CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NAY

KHỞI
ĐỘNG

VIDEO 1

KHỞI
Nhân giống cây trồng nhằm mục đích gì? Có những

ĐỘNG

phương pháp nhân giống nào? Các phương pháp
nhân giống đó được thực hiện như thế nào?

ôm
h
g
n
ố
i
Nhân g
nay
ng
à
v
a
ù
cho m
lai
g
n
ơ
ư
t

I
À
B
G
N
U
D
NỘI
C
Ọ
H
CÁC CẤP GIỐNG

I
.
II
.

CÂY TRỒNG
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
NHÂN GIỐNG CÂY
TRỒNG
ền
b
p
t
ệ
ghi
g tố
n
n
ố
g
i
n
G
nô
o
ạ
t
Kiến
vững

VIDEO 2

ôm
h
g
n
ố
i
Nhân g
nay
vàng
a
ù
m
cho
lai
g
n
ơ
ư
t

I
.

CÁC CẤP
GIỐNG
CÂY TRỒNG
ền
b
p
t
ệ
ghi
g tố
n
n
ố
g
i
n
G
nô
o
ạ
t
Kiến
vững

Thảo luận cặp đôi
Hãy phân biệt các cấp giống cây trồng
giống tác giả, giống siêu nguyên chủng,
giống nguyên chủng, giống xác nhận.

Trả lời
Giống siêu nguyên chủng là

Giống tác giả là giống do

giống được nhân ra từ giống

tác giả chọn tạo ra, đạt

tác giả theo đúng quy trình sản

tiêu chuẩn chất lượng theo

xuất giống siêu nguyên chủng và đạt

quy định. Giống tác giả được

tiêu chuẩn chất lượng quy định.

dùng để sản xuất giống

Giống siêu nguyên chủng được

siêu nguyên chủng

dùng

để

sản

nguyên chủng.

xuất

giống

VIDEO 3

Trả lời
Giống nguyên chủng là giống
được nhân ra từ giống siêu
nguyên chủng theo quy trình
sản xuất hạt giống nguyên chủng
và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo
quy định. Giống nguyên chủng
được dùng để sản xuất giống
xác nhận.

Giống xác nhận (hay còn gọi là
giống thương mại): là giống
được

nhân

ra

từ

giống

nguyên chủng theo quy trình sản
xuất hạt giống xác nhận và đạt tiêu
chuẩn chất lượng theo quy định.
Giống xác nhận là cấp cuối cùng của
giống và được dùng để sản xuất
đại trà.

Hoạt động cá
nhân

Theo em, các giống cây trồng
được sử dụng ở gia đình, địa
phương em thuộc cấp nào?

ôm
h
g
n
ố
i
Nhân g
nay
ng
à
v
a
ù
cho m
lai
g
n
ơ
ư
t

II
.

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP
NHÂN GIỐNG CÂY
TRỒNG

ền
b
p
t
ệ
ghi
g tố
n
n
ố
g
i
n
G
nô
o
ạ
t
Kiến
vững

HOẠT ĐỘNG CẶP
ĐÔI
Nghiên cứu mục III và quan sát Hình 13.1
trong SGK, nêu tóm tắt các bước trong
quy trình nhân giống cây trồng bằng
phương pháp hữu tính.

VIDEO 4

1. Phương pháp nhân giống hữu
tính
• Nhân giống hữu tính là phương pháp
nhân giống bằng hạt.
• Phương pháp này áp dụng chủ yếu ở lúa,
ngô, các loại đậu và một số loại rau.

CÁC BƯỚC NHÂN GIỐNG:
Vụ 1: Nhân hạt giống tác giả: Gieo hạt giống tác
giả ở khu cách li, mật độ thưa, gieo mỗi hạt một
khóm, chọn cây ưu tú và đúng với mô tả của giống.
Vụ 2: Sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng. Hạt
của các cây ưu tú được gieo riêng thành từng hàng.
Đánh giá và chọn hàng tốt, đúng giống. Thu hoạch
hỗn hợp hạt. Hạt thu được là hạt giống siêu nguyên
chủng

CÁC BƯỚC NHÂN GIỐNG:
Vụ 3: Sản xuất hạt giống nguyên chủng. Gieo hạt siêu
nguyên chủng ở khu riêng. Chọn lọc, loại bỏ cây khác
dạng và cây bị sâu, bệnh. Thu hoạch hỗn hợp hạt. Hạt
thu được là hạt giống nguyên chủng.
Vụ 4: Sản xuất hạt giống xác nhận. Gieo hạt nguyên
chủng. Chọn lọc loại bỏ cây khác dạng, cây sâu,
bệnh. Thu hoạch hỗn hợp hạt. Hạt thu được là hạt
giống xác nhận.

VIDEO 5

Thảo luận cặp đôi và
Liên hệ với thực
tiễn và nêu các
loại cây trồng có
thể nhân giống
bằng phương
pháp hữu tính ở
địa phương em.

trả lời

2. Phương pháp nhân giống vô
Nhóm
1

Vòng 1. Nhóm
tính chuyên gia

Nêu cách tiến
hành, ưu và
nhược điểm của
phương pháp
nhân giống bằng
phương pháp
giâm cành.

Nhóm 2
Nêu các bước,
ưu và nhược
điểm của
phương pháp
nhân giống bằng
phương pháp
chiết cành.

Nhóm
3

Nêu các bước,
ưu và nhược
điểm của
phương pháp
nhân giống bằng
phương pháp
ghép cành.

Nhóm
4
Nêu các bước,
ưu và nhược
điểm của
phương pháp
nhân giống bằng
nuôi cấy mô tế
bào.

a) Phương pháp giâm
Cách tiến hành:
• Bước 1 Chọn cành giâm

cành

• Bước 2: Cắt cành giâm, cắt bỏ bớt lá.
• Bước 3: Những cành giâm vào chất kích thích ra rễ.
• Bước 4: Cắm cành giâm vào nền giâm.
• Bước 5: Chăm sóc cành giâm (tưới nước, giữ ẩm....).

a) Phương pháp giâm
cành
• Ưu điểm: đơn giản, dễ thực hiện,
hệ số nhân giống tương đối cao.

• Nhược điểm: bộ rễ phát triển kém
hơn cây nhân giống từ hạt, cây giống
dễ bị nhiễm bệnh từ cây mẹ.

b) Phương pháp chiết
Cách tiến hành:
cành
• Chọn cành khỏe mạnh trên cây mẹ.
• Lấy dao tách một đoạn vỏ ở vị trí cần chiết , sau đó dùng thuốc
kích thích ra rễ và hỗn hợp đất thích hợp bỏ vào đoạn cành vừa
tách vỏ, bọc nylon ra ngoài và dùng dây buộc chặt hai đầu.
• Sau một thời gian, khi đoạn cành được bỏ đất đã mọc rễ thì cắt
khỏi cây mẹ rồi mang trồng.

b) Phương pháp chiết
cành
• Ưu điểm: cây con khỏe mạnh hơn
so với cây giâm cành.
• Nhược điểm: bộ rễ phát triển kém
hơn cây nhân giống từ hạt, cây giống
dễ bị nhiễm bệnh từ cây mẹ, hệ số
nhân giống thấp.

c) Phương pháp ghép
Cách tiến hành:
• Bước 1: Gieo trồng cây gốc ghép
• Bước 2: Chọn cành ghép, mắt ghép
• Bước 3: Xử lí gốc ghép, cành ghép,
mắt ghép phù hợp.
• Bước 4: Ghép cành ghép, mắt ghép
vào gốc ghép
• Bước 5: Xử lí sau ghép.

c) Phương pháp ghép
• Ưu điểm: cây ghép có bộ rễ khoẻ
mạnh, thích nghi tốt, sinh trưởng,
phát triển khoẻ.

• Nhược điểm: đòi hỏi kĩ thuật cao.

Quan sát hình 13.6 và
thảo luận: hãy mô tả
các

bước

trong

quy

trình nhân giống cây
chuối

bằng

phương

pháp nuôi cấy mô tế
bào.

d) Nhân giống cây trồng
bằng nuôi mô tế bào
Cách tiến hành:
• Bước 1 Chọn vật liệu nuôi
cấy
• Bước 2: Khử trùng mẫu
• Bước 3: Tạo chồi trong môi
trường thích hợp
• Bước 4: Ra rễ và tạo cây
hoàn chỉnh
• Bước 5: Đưa cây ra vườn
ươm.

d) Nhân giống cây trồng
bằng nuôi mô tế bào
• Ưu điểm: có thể nhân nhanh số
lượng cây giống, không phụ thuộc mùa
vụ. Cây giống đồng nhất về di truyền và
sạch bệnh. Hệ số nhân giống cao.
• Nhược điểm: tốn kinh phi, công
sức, đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao.

2. Phương pháp nhân giống vô
Vòng 2. Nhóm
tính mảnh ghép
So sánh phương pháp nhân giống bằng
phương pháp giâm cành, ghép cành và
chiết cành.

2. Phương pháp nhân giống vô
tính
"Các cặp đôi sử dụng smartphone truy cập vào Trợ lý trí tuệ
nhân tạo (Gemini) gõ câu lệnh: Phân tích cơ chế sinh học
của sự hình thành rễ mới ở cành giâm và cành chiết; tại sao
việc tiếp xúc giữa hai lớp sinh trưởng lại quyết định sự thành
công của cành ghép? Hãy tóm tắt ngắn gọn dưới 3 dòng cho
mỗi ý để hoàn thiện bài học".

Giâm cành Chiết cành

Ưu
điểm

Đơn giản,
dễ thực
hiện, hệ số
nhân giống
tương đối
cao.

Ghép

Cây con
Cây ghép có bộ
khỏe mạnh rễ khoẻ mạnh,
hơn so với
thích nghi tốt,
cây giâm sinh trưởng, phát
cành.
triển khoẻ.

Nuôi cấy mô tế bào
Có thể nhân nhanh số lượng
cây giống, không phụ thuộc
mùa vụ. Cây giống đồng nhất
về di truyền và sạch bệnh. Hệ
số nhân giống cao.

LUYỆN
TẬP

LUYỆN
TẬP
pháp nhân giống vô tính ở cây trồng.

Câu 1. Phân biệt phương pháp nhân giống hữu tính và phương
Câu 2. Tóm tắt các bước phương pháp nhân giống cây trồng
bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Nêu những điểm nổi bật
của phương pháp nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào.

Tiêu chí

Nhân giống vô tính

Nhân giống hữu tính

Là hình thức nhân giống mà cây con được hình Là hình thức nhân giống bằng hạt, có sự
thành từ một bộ phận sinh | dưỡng (rễ, thân, lá) kết hợp của giao tử đực và giao tử cái
Khái niệm của cây mẹ. Không có sự kết hợp của giao tử thành hợp tử, khởi đầu của cá thể mới.
đực và giao từ cái.
- Duy trì được các đặc tính tốt của cây mẹ.
Ưu điểm

- Hệ số nhân giống cao, cây con sinh ra

- Nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào tạo được đồng đều.
giống sạch bệnh, hệ số nhân giống cao.

- Cây con thích nghi tốt, bộ rễ khoẻ

- Cây con thích nghi kém, bộ rễ phát triển yếu.

- Khó kiểm soát được các đặc tính của bố

- Phương pháp chiết cành có hệ số nhân giống mẹ.
Nhược điểm thấp.
- Đối với cây lâu năm, thời quả nhanh.

- Đối với cây lâu năm, thời gian cho quả
chậm.
 

Điểm nổi bật:
• Lượng giống ban đầu không cần nhiều.
• Hệ số nhân giống cao, có thể nhân quanh năm không
phụ thuộc mùa vụ.
• Cây giống đồng đều, sạch bệnh.
• Cây con có đặc điểm di truyền hoàn toàn giống cây mẹ.

Quét mã QR để ôn
tập

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Quan sát các giống cây trồng hiện
có ở gia đình và địa phương. Vận
dụng kiến thức về nhân giống cây
trồng để xác định chúng được tạo
ra bằng phương pháp nhân giống
nào.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 13
• Hoàn thành bài tập được giao
• Xem trước nội dung bài 14: Thực hành
Nhân giống cây ăn quả bằng
phương pháp ghép.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE