Biên soạn: Nguyễn Ngọc Đoàn
MỤC TIÊU BÀI HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC
II. CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN THẾ KỈ XIII
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
III. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
1. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
a. Bối cảnh
- Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trưởng bị ám sát
- Triều đình nhà Đinh lục đục gặp khó khăn
=> Quân Tống sang xâm lược
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
a. Bối cảnh
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
b. Diễn biến
1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
c. Kết quả
- Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, quân Tống phải rút về nước
- Quan hệ Việt – Tống trở lại bình thường.
a. Bối cảnh
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
“Nếu thắng, thế Tống sẽ tăng, các nước Liêu Hạ sẽ phải kiêng nể”
- Ta:
- Tống:
Để giải quyết khủng hoảng trong nước, nhà Tống chủ trương xâm lược Đại Việt.
Đang trong quá trình phát triển
Lâm vào khủng hoảng.
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
b. Diễn biến
Chia làm 2 giai đoạn:
Giai đoạn 1: chủ động đem quân tấn công quân Tống.
Giai đoạn 2: chủ động phòng ngự chống giặc.
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
b. Diễn biến
* Giai đoạn 1: chủ động đem quân tấn công quân Tống.
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
- Mục tiêu: Phá hủy cơ sở, phương tiện, kỹ thuật chiến tranh, tiêu hao một bộ phận sinh lực địch.
- Chủ trương: Tiên phát chế nhân
- Hành động: năm 1075, ta tấn công vào Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
b. Diễn biến
* Giai đoạn 2: chủ động phòng ngự chống giặc.
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
- Mục tiêu: Ngăn chặn, bao vây, tiêu diệt sinh lực địch.
- Chủ trương: Chủ động phòng ngự tiêu diệt địch
- Hành động: Xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt.
1. Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê
a. Bối cảnh
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
b. Diễn biến
c. Kết quả
2. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
- Kết quả: Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi.
NAM QU?C SON H�
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
- Đại Việt đang trên đà phát triển mạnh mẽ về mọi mặt.
II. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN Ở THẾ KỈ XIII
a. Bối cảnh
- Ở phía Bắc: Đế quốc Mông Cổ phát triển hùng mạnh, tiến hành xâm lược khắp nơi.
- Năm 1271, nhà Nguyên được thành lập ở Trung Quốc.
I. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
- Từ 1258 – 1288: Quân Mông – Nguyên 3 lần đem quân xâm lược Đại Việt: 1258, 1282, 1287 – 1288.
II. CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN Ở THẾ KỈ XIII
b. Diễn biến
- Nhân dân Đại Việt đã đoàn kết một lòng, kiên cường, anh dũng, mưu trí đánh tan các cuộc chiến tranh xâm lược của giặc.
- Các chiến thắng tiêu biểu: Đông Bộ Đầu, Chương Dương, Hàm Tử, Tây Kết (1258, 1282); Bạch Đằng (1288).
LƯỢC ĐỒ KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN MÔNG - NGUYÊN
LẦN THỨ NHẤT (1258)
LƯỢC ĐỒ KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN MÔNG - NGUYÊN
LẦN THỨ HAI (1285)
LƯỢC ĐỒ KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN MÔNG - NGUYÊN
LẦN THỨ BA (1287 - 1288)
Di tích bãi cọc chiến thắng Bạch Đằng năm 1288, tại xã Yên Giang, Yên Hưng đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia
III. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN MINH XÂM LƯỢC VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN
a. Bối cảnh
- Cuối thế kỉ XIV, nhà Trần suy vong, nhà Hồ thành lập.
- Cuộc cải cách Hồ Quý Ly chưa đạt được kết quả thì nhà Minh đem quân xâm lược nước ta.
- Năm 1407, cuộc kháng chiến của nhà Hồ thất bại, nước ta rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.
III. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN MINH XÂM LƯỢC VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN
b. Diễn biến
- Giai đoạn 1: 1418 – 1425: khó khăn, hoạt động ở trung du và miền núi Thanh Hóa
Cuối năm 1427, ta đánh tan 10 vạn quân cứu viện của giặc ở Chi Lăng – Xương Giang
- Giai đoạn 2: 1425 – 1427: đánh chiếm vùng đất phía Nam, mở rộng tấn công ra Bắc; giành thắng lợi quyết định.
III. PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN MINH XÂM LƯỢC VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN
c. Kết quả
Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kết thúc thắng lợi.
“Một cỗ nhung y chiến thắng, nên công oanh liệt ngàn năm
Bốn phương biển cả thanh bình, ban chiếu duy tân khắp chốn”.
 Đặc điểm của Khởi nghĩa Lam Sơn:
 Từ một cuộc khởi nghĩa ở địa phương phát triển thành một cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc có quy mô cả nước.
 Trong suốt quá trình cuộc kháng chiến, tư tưởng nhân nghĩa luôn luôn được đề cao.
 Có đại bản doanh, có căn cứ địa kháng chiến và được sự ủng hộ của nhân dân
Thống kê các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống
ngoại xâm trong các thế kỉ X – XVIII: