NGỮ VĂN 7
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
GIÁO VIÊN: DOÃN DUY NIÊN - TRƯỜNG THCS
YÊN TRUNG - THẠCH THẤT - HÀ NỘI
Kiểm tra bài cũ:
Những bức tranh sau minh họa cho bài ca dao nào? Hãy đọc thuộc lòng bài ca dao ấy và nêu những đặc sắc nghệ thuật và ý nghĩa nội dung của bài ca dao.
Năm cửa ô
Sông Thương
Sông Lục đầu
Núi Tản Viên
Đền Sòng
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
1. Đọc – tìm hiểu chú thích:
- Nhan đề : Những câu hát than thân theå hieän noãi nieàm taâm söï cuûa taàng lôùp bình daân, neâu leân hieän thöïc ñôøi soáng cuûa ngöôøi lao ñoäng döôùi cheá ñoä cuõ.
I. Những câu hát than thân:
- Nhan đề : Những câu hát than thân theå hieän noãi nieàm taâm söï cuûa taàng lôùp bình daân, neâu leân hieän thöïc ñôøi soáng cuûa ngöôøi lao ñoäng döôùi cheá ñoä cuõ.
Bài 2: Nói về thân phận con tằm, kiến, hạc, cuốc.
Bài 3: Nói về thân phận trái bần.
=> Nói về những thân phận bé mọn, cay đắng trong xã hội.
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
1. Đọc – tìm hiểu chú thích:
I. Những câu hát than thân:
1. Bài ca dao 2:
2. Phân tích:
- Lời của người LĐ than cho số phận con vật. Thông qua đó than cho thân phận cuộc đời cay đắng khốn khổ của họ.
+ Làm lụng vất vả chẳng đc bao nhiêu -> bị bòn rút sức LĐ
+ Làm lụng vất vả chẳng đủ sống -> nhỏ nhoi suốt đời xuôi ngược.
+ Cuộc đời phiêu bạt lận đận kéo dài vô vọng.
+ Thân phận thấp cổ bé họng, nỗi đau oan trái không được lẽ công bằng soi tỏ.
1. Bài ca dao 2:
2. Phân tích:
- Điệp từ “thương thay”: Nhấn mạnh, tô đậm nỗi thương xót xa cho số phận, cuộc đời cay đắng của người dân thường; kết nối và mở ra những nỗi thương khác nhau.
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
- Hình ảnh ẩn dụ: con tằm, lũ kiến, con hạc, con cuốc thể hiện nỗi khổ nhiều bề của ngưuời lao động trong xã hội cũ.
HÌNH ẢNH ẨN DỤ CỤ THỂ:
Con t?m
Con kiến
Con hạc
Con cuốc
Th©n phËn suèt ®êi bÞ kÎ kh¸c bßn rót søc lùc
Thân phận thấp cổ bé họng, có nỗi khổ đau oan trái không được lẽ công bằng soi tỏ
Cuộc đời phiêu bạt,lận đận và những cố gắng vô vọng của người lao động
Thân phận nhỏ nhoi suốt đời xuôi ngược vất vả làm lụng mà vẫn nghèo khó
=> Biểu hiện nỗi khổ nhiều bề của người lao động bị áp bức bóc lột chịu nhiều oan trái trong xã hội cũ.
1. Bài ca dao 2:
2. Phân tích:
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
2. Bài 3:
3. Thân em nhưu trái bần trôi
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.
- Là lời than của người phụ nữ. Than về thân phận tội nghiệp cay đắng trôi nổi vô định của họ trong xã hội xưa.
+ Cụm từ "Thân em" ? tụ dõ?m thân phận chi`m nụ?i, nỗi đắng cay ? gợi sự đồng cảm.
+ Hỡnh ?nh so sánh: Thân em so sánh với "trái bần trôi" ? gợi thân phận nghe`o kho?, d?ng cay
- So sánh “ thân em” với trái bần trôi. Trái bần là một loại quả chua và chát , thường thấy ở vùng nước lợ( Nam Bộ) => Thường tượng trưng cho thân phận nghèo khổ, đắng cay.
- Sự so sánh ở đây trở nên cụ thể vì hình ảnh so sánh được miêu tả bổ sung . Bần không ở trên cây mà là bần trôi. Tác động của ngoại cảnh rất nghiệt ngã (gió dập sóng dồi). Kết qủa: biết tấp vào đâu.
Tiết 13 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
2. Phân tích:
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
1. Đọc – tìm hiểu chú thích:
II. Những câu hát châm biếm:
1. Bài 1:
Hay
Chú tôi
Tửu
Tăm
Nước chè đặc
Nằm ngủ trưa
Ước
Những ngày mưa
Đêm thừa trống canh
- Chủ thể trữ tình: Giới thiệu chân dung “chú tôi” để cầu hôn cho “chú tôi”.
- Cách giới thiệu: con cò để bắt vần -> cô yếm đào (cô gái trẻ đẹp)
- Bản chất của chú: nghiện rượu, nát rượu, nghiện chè, lười biếng.
Sử dụng: Điệp ngữ, nói ngược để để làm toát tiếng cười giễu cợt, châm biếm nhân vật. Là người đàn ông vô tích sự, lười biếng, nghiện ngập, thích ăn chơi hưởng thụ.
Dân gian đã đặt nhân vật chú tôi bên cạnh hình ảnh cô yếm đào như một phép tương phản, ngầm ý mỉa mai, giễu cợt, phê phán những con người lười nhác nhưng lại đòi cao sang và khẳng định, đề cao giá trị của người lao động.
Mở rộng:
2. Phân tích:
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
1. Đọc – tìm hiểu chú thích:
II. Những câu hát châm biếm:
1. Bài 1:
2. Bài 2:
- Chủ thể trữ tình: Nhại lại lời của thầy bói phán cho người đi xem bói.
- Lời của thầy bói: nói dựa, nói nước đôi chuyện hệ trọng mà người xem muốn quan tâm.
Số cô
Tiền bạc: giàu hoặc nghèo
Gia đình: có mẹ có cha
Mẹ : Đàn bà
Cha: Đàn ông
Tình duyên: có vợ có chồng
Con cái: Chẳng gái thì trai
-> Phê phán, chế diễu hiện tượng mê tín dị đoan, dốt nát lừa bịp trong xã hội.
Tiết 11-12 NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN, NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
II. Những câu hát châm biếm:
Mở rộng:
Hướng dẫn về nhà
Học thuộc lòng các bài ca dao trong 2 bài đã học.
Nắm ý nghĩa và nghệ thuật của từng bài,
Làm bài tập phần luyện tập: BT 1, 2 trong mỗi bài.
Đọc thêm các bài ca dao cuối mỗi vb.
Soạn văn bản : Nam quốc sơn hà (SGK/ 62)
Chuẩn bị tiết sau học Từ láy.

CHÚC CÁC EM
HỌC GIỎI