CHƯƠNG II: NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
-Trong cơ thể người khoảng trên 70 nghìn tỷ tế bào (tbsd & tbsdục->bước vào tuổi dậy thì ss tinh trùng, trứng).

- NST là những cấu trúc nằm trong nhân tế bào.
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

III. CHỨC NĂNG CỦA NHIỄM SẮC THỂ

II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

Gen

tương ứng

trên NST

Có nhận xét gì về hình thái và kích thước của cặp NST tương đồng?
-Trong cặp NST tương đồng, một NST có nguồn gốc từ bố, một NST có nguồn gốc từ mẹ. Do đó các gen trên NST cũng tồn tại thành từng cặp tương ứng.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
- Là bộ NST chứa các cặp NST tương đồng. Kí hiệu:(2n).

Là bộ NST chứa 1 chiếc NST của cặp NST tương đồng.kí hiệu:(n)

Sự khác nhau của bộ NST lưỡng bội và đơn bội là gì?
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

* Trong tế bào sinh dưỡng,

* NST tồn tại thành từng cặp tương đồng gọi là bộ NST lưỡng bội, ký hiệu (2n)

+ Cặp NST tương đồng gồm 2 NST giống nhau về ................................, trong đó có 1NST có nguồn gốc từ …., 1 NST có nguồn gốc từ .......

* Trong tế bào giao tử:

bộ NST chỉ chứa một NST của mỗi cặp tương đồng, gọi là bộ NST …………….., ký hiệu là ………
hình thái, kích thước

bố

mẹ

(n)

đơn bội
*Trong tế bào sinh dưỡng, tế bào sinh dục sơ khai, hợp tử

+ Các NST tồn tại thành từng cặp NST tương đồng gồm 2 NST giống nhau về hình dạng, kích thước, nhưng khác nhau về nguồn gốc, trong đó 1 NST có nguồn gốc từ bố, 1 NST có nguồn gốc từ mẹ.

+ Bộ NST lưỡng bội (2n) là bộ chứa các cặp NST tương đồng

* Trong tế bào giao tử (trứng, tinh trùng) và thể định hướng

Bộ NST đơn bội (n) là bộ NST chỉ chứa một NST của mỗi cặp tương đồng.



I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Bộ NST trong giao tử

Bộ NST trong

tế bào sinh dưỡng

I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Mô tả bộ NST của ruồi giấm về số lượng và hình dạng?

Gồm 1 cặp hình hạt, 2 cặp hình chữ V

+ con cái: 1 cặp hình que

+ con đực: 1 chiếc hình que, 1 chiếc hình móc

ở ruồi giấm có 4 cặp NST

nằm trong tế bào-> gọi là

Bộ NST

I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
 Ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa cơ thể đực và cơ thể cái ở 1 cặp NST giới tính: XX và XY

 Ở đa số các loài, con cái là XX, con đực là XY

 Ở 1 số các loài, con đực là XX, con cái là XY.

I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

Lưu ý:_ _

Ở một số loài, NST giới tính không tồn tại thành từng cặp mà chỉ có 1 chiếc ở dạng XO như trong tế bào lưỡng bội của giới đực ( bọ xít, châu chấu, rệp…) hay của giới cái ( bọ nhậy). Vì vậy trong các trường hợp này số lượng NST trong bộ lưỡng bội ( 2n) là số lẻ.
Loài

2n

n

Loài

2n

n
Người

46

23

Đậu Hà Lan

14

7
Tinh tinh

48

24

Ngô

20

10
Gà

78

39

Lúa nước

24

12
Ruồi giấm

8

4

Cải bắp

18

9
Nghiên cứu bảng trên em cho biết: Số lượng NST trong bộ lưỡng bội có phản ánh trình độ tiến hóa của loài không?

Số lượng NST trong loài không phản ánh trình độ tiến hóa

của loài

Bảng 8. Số lượng NST của mỗi loài
Tế bào ruồi giấm có bao nhiêu cặp NST

Tế bào người có bao nhiêu cặp NST?

=> Tính đặc trưng của bộ NST trong tế bào sinh vật thể hiện ở các đặc điểm nào?

 Tế bào của mỗi loài sinh vật có một bộ NST đặc trưng về số lượng và hình dạng. Tùy theo mức độ đóng duỗi xoắn mà chiều dài của NST khác nhau ở các kì của quá trình phân chia tế bào. Tại kì giữa, NST co ngắn cực đại và có chiều dài từ 0,5 đến 50μm, đường kính từ 0,2 đến 2 μm, đồng thời có hình dạng đặc trưng như hình hạt, hình que hoặc hình chữ V.
Tùy theo mức độ đóng duỗi xoắn mà chiều dài của NST khác nhau ở các kì của quá trình phân chia tế bào. Tại kì giữa, NST co ngắn cực đại và có chiều dài từ 0,5 đến 50μm, đường kính từ 0,2 đến 2 μm, đồng thời có hình dạng đặc trưng như hình hạt, hình que hoặc hình chữ V.
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Sơ đồ hình dạng ngoài của vài loại NST

Hình que

Hình chữ V

Hình dấu móc

Hình hạt

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
* Bộ NST của mỗi loài đặc trưng về số lượng, hình dạng và cấu trúc của NST, trong đó đặc trưng về cấu trúc là quan trọng nhất.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Nhiễm sắc thể quan sát dưới kính hiển vi

I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ

 + Hình thái: Tại kì giữa, NST co ngắn cực đại và có chiều dài từ 0,5 đến 50μm, đường kính từ 0,2 đến 2 μm đồng thời có hình dạng đặc trưng như hình hạt, hình que hoặc hình chữ V.
Crômatit

Tâm Động

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ

Tâm động giữ vai trò gì đối với NST?

Tâm động là điểm

đính NST vào sợi

tơ vô sắc trong

thoi phân bào
Eo thứ 1 ( tâm động )

Eo thứ 2

Sơ đồ hình dạng ngoài của vài loại NST

Hình que

Hình chữ V

Hình chữ V

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
gen

ADN

Protein loại histon

1 cromatit

Mỗi Crômatit gồm: một phân tử ADN và phân tử protein loại histon.

Mỗi crômatit bao gồm những thành phần nào?
* Quan sát rõ vào .....(1)........ của quá trình phân bào. * Mỗi NST có cấu trúc điển hình gồm

+ ................(2)...................... (crômatit) gắn với nhau ở ..............(3)..................

Mỗi Crômatit gồm chủ yếu ............(4)............ và Prôtêin loại ........(5).....

+ Tâm động (eo thứ nhất).

+ Một số NST còn có eo thứ 2 (thể kèm).
TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
* Quan sát rõ vào kì giữa của quá trình phân bào. * Mỗi NST có cấu trúc điển hình gồm

+ ...................................... (crômatit) gắn với nhau ở ................................

Mỗi Crômatit gồm chủ yếu ........................ và Prôtêin loại .............

+ Tâm động (eo thứ nhất).

+ Một số NST còn có eo thứ 2 (thể kèm).
Hai nhiễm sắc tử chị em

tâm động

1 phân tử ADN

Histon.

 + Cấu trúc:

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
 NST có đặc tính tự nhân đôi => các gen quy định tính trạng được di truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể.

NST có chức năng gì?

 NST là cấu trúc mang gen có bản chất là ADN

Do đâu mà các gen quy định tính trạng được di truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể?

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

III. CHỨC NĂNG CỦA NHIỄM SẮC THỂ
Bộ NST của người bình thường

Bộ NST của bệnh nhân Đao

A

B

C

D

E

F

G

H

A

B

C

D

E

F

G

H

Câu 1: Nhiễm sắc thể có dạng đăc trưng ở kì nào? a.Kì đầu b.Kì giữa c.Kì sau d.Kì trung gian
LUYỆN TẬP

Câu 2: Mô tả cấu trúc của nhiễm sắc thể ở kì giữa của quá trình phân chia tế bào?
- Gồm 2 cromatit đính với nhau ở tâm động.

- Mỗi cromatit gồm:

+1 phân tử ADN

+Protein loại Histon

LUYỆN TẬP

Câu 3: Ở trâu có bộ nhiễm sắc thể 2n = 50. Vậy bộ nhiễm sắc thể đơn bội của trâu là bao nhiêu?
n = 25

LUYỆN TẬP
-Học bài , trả lời các câu hỏi ở SGK.

-Chuẩn bị chủ đề Phân bào và tìm hiểu vì sao cơ thể sinh vật lớn lên được.

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
Chúc các em học tốt

Bài học kết thúc