KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1:Khi điện phân MgCl2 chảy?
A.Ở cực dương, ion Mg2+ bị oxi hóa
B.Ở cực âm, ion Mg2+ bị khử
C.Ở cực dương,nguyên tử Mg bị oxi hóa
D.Ở cực âm,nguyên tử Mg bị khử
Đáp án đúng là B
Câu 2: Nước tự nhiên có chứa những ion nào
dưới đây?
A.Ca2+,Mg2+,Cl-
B.SO42-,Ca2+,Mg2+
C. Cl-, SO42,HCO3-, Ca2+
D.Mg2+,HCO3-, Ca2+
Đáp án đúng là D
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 3:Một loại nước cứng khi được đun sôi thì
mất tính cứng.Trong loại nước này có hòa tan
những hợp chất nào sau đây?
A.Ca(HCO3)2,MgCl2
B. Ca(HCO3)2, Mg(HCO3)2
C. Mg(HCO3)2,CaCl2
D. CaSO4,MgCl2
Đáp án đúng là B

KIỂM TRA BÀI CŨ
Giới thiệu
- Nhôm (tiếng Latinh: alumen, alum) là tên nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn nguyên tố có ký hiệu Al và số nguyên tử bằng 13. Từ “nhôm” trong tiếng Việt có nguồn gốc từ aluminium trong tiếng Pháp. Nhôm là một kim loại mềm, nhẹ với màu xám bạc ánh kim mờ, vì có một lớp mỏng ôxi hóa tạo thành rất nhanh khi nó để trần ngoài không khí.
- Tỷ trọng riêng của nhôm chỉ khoảng một phần ba sắt hay đồng; nó rất mềm (chỉ sau vàng), dễ uốn (đứng thứ sáu) và dễ dàng gia công trên máy móc hay đúc; nó có khả năng chống ăn mòn và bền vững do lớp ôxít bảo vệ. Nó cũng không nhiễm từ và không cháy khi để ở ngoài không khí. Nên có nhiều ứng dụng trong thực tế cuộc sống và công nghệ.







I.VỊ TRÍ & CẤU TẠO (Câu hỏi cần nghiên cứu)

1.Vị trí của Nhôm trong bảng tuần hoàn (xem bảng tuần hoàn)
+Nhôm thuộc nhóm IIIA, chu kỳ 3.
+Có số hiệu nguyên tử là 13.
+Trong chu kỳ nhôm đứng sau nguyên tố kim loại Mg và trước nguyên tố phi kim Si.
2.Cấu tạo của Nhôm
Nhôm có cấu hình electron:
13Al : 1s22s22p63s23p1

Al là nguyên tố p, có 3e hóa trị (3s23p1)
+ Độ âm điện: Al có giá trị độ âm điện là 1,61
+ Số oxi hóa: trong hợp chất Al có số oxi hóa bền là +3
+ Mạng tinh thể: Al có cấu tạo kiểu mạng lập
phươngtâm diện
I.VỊ TRÍ & CẤU TẠO
II.TÍNH CHẤT VẬT LÝ (Câu hỏi cần nghiên cứu)
Nhôm là kim loại màu trắng bạc, khá
mềm, dễ kéo sợi, dát mỏng.
- Nhôm là kim loại nhẹ có d = 2,7g/cm3,
tnc = 6600C
Nhôm dẫn điện và dẫn nhiệt tốt.
(độ dẫn điện bằng 2/3 đồng, nhưng
nhôm nhẹ hơn đồng 3 lần. Độ dẫn điện của nhôm hơn sắt 3 lần).

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
-Trong dãy điện hóa, Al đứng liền sau các KL kiềm và KL
kiềm thổ, nên Al là KL có tính khử mạnh:
Al - 3e  Al3+
1.Tác dụng với phi Kim:(Câu hỏi cần nghiên cứu)
Nhôm tác dụng trực tiếp và mạnh với nhiều phi kim như: O2, Cl2, S…

4Al + 3O2  2Al2O3

2Al + 3Cl2  2AlCl3

Nhận xét: Al là chất khử mạnh.


III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
2.Tác dụng với axít (Câu hỏi cần nghiên cứu)
Nhận xét: Al có (E0Al3+/Al= -1,66v) nhỏ nên Al dễ dàng khử

ion H+ của HCl và H2SO4 loãng → H2.

2Al + 6HCl  2AlCl3 + 3H2 (1)
2Al + 6H+  2Al3+ + 3H2 (2)
Với HNO3loãng,HNO3đặc,nóng và H2SO4 đặc,nóng.
Nhôm khử N hoặc S → số oxi hóa thấp hơn

Al + 4HNO3 loãng  Al(NO3)3 + NO + 2H2O (3)
2Al + 6H2SO4 đặc  2Al(NO3)3 + 3SO2 + 6H2O (4)

Al bị thụ động với các dd HNO3, H2SO4 đặc nguội.


III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
3.Tác dụng với oxit kim loại (Câu hỏi cần nghiên cứu)
Ở nhiệt độ cao Al khử được nhiều ion kim loại trong oxit (Fe2O3, Cr2O3, ...) thành kim loại tự do.
Thí dụ: Cho Al pư với Fe2O3
2Al + Fe2O3  Al2O3 + 2Fe (1)
Phản ứng của Nhôm với oxít kim loại gọi là phản ứng nhiệt Nhôm

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
4.Tác dụng với nước (Câu hỏi cần nghiên cứu)
Thế điện cực của hidro ở pH=7 cao hơn thế điện cực chuẩn của nhôm.Nên nhôm có thể khử được nuớc giải phóng hidro:
2Al + 3H2O  2Al(OH)3 + 3H2
Pư trên nhanh chóng dừng lại vì tạo Al(OH)3 ngăn không cho Al tiếp xúc với nước.
 Những vật bằng nhôm hàng ngày tiếp xúc với nước dù ở nhiệt độ nào cũng không xảy ra phản ứng. Vì do trên bề mặt của những vật được phủ kín bằng màng Al2O3 rất mỏng, mịn và bền đã không cho nước và khí thấm qua.


III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
5.Tác dụng dd kiềm(Câu hỏi cần nghiên cứu)
2Al + 2NaOH + 6H2O → 2Na[Al(OH)4] + 3H2 (1)
 Nhôm bị hòa tan trong dung dịch kiềm như
NaOH,Ca(OH)2…Hiện tương này được giải thích
như sau:
2Al + 6H2O → 2Al(OH)3 + 3H2 (2)
Al(OH)3 + NaOH → 2Na[Al(OH)4] (3)
Phản ứng (2)&(3) xảy ra luân phiên nhau cho đến
khi Nhôm tan hết. Cộng (2)&(3) ta đựợc (1)
IV.ỨNG DỤNG VÀ SẢN XUẤT
1.Ứng dụng (Câu hỏi cần nghiên cứu)
+Nhôm được dùng làm vật liệu chế tạo máy bay, ôtô,
tên lửa, tàu vũ trụ.
+Nhôm và hợp kim nhôm có màu trắng bạc,đẹp,được
dùng làm khung cửa và rang trí nội thất.
+Nhôm dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, được dùng làm dây
cáp điện thay thế cho đồng là kim loại đắt tiền…

IV.ỨNG DỤNG VÀ SẢN XUẤT
2.Sản xuất (Câu hỏi cần nghiên cứu)
Trong công nghiệp nhôm được điều chế từ quặng boxit bằng
phương pháp điện phân nóng chảy Al2O3
a.Nguyên liệu:Quặng boxit Al2O3.2H2O(lẫn tạp chất Fe2O3 và SiO2 ), được làm nguyên chất.
b.Điện phân Al2O3 nóng chảy
Al2O3(2050oC)
trộn criolit (Na3AlF6)





IV.ỨNG DỤNG VÀ SẢN XUẤT
2. Sản xuất
+Ở cực âm xảy ra sự khử ion Al3+ thành kim loại Nhôm
Al3+ + 3e → Al
+Ở cực dương xảy ra sự oxi hóa O2-thành O2
2O2- → O2 + 4e
Ptpư: 2Al2O3 4Al + 3 O2

Khí oxi sinh ra ở cực dương đốt cháy dần dần than chì sinh
ra CO2.Do vậy trong quá trình điện phânphài hạ thấp dần các
cực dương vào thùng điện phân



V.BÀI TẬP CỦNG CỐ
I.VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
Câu hỏi cần nghiên cứu
-Cho biết vị trí của Nhôm trong bảng hệ thống
tuần hoàn(chu kỳ, nhóm….)
-Viết cấu hình electron của nguyên tử Nhôm?
Nghiên cứu SGK.Hãy cho biết một vài thông tin về:
(độ âm điện, số oxi hóa…) của Nhôm?
Trở về
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK.Hãy cho biết một vài tính chất vật lý đặc trưng của Nhôm?.
Tính dẫn điện và nhiệt của Nhôm so với đồng và sắt như thế nào?
Trở về
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1.Tác dụng với phi Kim
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK, làm thí nghiệm hoặc xem phim.
Viết ptpư giải thích hiện tượng? Cho biết vai trò
của Al trong các pư?
+TN1: Al + Cl2 ? + ? Xem phim
+TN1: Al + O2  ? + ? Xem phim
Trở về

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
2.Tác dụng với axít
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK, làm thí nghiệm hoặc xem phim.Viết ptpư?
Nhôm có tác dụng với HNO3 H2SO4
đặc, nguội không? Giải thích?
Al + HCl 
Al + HNO3 loãng  ? + NO + ?
Al + H2SO4 đặc  ? + SO2 + ?
Al + H2SO4 đặc, nguội 

Xem phim
Trở về
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
3.Tác dụng với oxit kim loại
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK,làm thí nghiệm hoặc xem phim.Hãy
cho biết Al tác dụng với oxit kim loại như
thế nào?
TN 2Al + Fe2O3  ? + ? Xem phim
Thế nào là phản ứng nhiệt nhôm?

Trở về
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
4.Tác dụng với nước
Câu hỏi cần nghiên cứu
-Nghiên cứu SGK,hoặc làm thí nghiệm.Giải thích vì
sao Nhôm phản ứng được với nước?
-Vì sao những vật bằng nhôm hàng ngày tiếp xúc với
nước dù ở nhiệt độ nào cũng không
xảy ra phản ứng?

Trở về
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
5.Tác dụng dd kiềm
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK, làm thí nghiệm hoặc xem phim.Viết
ptpư giải thích hiện tượng?Al tác dụng với dung dịch
kiềm như thế nào?.Giải thích?

TN:Al + NaOH + H2O ? + ? Xem phim

Trở về
IV.ỨNG DỤNG VÀ SẢN XUẤT
1.Ứng dụng
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nhôm là một kim loại được sử dụng rộng rãi trong
đời sống thường ngày.Hãy nêu những
ứng dụng quan trọng của Nhôm mà các em
biết?(Nghiên cứu SGK)


Trở về
IV.ỨNG DỤNG VÀ SẢN XUẤT
2.Sản xuất
Câu hỏi cần nghiên cứu
Nghiên cứu SGK,hoặc xem phim.Hãy cho
biết nhôm được điều chế như thế nào?
Xem phim



Trở về