Thuyết trình
Nguyễn Trãi
I/Giới thiệu sơ lược về Nguyễn Trãi:
-Năm mất: 1442
-Thân thế:
+ Cha: Nguyễn Phi Khanh
+ Mẹ: Trần Thị Thái

->Xuất thân trong gia đình có truyền thống yêu nước và văn hóa văn học; sống trong giai đoạn có nhiều biến động lịch sử



- -Năm sinh: 1380

II/ Cuộc đời của Nguyễn Trãi gồm những giai đoạn:
 Thời thơ ấu

- Năm lên 5,6 tuổi, mẹ mất, Nguyễn Trãi về Côn Sơn ở với ông ngoại.
- Không lâu sau, ông ngoại ông mất, tức Trần Nguyên Đán, ông theo cha-Nguyễn Phi Khanh về sống ở làng Nhị Khê.
- Thời thơ ấu của ông tuy hơi khó khăn nhưng ông vẫn quyết chí học tập và ông nổi tiếng là người học rộng, tài cao, yêu nước, thương dân.
 Làm quan nhà Hồ

- Năm 1400, thi đỗ Thái học sinh triều Hồ.
 Mười năm phiêu bạt

-Năm 1407, giặc Minh xâm lược, Hồ Qúy Ly thất thủ, Nguyễn Trãi nghe lời cha, trở về tìm đường cứu nước nhưng bị giam ở thành Đông Quan suốt mười năm.


Tham gia khởi nghĩa Lam Sơn
- Năm 1416, ông tìm đến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, dâng cho Lê Lợi tác phẩm Bình Ngô sách
-Từ đó, ông tham gia xây dựng đường lối quân sự, chính trị phù hợp và đảm đương những nhiệm vụ quan trọng như: soạn thảo thư từ địch vận, tham mưu, vạch ra chiến lược chiến thuật cho nghĩa quân.
- Năm 1428, kháng chiến thắng lợi, ông được Lê Lợi giao cho soạn bài cáo Bình Ngô nổi tiếng


 Làm Văn thần triều Lê
- Sau thắng lợi 1 năm, Lê Lợi nghi ngờ anh em họ của Nguyễn Trãi, vốn là một tướng giỏi dòng dõi nhà Trần- Trần Nguyên Hãn, định mưu phản, nên ông cũng bị vạ lây

-Tuy sau đó không có chứng cứ buộc tội, ông thoát được liên quan, nhưng cũng từ đó ông cũng không được trọng dụng như trước nữa.

-Vài năm sau đó, ông về ở ẩn ở Côn Sơn

-Năm 1433, Lê Thái Tổ mất, an táng ở Vĩnh Lăng tại Lam Sơn. Lê Thái Tông được chỉ định nối ngôi vua.

-Những năm Nguyễn Trãi về ở ẩn, cũng là những năm mà Lê Thái Tông, tuy chỉ là một thiếu nên, nhưng đã nắm lấy quyền hành cũng như thẳng tay trừng trị Lê Sát, Lê Ngân và nhiều người trong phe cánh của họ. Nhà vua cũng có những động thái tỏ ý trọng dụng lại vị lão thần Nguyễn Trãi.
.
 Bị oan trong Vụ án Lệ Chi Viên
.
- Năm 1439, Lê Thái Tông mời ông ra làm quan, ban cho chức tước là Vinh Lộc Đại phu, Nhập nội Hành khiến Môn hạ sảnh Tả ty Hữu Gián nghị Đại phu kiêm Hàn Lâm viện Học sĩ Tri Tam quản sự Đề của Côn Sơn Tư Phúc tự. Ông cũng được giao cho việc coi giữ sổ sách, xét án kiện quân dân ở Tây đạo và Bắc đạo.
- Tháng 9/ 1442, vua Lê Thái Tông đi tuần ở miền Đông. Nhà vua lúc đó mới 20 tuổi, đang ở độ thanh niên, không ai dám nghĩ rằng đó lại là chuyến tuần du cuối cùng của vua và kéo theo đó là một vụ án oan khiên nổi tiếng trong lịch sử phong kiến Việt Nam
-1/9/1442, sau khi nhà vua duyệt binh ở thành Chí Linh, Nguyễn Trãi đã đón vua về đi thuyền ở chùa Côn Sơn. Khi trở về Đông Kinh, Nguyễn Thị Lộ- một người thiếp của Nguyễn Trãi đã theo hầu vua.
-7/9/1442, thuyền về đến Lệ Chi Viên thì vua bị bệnh, thức suốt đêm với Nguyễn Thị Lộ, rồi băng hà.
-9/9/1442, mới phát tang vua
- Triều đình quy tội Nguyễn Thị Lộ giết vua, quy tội cho bà và Nguyễn Trãi là âm mưu phản nghịch ám sát vua.
-19/9/1442, Nguyễn Trãi cùng Nguyễn Thị Lộ và gia quyến bị chu di tam tộc. Vị khai quốc công thần đã kết thúc cuộc đời ở tuổi 63 trong một hoàn cảnh bi phẫn và oan khuất.
-
-.

 Được phục hồi danh dự
.
- Tháng 8/ 1464, vua Lê Thánh Tông đã xuống chiếu chiêu tuyết cho Nguyễn Trãi, truy tặng ông tước hiệu là Tán Trù bá, bãi bỏ lệnh truy sát của triều đình với gia quyến và ra lệnh bổ dụng con cháu của ông làm quan

- Nguyễn Anh Vũ khi ấy đi thi đỗ Hương cống, bèn được nhà vua bổ nhiệm làm Tri huyện.
III/ Sự nghiệp văn học
- Sau khi mất, nhiều tác phẩm của Nguyễn Trãi bị tiêu hủy. Tròn 25 năm sau đó, Lê Thánh Tông đã cho sưu tầm lại.
- Tuy đã được cho tìm lại nhưng vẫn chưa được đầy đủ.
Những tác phầm tiêu biểu và nổi danh của Nguyễn Trãi:

+Về quân sự-chính trị: Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô Đại Cáo, Phú núi Chí Linh,…..

+Về lịch sử : Lam Sơn thực lục, Văn Bia Vĩnh Lăng…

+ Về địa lý : Dư địa chí

+Về văn học : Ức Trai thi tập (chữ Hán), Quốc âm thi tập (chữ nôm)
IV/ Đánh giá chung về cuộc đời và con người của Nguyễn Trãi:
- Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, một nhân vật toàn tài hiếm có.
 Xứng đáng là danh nhân văn hóa TG, xứng đáng được xem là nhân vật lịch sử vĩ đại
- Nguyễn Trãi là một con người phải chịu nhiều nổi oan khuất thảm khốc nhất trong lịch sử dân tộc VN.
- Nguyễn Trãi là người có tính tình cương trực, có tư tưởng tiến bộ đi trước thời đại, lấy dân làm gốc.