1
2
I. Nhõn húa l� gỡ
1. Vớ d? ( SGK trang 56)
2. Nh?n xột

“Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường ”.
(Trần Đăng Khoa)

Các sự vật nào được nói tới trong khổ thơ trên? Các sự vật ấy được miêu tả bằng những từ ngữ, hành động nào?
+ Sự vật: Trời, cây mía, kiến
+Từ ngữ: Ông, mặc áo, ra trận, múa
gươm, hành quân
Em có nhận xét gì về các từ ngữ trên?
- Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật ... gần gũi với con người.
- Biểu thị những suy nghĩ, tình cảm của con người.
Cách dung từ như trên gọi là gì?
 Nhân hóa
NHÂN HÓA
Cưng của chị, thương này!.
Hai c?u th? tớ hon.
Mỡnh cựng m?t d?i nố!!
Chị em mình cùng ăn kem.
Nhanh lên! Em không đủ sức nữa đâu anh.
Ví dụ I.1
1. Ông trời/ Mặc áo giáp đen/ Ra trận
2. Muôn nghìn cây mía/ Múa gươm
3. Kiến/ Hành quân/ Đầy đường

Ví dụ I.2
1. Bầu trời đầy mây đen.
2. Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới.

3. Kiến bò đầy đường.
4
So sánh cách diễn đạt ở 2 ví dụ sau?
Cú dựng biện pháp tu từ nhân hóa
Cách diễn đạt
bình thưuờng
NHÂN HÓA
Ví dụ I.1
Ví dụ I.2
1. Ông trời/ Mặc áo giáp đen/ Ra trận
2. Muôn nghìn cây mía/ Múa gươm
3. Kiến/ Hành quân/ Đầy đường

1. Bầu trời đầy mây đen.
2. Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới.
3. Kiến bò đầy đường.
Sự vật, sự việc hiện lên sống động, gần gũi với con người.
Miêu tả, tường thuật một cách khách quan.
5
Cho biết cách diễn đạt nào hay hơn, sống động hơn? Vì sao?
NHÂN HÓA
6
I. Nhõn húa l� gỡ
1. Vớ d? ( SGK trang 56)
2. Nh?n xột
Qua việc phân tích ví dụ, em hiểu nhân hoá là gì? Tác dụng c?a nhõn húa?
NHÂN HÓA
Tác dụng:
+ Làm cho thế giới loài vật, đồ vật … trở nên gần gũi với con người .
+ Biểu thị được suy nghĩ tình cảm của con người.
- Nhân hóa : Gọi hoặc tả con vật, đồ vật , cây cối…bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.
3. Kết luận ( Ghi nhớ SGK trang 57)
Quan sát và đặt câu có sử dụng phép nhân hóa miêu tả bức tranh
Chú Lợn con thật đáng yêu !
Bài tập nhanh
Xác định phép nhân hoá trong đoạn văn:
" Bác Tai ơi, bác có đi với chúng cháu đến nhà lão Miệng không? Chúng cháu đến nói cho lão biết từ nay chúng cháu không làm cho lão ăn nữa. Chúng cháu cũng nhưu bác, lâu nay vất vả nhiều rồi, nay phải nghỉ ngơi mới đuược."
a. Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.
b. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước,
giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
c. Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta
I. Nhân hoá là gì?
II. Các kiểu nhân hoá:
1, Ví dụ : (SGK-57)

Trong các ví dụ sau,
những sự vật nào
đã được nhân hoá?
2. NhËn xÐt:
NHÂN HÓA
lão, bác, cô,
cậu
MiệngTai, Mắt, Chân, Tay
Tre
Chống lại, xung phong, giữ
Trâu
Ơi,ta bảo, ta.
Dùng từ vốn gọi ngưuời để gọi sự vật.
Dùng từ vốn chỉ hành động của ngưuời để chỉ hành động của sự vật.
Dùng từ vốn xung hô với ngưuời để xưung hô với vật
Vậy có mấy kiểu nhân hoá?
I. Nhân hoá là gì?
II. Các kiểu nhân hoá:
1, Ví dụ : (SGK-57)
2. NhËn xÐt:
NHÂN HÓA
3. Kết luận ( Ghi nhớ SGK trang 58)
NHÂN HÓA
Khái niệm
Dùng những từ ngữ vốn tả, hoặc gọi người để tả hoặc gọi vật.
Tác dụng
- gần gũi với con người;
- biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
Các kiểu nhân hóa
1. Dùng những vốn từ gọi, tả người để gọi, tả vật
2. Dùng những vốn từ chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
3. Trò chuyện xưng hô với vật như người
12

Cĩ con chim v�nh khuy�n nh?. D�ng trơng th?t ngoan ngỗn qu�. G?i d? b?o v�ng. L? ph�p ngoan nh?t nh�. Chim g?p b�c ch�o m�o, "ch�o b�c!". Chim g?p cơ son ca , " ch�o cơ!". Chim g?p anh chích cho�, " ch�o anh!". Chim g?p ch? s�o n�u, "ch�o ch?!".
(Con chim v�nh khuy�n - Hồng V�n)
ĐÁP ÁN:
III. Luyện tập:
I. Nhân hoá là gì?
II. Các kiểu nhân hoá:
Bài 1: SGK (Trang 58)
Chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong đoạn văn sau:

BÕn c¶ng lóc nµo còng ®«ng vui. Tµu mÑ, tµu con ®Ëu
®Çy mÆt n­ưíc. Xe anh, xe em tÝu tÝt nhËn hµng vÒ vµ
chë hµng ra. TÊt c¶ ®Òu bËn rén.

Tác dụng: Gợi không khí lao động khẩn trương, phấn khởi của con người nơi bến cảng.
- Đối tượng được nhân hóa: bến cảng, tàu, xe.
- Các từ ngữ: đông vui, mẹ, con,anh, em, tíu tít, ra, bận rộn.
NHÂN HÓA
Bài 2 SGK trang 58:
Hãy so sánh cách diễn đạt dưới đây?
15
NHÂN HÓA
Sử dụng nghệ thuật nhân hóa  Miêu tả sống động, người đọc dễ hình dung cảnh nhộn nhịp, bận rộn qua đó ta thấy được cảnh vật trở nờn gần gũi với đời sống con người .
Miêu tả một cách bình thường qua quan s¸t, ghi chÐp, tường thuËt mét c¸ch kh¸ch quan cña người ngoµi cuéc.
NHÂN HÓA
Bài 3 SGK Trang 58
Cách 1
Sử dụng phép nhân hoá cho ta thấy rõ tình cảm của người viết đối với chiếc chổi rơm  Nên dùng trong văn biểu cảm.
Cung cấp cho ngưười đọc, nghe những thông tin về chổi rơm  Nên chọn cách viết này cho văn bản thuyết minh
Hai cách viết có gì khác nhau? Nên chọn cách viết mào cho văn biểu cảm và chọn cách nào cho văn bản thuyết minh?
17
Bài 4 SGK trang 59.
Hãy cho biết phép nhân hóa trong mỗi đoạn trích dưới đây được tạo ra bằng cách nào và tác dụng của nó như thế nào?
Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người
a. Núi cao chi lắm núi ơi
Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!
( Ca dao)
núi ơi
b. Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi. Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào. ( Tô Hoài )
Anh (cò)
( cua, cá) tấp nập
( cò, sếu, vạc, le ... ) cãi cọ om sòm
Từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Đ O À N G I Ỏ I
2
3
4
5
6
7
1
3
4
5
6
7
Câu 2: Từ chuyên đi kèm và bổ sung ý nghĩa cho động từ và tính từ?
Câu 5: Một thể loại tập làm văn được học ở lớp 6?
Câu 1: Tác giả của văn bản Sông nước Cà Mau?
Câu 3: Một quy tắc mà cậu bé Phrăng không thể đọc được khi thầy Ha-men kiểm tra?
Câu 4: Thủ đô nước Đức là?
Câu 6: Tên một văn bản của tác giả Duy Khán trong chương trình Ngữ văn- học kì II, lớp 6?
Câu 7: Tên một loại vật liệu xây dựng có trùng 1 tiếng với một thứ kim loại quý?
P H Ó T Ừ
P H Â N T Ừ
B É C L I N
T Ả C Ả N H
L A O X A O
C Á T V À N G
*
NHÂN HOÁ
19
Lật tranh
Trò chơi
Trong văn tả cảnh, tài nào của người viết được thể hiện rõ nhất?
Có mấy kiểu nhân hóa?
Tên của một nhân vật nữ chính trong truyện ngắn: “Bức tranh của em gái tôi”?
Thế là mùa xuân mong ước đã đến.
Chỉ rõ phó từ trong câu văn trên?
Lá trong vườn vẫy chào người bạn nhỏ.
Xác định phép tu từ có trong câu văn trên?
Da bạn ấy mịn như nhung.
Câu văn có sử dụng phép tu từ nào?
Quan sát
3
kiểu
Kiều Phương
Phó từ: đã
Nhân hóa
So sánh
22
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
Xem lại nội dung đã học.
Học ghi nhớ 1+2 Sgk/57, 58.
Chuẩn bị bài mới: ẨN DỤ
- Tập trung vào phần I: Ẩn dụ là gì và phần III: Luyện tập.
4. Dựa vào bức tranh trong phần trò chơi em hãy viết đoạn văn tả cảnh trong đó có sử dụng nghệ thuật nhân hóa.