tố dưới đây?
C

Carbon
12