CHƯƠNG II: NHIỄM SẮC THỂ
TIẾT 8-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

-Trong cơ thể người khoảng

trên 70 nghìn tỷ tế bào (tbsd
& tbsdục->bước vào tuổi
dậy thì ss tinh trùng, trứng).
- NST là những cấu trúc
nằm trong nhân tế bào.

TIẾT 8-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ
II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
III. CHỨC NĂNG CỦA NHIỄM SẮC THỂ

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

Có nhận xét gì về hình thái và
kích thước của cặp NST tương
đồng?

Gen
tương ứng
trên NST

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

-Trong cặp NST tương đồng, một NST có nguồn gốc từ bố,
một NST có nguồn gốc từ mẹ. Do đó các gen trên NST
cũng tồn tại thành từng cặp tương ứng.

Là và
bộ đơn
NSTbội
chứa
chiếc
-Sự
Làkhác
bộ NST
chứa
nhau
củacác
bộ NST lưỡng bội
là 1gì?
NST của cặp NST tương
cặp NST tương đồng. Kí
đồng.kí hiệu:(n)
hiệu:(2n).

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

* Trong tế bào sinh dưỡng,
- NST tồn tại thành từng cặp tương đồng gọi là bộ NST
lưỡng bội, ký hiệu (2n)
+ Cặp NST tương đồng gồm 2 NST giống nhau
hình
thái, kích thước
về
................................,
trong đó có 1NST có nguồn gốc từ
bố
…., 1 NST có nguồn gốc từ .......
mẹ
* Trong tế bào giao tử:
bộ NST chỉ chứa một NST của mỗi cặp tương đồng, gọi là
đơn bội
bộ NST ……………..,
ký hiệu là ………
(n)

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ



*Trong tế bào sinh dưỡng, tế bào sinh dục sơ khai, hợp tử
+ Các NST tồn tại thành từng cặp NST tương đồng gồm 2
NST giống nhau về hình dạng, kích thước, nhưng khác nhau
về nguồn gốc, trong đó 1 NST có nguồn gốc từ bố, 1 NST có
nguồn gốc từ mẹ.
+ Bộ NST lưỡng bội (2n) là bộ chứa các cặp NST tương đồng
* Trong tế bào giao tử (trứng, tinh trùng) và thể định
hướng
Bộ NST đơn bội (n) là bộ NST chỉ chứa một NST của mỗi cặp
tương đồng.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

Bộ NST trong
tế bào sinh dưỡng

Bộ NST trong giao tử

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

ở ruồi giấm có 4 cặp NST
nằm trong tế bào-> gọi là
Bộ NST
Gồm 1 cặp hình hạt, 2 cặp
hình chữ V
+ con cái: 1 cặp hình que
+ con đực: 1 chiếc hình que, 1
tả bộmóc
NST của ruồi
chiếcMô
hình
giấm về số lượng và
hình dạng?

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

 Ở những loài đơn tính có sự khác nhau giữa cơ thể đực và cơ
thể cái ở 1 cặp NST giới tính: XX và XY
 Ở đa số các loài, con cái là XX, con đực là XY
 Ở 1 số các loài, con đực là XX, con cái là XY.

Lưu ý:
Ở một số loài, NST giới tính không tồn tại thành từng cặp
mà chỉ có 1 chiếc ở dạng XO như trong tế bào lưỡng bội
của giới đực ( bọ xít, châu chấu, rệp…) hay của giới cái
( bọ nhậy). Vì vậy trong các trường hợp này số lượng NST
trong bộ lưỡng bội ( 2n) là số lẻ.

Bảng 8. Số lượng NST của mỗi loài

Loài

2n

n

Loài

2n

n

Người

46

23

Đậu Hà Lan

14

7

Tinh tinh

48

24

Ngô

20

10

Gà

78

39

Lúa nước

24

12

Ruồi giấm

8

4

Cải bắp

18

9

Nghiên cứu bảng trên em cho biết: Số lượng NST trong bộ
lưỡng bội có phản ánh trình độ tiến hóa của loài không?

Số lượng NST trong loài không phản ánh trình độ tiến hóa
của loài

có
bao
nhiêu
=>
Tế
Tính
bàođặc
của
trưng
mỗi
củaTế
sinh
bộbào
NST
vậtngười
có
trong
một
tếbộ
bào
NST
sinh
Tế 
bào
ruồi
giấm
có loài
vật
thể
trưng
hiện
ởsố
các
lượng
đặccặp
điểm
và hình
nào?
dạng.
NST?
baođặc
nhiêu
cặpvềNST

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ

Tùy theo mức độ đóng duỗi xoắn mà chiều dài của NST khác nhau ở
các kì của quá trình phân chia tế bào. Tại kì giữa, NST co ngắn
cực đại và có chiều dài từ 0,5 đến 50μm, đường kính từ 0,2 đến 2
μm, đồng thời có hình dạng đặc trưng như hình hạt, hình que
hoặc hình chữ V.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

Hình chữ V
Hình dấu móc
Hình que

Hình hạt

Sơ đồ hình dạng ngoài của vài loại NST

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ

* Bộ NST của mỗi loài đặc trưng về số lượng, hình

dạng và cấu trúc của NST, trong đó đặc trưng về cấu
trúc là quan trọng nhất.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
I. TÍNH ĐẶC TRƯNG CỦA BỘ NHIỄM SẮC THỂ
II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ

Nhiễm sắc thể quan sát dưới kính hiển vi

 + Hình thái: Tại kì giữa, NST co ngắn cực đại và có chiều dài từ
0,5 đến 50μm, đường kính từ 0,2 đến 2 μm đồng thời có hình dạng
đặc trưng như hình hạt, hình que hoặc hình chữ V.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
Tâm động
giữ vai trò gì
đối với NST?

Tâm Động

Tâm động là điểm
đính NST vào sợi
tơ vô sắc trong
thoi phân bào

Crômatit

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
Eo thứ 2

Hình chữ V

Eo thứ 1 ( tâm động )

Hình chữ V

Hình que

Sơ đồ hình dạng ngoài của vài loại NST

gen
ADN
Protein
loại
histon
1 cromatit

Mỗi crômatit bao gồm những thành phần nào?

Mỗi Crômatit gồm: một phân tử ADN và phân tử
protein loại histon.

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ
- Quan sát rõ vào .....(1)........ của quá trình phân bào.
- Mỗi NST có cấu trúc điển hình gồm
+ ................(2)...................... (crômatit) gắn với nhau
ở ..............(3)..................
Mỗi Crômatit gồm chủ yếu ............(4)............ và Prôtêin
loại ........(5).....
+ Tâm động (eo thứ nhất).
+ Một số NST còn có eo thứ 2 (thể kèm).

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
II. CẤU TRÚC CỦA NHIỄM SẮC THỂ

 + Cấu trúc:
- Quan sát rõ vào kì giữa của quá trình phân bào.
- Mỗi NST có cấu trúc điển hình gồm
+ Hai
......................................
nhiễm sắc tử chị em (crômatit) gắn với nhau
ở ................................
tâm động
Mỗi Crômatit gồm chủ yếu ........................
1 phân tử ADN và Prôtêin
loại
.............
Histon.
+ Tâm động (eo thứ nhất).
+ Một số NST còn có eo thứ 2 (thể kèm).

TIẾT 7-BÀI 8: NHIỄM SẮC THỂ
III. CHỨC NĂNG CỦA NHIỄM SẮC THỂ
NST có chức năng gì?
 NST là cấu trúc mang gen
có bản chất là ADN
Do đâu mà các gen quy
định tính trạng được di
truyền qua các thế hệ
tế bào và cơ thể?

 NST có đặc tính tự nhân đôi

=> các gen quy định tính trạng
được di truyền qua các thế hệ
tế bào và cơ thể.

AB C D E

FG H

Bộ NST của người bình
thường

C D E

FG H A B

Bộ NST của bệnh nhân Đao

Câu 1: Nhiễm sắc thể có dạng đăc trưng ở kì
nào?
a.Kì đầu
b.Kì giữa
c.Kì sau
d.Kì trung gian

Câu 2: Mô tả cấu trúc của nhiễm sắc thể ở kì
giữa của quá trình phân chia tế bào?
- Gồm 2 cromatit đính với nhau ở tâm động.
- Mỗi cromatit gồm:
+1 phân tử ADN
+Protein loại Histon

Câu 3: Ở trâu có bộ nhiễm sắc thể 2n = 50.
Vậy bộ nhiễm sắc thể đơn bội của trâu là
bao nhiêu?

n = 25

-Học bài , trả lời các câu hỏi ở SGK.
-Chuẩn bị chủ đề Phân bào và tìm hiểu vì sao cơ thể
sinh vật lớn lên được.

Chúc các em học tốt