Tìm kiếm Bài giảng
những khái niệm cơ bản tin học đại cương

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hà Minh
Ngày gửi: 23h:08' 11-02-2023
Dung lượng: 8.5 MB
Số lượt tải: 58
Nguồn:
Người gửi: Hà Minh
Ngày gửi: 23h:08' 11-02-2023
Dung lượng: 8.5 MB
Số lượt tải: 58
Số lượt thích:
0 người
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Thông tin bắt nguồn từ đâu?
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.1 Th«ng tin
a. Khái niệm
NhiÒu sao th×
Những hiểu biết có được về sự n¾ng
vật, sự việc là thông
tin về sự vật sự việc đó
Gv: Hà Minh Hà
V¾ng sao th× ma
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Người lái xe quan sát
vật cản trên đường
Gv: Hà Minh Hà
Não bộ xử lý
thông tin
Điều chỉnh tốc độ
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Thông tin được định lượng bằng cách xác định độ bất định của nó.
Xác suất xuất hiện càng thấp thì giá trị thông tin càng cao
Năm 1948 – Shannon đưa ra công thức tính lượng tin gọi là Entropi
n
E = -Σ Xi.log2(Xi)
i=1
Với Xi là xác suất xuất hiện sự kiện i của hệ (Nếu có n khả năng)
VD: Khi gieo đồng xu thì lượng tin của việc xuất hiện 1 mặt = 1
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Entropy thông tin là một khái niệm mở rộng của Entropy trong nhiệt
động lực học và cơ học thống kê sang cho lý thuyết thông tin.
Entropy thông tin mô tả mức độ hỗn loạn trong một tín hiệu lấy từ
một sự kiện ngẫu nhiên. Nói cách khác, entropy cũng chỉ ra có bao
nhiêu thông tin trong tín hiệu, với thông tin là các phần không hỗn
loạn ngẫu nhiên của tín hiệu.
Ví dụ, nhìn vào một dòng chữ tiếng Việt, được mã hóa bởi các chữ
cái, khoảng cách, và dấu câu, tổng quát là các ký tự. Dòng chữ có ý
nghĩa sẽ không hiện ra một cách hoàn toàn hỗn loạn ngẫu nhiên; ví dụ
như tần số xuất hiện của chữ cái x sẽ không giống với tần số xuất hiện
của chữ cái phổ biến hơn là t. Đồng thời, nếu dòng chữ vẫn đang
được viết hay đang được truyền tải, khó có thể đoán trước được ký tự
tiếp theo sẽ là gì, do đó nó có mức độ ngẫu nhiên nhất định. Entropy
thông tin là một thang đo mức độ ngẫu nhiên này.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.2 Dữ liÖu
Dữ liệu là sự biểu diễn của thông tin và được thể hiện bằng các
tín hiệu (Signal) vật lý.
Dữ liÖu cã thÓ lµ:
-TÝn hiÖu vËt lý: tÝn hiÖu sãng ®iÖn tõ, tÝn hiÖu ¸nh s¸ng, ©m thanh…
- C¸c sè liÖu: lµ dữliÖu b»ng sè nhê nã mµ th«ng qua c¸c phÐp to¸n
cho th«ng tin kÕt qu¶
- C¸c ký hiÖu: chữ viÕt cña c¸c níc, ký hiÖu to¸n, lý, sinh... Ký hiÖu
kh¾c trªn ®å vËt cña ngêi tiÒn sö…
- Hình ¶nh
-…
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.3. Xử lý thông tin
Xử lý thông tin là quá trình xử lý dữ liệu để có được thông tin kết quả
có ích phục vụ con người.
* Tin học (Informatics): Là ngành khoa học có mục tiêu phát triển và
sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông
tin, phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông
tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
* Công nghệ thông tin (Information Technology): Bao gồm phương
pháp, phương tiện, kỹ thuật máy tính và viễn thông, kỹ thuật lập
trình…để khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên thông tin
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.4. Phần cứng và phần mềm
* Phần cứng (Hardware) : Các thiết bị điện tử và cơ khí của máy
tính được gọi là phần cứng
* Phần mềm (Software): Là các chương trình (Programs) chạy trên
máy tính
1.5. Quy trình xử lý thông tin
Quy trình xử lý thông tin
Vào thông tin
Xử lý thông tin
Xuất và lưu trữ thông tin
(Input – Processing – Output and Storage)
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*Tin häc (Infomatics)
1890
1920
1950
1970
§Õn nay
Ngµnh Tin häc hình thµnh vµ ph¸t triÓn thµnh mét
ngµnh khoa häc ®éc lËp nh»m ®¸p øng nhu cÇu
khai th¸c tµi nguyªn th«ng tin cña con ngêi, ®îc
g¾n liÒn víi mét c«ng cô lao ®éng míi lµ M¸y tÝnh
®iÖn tö.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ba nhân tố cơ bản của nền kinh tế *
+ Điều kiện tự nhiên
+ Nguồn lao động
+ Vốn đầu tư
Xuất hiện nhân tố mới: Thông *
tin
Sáng tạo ra công cụ mới: Máy
tính điện tử
Xây dựng ngành khoa học tương
ứng sử dụng máy tính điện tử để
khai thác thông tin
Tin học ra đời.
Gv: Hà Minh Hà
Ngành tin học có nội dung,
mục tiêu, phương pháp
nghiên cứu riêng.
Đặc thù của nó là sử dụng
máy tính điện tử làm công
cụ nghiên cứu, và việc triển
khai ứng dụng CNTT không
tách rời việc phát triển và sử
dụng máy tính điện tử
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Tin häc lµ ngµnh khoa häc
§èi tîng nghiªn cøu:
C«ng cô:
Th«ng tin.
M¸y tÝnh ®iÖn tö.
Tin häc lµ mét ngµnh khoa häc cã môc tiªu
ph¸t triÓn vµ sö dông m¸y tÝnh ®iÖn tö ®Ó
nghiªn cøu cÊu tróc, tÝnh chÊt cña th«ng tin,
ph¬ng ph¸p thu thËp, lu trữ, tìm kiÕm, biÕn
®æi, truyÒn th«ng tin vµ øng dông vµo c¸c lÜnh
vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.5 Biểu diễn thông tin trong máy tính
*. C¸c d¹ng th«ng tin
Hai lo¹i: Sè , phi số
LÞch vµ ®ång hå
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Th«ng tin lo¹i sè:
- HÖ ®Õm
Trong
Con ng
tin
êihäc
th
th
êng
êngdïng
dïnghÖ
hÖ
®Õm nµo
nµo??
HÖ thËp ph©n: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
HÖ nhÞ ph©n: 0, 1.
HÖ b¸t ph©n: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
HÖ c¬ sè mêi s¸u (hexa):
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
? Hệ đếm là gì?
Hệ đếm được hiểu như tập các kí hiệu và quy tắc sử dụng tập kí hiệu
đó để biểu diễn và xác định giá trị các số.
Hệ thập phân: Các ký hiệu được dùng là 10 chữ số: từ 0 đến 9. Trong
hệ đếm này giá trị của mỗi chữ số phụ thuộc vào vị trí của nó trong
biểu diễn: Vd 356 chữ số 5 ở hàng chục chỉ 50 đơn vị. Số lượng các
chữ số được sử dụng (10 chữ số) được gọi là cơ số của hệ đếm. Quy
tắc tính giá trị là mỗi đơn vị ở mỗi hàng bất kỳ có giá trị bằng 10 đơn
vị của hàng kế cận bên phải
Do đó giá trị của 1 biểu diễn có thể viết dưới dạng 1 đa thức của cơ số.
356 = 3*102 + 5*101 + 6*100
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1 số X trong hệ đếm cơ số b được biểu diễn:
X = (an-1an-2a…a1a0,a-1a-2…a-m)b
Và giá trị của X được tính theo công thức:
X = an-1bn-1 + an-2bn-2 +…+ a1b1 + a0b0
(*)
Trong đó ai thoả mãn 0 ≤ ai ≤ b và n là số lượng các chữ số bên
trái, m là số lượng các chữ số bên phải dấu phân chia phần nguyên
và phần phân số đúng.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè trong c¸c hÖ ®Õm
• HÖ thËp ph©n: Mäi sè N cã thÓ biÓu diÔn díi d¹ng
N = an-1 10n-1 + an-210n-2 + …+ a1 101 + a0 100
-1
-m
+ a-1 10 +…+ a-m 10
VÝ dô:
1 2 5
Gv: Hà Minh Hà
=
1
x
102
+ 2
x
101
+
5
x
100
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Hệ nhị phân
Là hệ đếm cơ số 2 nghĩa là chỉ dùng 2 số 0 và 1 để biểu diễn.
Các máy tính điện tử hiện nay được kiến trúc trên cơ sở ghép nối
các linh kiện có 2 trạng thái
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ nhÞ ph©n: T¬ng tù nhtrong hÖ thËp ph©n, mäi sè N còng
cã biÓu diÔn d¹ng
N = an-1 2n-1 + an-2 2n-2 + …+ a1 21 + a0 20 + a-1 2-1 +…+ a-m 2-m,
ai = 0, 1
VÝ dô:
11012 = 1 x 23 + 1 x 22 + 0 x 21 + 1 x 20 = 1310
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ b¸t ph©n: T¬ng tù nhtrong hÖ thËp ph©n, mäi sè N còng
cã biÓu diÔn d¹ng
N = an-1 8n-1 + an-2 8n-2 + …+ a1 81 + a0 80 + a-1 8-1 +…+ a-m 8-m,
ai = 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
VÝ dô:
13218 = 1 x 83 + 3 x 82 + 2 x 81 + 1 x 80 = 72110
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ hexa: BiÓu diÔn sè trong hÖ hexa còng t¬ng tù
N = an-1 16n-1 + an-2 16n-2+ …+ a1 161 + a0160
-1
-m
+ a-1 16 +…+ a-m 16 ,
Víi quy íc: A = 10,
B = 11,
C = 12,
D = 13,
E = 14,
F = 15.
VÝ dô:
2
1
0
1BE16 = 1 x 16 + 11 x 16 + 14 x16 = 44610
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
* ChuyÓn ®æi giữa c¸c hÖ ®Õm
• Quy tắc 1: Để chuyển đổi 1 số từ hệ thập phân sang hệ có cơ số
b (b≠10) ta thực hiện như sau:
Lấy số thập phân chia cho cơ số b để cho đến khi phần thương
của phép chia bằng 0, số đổi được chính là các phần dư cuả
phép chia thứ tự ngược lại.
Ví dụ: X = 610 nghĩa là X = 6 trong hệ thập phân, được đổi thành
1102 trong hệ nhị phân
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
đæi sè trong hÖ c¬ sè 10 sang hÖ c¬ sè 2, 8, 16
7
6
1
2
3 2
2 1
1 0
1
2
0
7(10) = 1 1 1 (2)
Gv: Hà Minh Hà
45
32
16
2
16
13
0
0
2
45(10) = 2 D (16)
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• Quy tắc 2: Để chuyển đổi 1 số từ hệ cơ số b sang hệ thập phân ta
sử dụng công thức (*)
Ví dụ: X = 1102 thì X = 1*22 + 1*21 + 0*20 = 6
• Quy tắc 3: Để chuyển đổi từ hệ nhị phân sang hệ thập lục phân
ta thực hiện như sau:
Nhóm lần lượt 4 bit từ phải sang trái, sau đó thay thế các nhóm
4 bit bằng giá trị tương ứng với hệ thập lục phân (tra theo bảng)
Ví dụ: X = 11'10112 thì X = 3B16
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
* BiÓu diÔn sè trong m¸y tÝnh
BiÓu diÔn sè nguyªn
0 lµ dÊu d¬ng
1 lµ dÊu ©m
7(10) = 111(2)
0 0 0 0 0
1 byte
Bit
1 1 1
Trong ®ã:
- PhÇn nhá nhÊt cña bé nhí lu tr÷ sè 0 hoÆc 1: 1 bit.
- Mét byte cã 8 bit, bit cao nhÊt thÓ hiÖn dÊu (bit dÊu).
- Cã thÓ dïng 1 byte, 2 byte, 4 byte… ®Ó biÓu diÔn sè nguyªn.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè thùc:
BiÓu diÔn sè thùc díi d¹ng dÊu phÈy ®éng:
VÝ dô: 13456,25 = 0.1345625 x 105
±M x 10±K
Trong
Trong®ã:
®ã:
Trong ®ã:
--M:
M:Lµ
LµphÇn
phÇn
®Þnh
trÞ(0,1
(0,1
M
M<<1).
1).
- M:®Þnh
Lµ trÞ
phÇn
®Þnh
trÞ
- K: Lµ phÇn
0).
- K:bËc
Lµ(KphÇn
Gv: Hà Minh Hà
(0,1 ≤M < 1).
bËc (K ≤ 0).
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè thùc trong mét sè m¸y tÝnh:
DÊu phÇn
®Þnh trÞ
VÝ dô:
0,00 7 = 0.7 x 10-2
4 byte
0 1 0 00 0 1 0 0.
DÊu
phÇn bËc
Gv: Hà Minh Hà
§o¹n Bit biÓu
diÔn gi¸ trÞ
phÇn bËc
.
0 0 0 00 1 1 1
C¸c bit dïng
cho gi¸ trÞ
phÇn ®Þnh trÞ.
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
b. Th«ng tin lo¹i phi sè
* BiÓu diÔn v¨n b¶n:
M· ho¸ th«ng tin d¹ng v¨n b¶n th«ng qua viÖc m· ho¸
tõng kÝ tù vµ thêng sö dông:
Bé m· ASCII: Dïng 8 bit ®Ó m· ho¸ kÝ tù, m· ho¸ ®îc 256 = 28 kÝ
tù.
Bé m· Unicode: Dïng 16 bit ®Ó m· ho¸ kÝ tù, m· ho¸ ®îc
65536 = 216 kÝ tù.
Trong b¶ng m· ASCII mçi kÝ tù ®îc biÓu diÔn b»ng 1 byte
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
KÝ tù
M· ASCII
thËp ph©n
M· ASCII nhÞ
ph©n
A
65
01000001
01000001
X©u kÝ tù “TIN”:
KÝ tù
M· ASCII M· ASCII nhÞ
thËp ph©n
ph©n
01010100 01001001 01001110
Gv: Hà Minh Hà
B¶ng m· ho¸ kÝ tù ASCII
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*C¸c d¹ng kh¸c: Hình ¶nh, ©m thanh còng ph¶i m· ho¸ thµnh
c¸c d·y bit.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ьn vÞ ®o lîng th«ng tin
Bit: Lµ phÇn nhá nhÊt cña bé nhí m¸y tÝnh lu trữ mét trong hai
kÝ hiÖu 0, 1.
Gv: Hà Minh Hà
KÝ hiÖu
Đäc
Đé lín
Byte
Bai
8 bit
KB
Ki-l«-bai
1024 byte
MB
Mª-ga-bai
1024 KB
GB
Gi-ga-bai
1024 MB
TB
Tª-ra-bai
1024 GB
PB
Pª-ta-bai
1024 TB
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Cộng nhị phân
Cộng 2 số nhị phân được thực hiện theo cùng 1 phương pháp như
cộng 2 số thập phân nghĩa là từ phải (hàng thấp) sang trái (hàng
cao).
0+0=0
0+1=1
1+0=1
1 + 1 = 10
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ví dụ 1: 100011 + 1010110 phép tính được tính như sau:
11
100011
+
1010110
=
1111001
Ví dụ 2: 110110 + 101010 phép tính được tính như sau:
11111
110110
+
101010
=
1100000
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Nhân nhị phân
Nh©n 2 số nhị phân thực hiện như sau:
0*0=0
1*0=0
0*1=0
1*1=1
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Các phép toán logic đối với số nhị phân
X
Y
X OR Y
X AND Y
NOT X
0
0
0
0
1
0
1
1
0
1
0
1
0
1
1
1
1
Gv: Hà Minh Hà
0
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.7. Kh¸i niÖm hÖ thèng tin häc
Lµ hÖ thèng dïng ®Ó nhËp, xö lÝ, xuÊt, truyÒn, lu tr÷ th«ng tin.
Gåm ba thµnh phÇn:
PhÇn cøng (Hardware).
PhÇn mÒm (Software).
Sù qu¶n lÝ vµ ®iÒu khiÓn cña con ngêi.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
PhÇn cøng (Hardware).
Là thành phần vật lý của máy tính
PhÇn mềm (Software).
Là tập hợp các chỉ thị cho máy tính làm việc
Máy tính lớn (Mainframe).
Là máy tính có kích thước lớn, mạnh mẽ và rất đắt tiền
Máy tính PC (Personal Computer - PC).
Máy tính điện tử có nguồn gốc ra đời từ sớm, có nhiều chủng loại.
Máy Mac (Apple MAC).
Máy MAC sử dụng 1 hệ điều hành có các phiên bản đặc biệt của các
chương trình ứng dụng.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Máy tính xách tay (Laptop).
Là loại máy tính nhỏ, có thể mang đi theo, chạy bằng pin.
Thiết bị trợ giúp cá nhân kỹ thuật số (Personal Digital Assitant)
Là thiết bị cầm tay kết hợp các chức năng của máy tính, có khả năng
nhận dạng chữ viết tay.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.8.1 Bé xö lÝ trung t©m (Central Processing Unit-CPU)
Lµ thµnh phÇn quan träng nhÊt cña m¸y tÝnh, ®ã lµ thiÕt bÞ chÝnh
thùc hiÖn vµ ®iÒu khiÓn viÖc thùc hiÖn ch¬ng tr×nh.
Có chức năng xử lí, tính toán dữ liệu dưới sự
điều khiển của 1 chương trình đã được lưu trữ
trong bộ nhớ.
CPU gồm các thành phần:
Khối số học và logic, bộ điều khiển và các thanh
ghi
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bé ®iÒu khiÓn (Control Unit - CU)
ĐiÒu khiÓn c¸c bé phËn thùc hiÖn ch¬ng trình.
Là khối chức năng điều khiển sự hoạt động của MTĐT theo chương trình
định sẵn. Nghĩa là, CU có chức năng xác định vị trí lệnh cần thực hiện
tiếp theo và tìm lệnh đó ở BNT .
CPU liên hệ với các thiết bị khác (Bàn phím, màn hình…) thông qua các
cổng. Cổng là kênh số liệu và có số hiệu để định vị. Thông qua cổng mà
CPU có thể trao đổi, số liệu hoặc tín hiệu điều khiển với các thiết bị
khác. Mỗi thiết bị có 1 cổng riêng để liên hệ với CPU.
Tóm lại, CPU gồm 1 đồng hồ phát xung, CU, ALU, các thanh ghi. CPU của
các máy vi tính có kích thước nhỏ, nằm gọn trong 1 phần tử mạch điện
thường được gọi là CHIP hay IC
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bộ số học/lôgic (Arithmetic/Logic Unit - ALU)
Thực hiện các phép toán số học và logic.
ALU bao gồm những mạch chức năng để thực hiện các phép toán
đó và các thanh ghi dùng để nhớ giá trị đối số tham gia phép toán,
địa chỉ và trạng thái xử lý, lưu trữ kết quả tạm thời kết quả. Tuỳ theo
cách thức sản xuất cụ thể, mỗi ALU thực hiện các phép toán theo
một vài dạng thức quy định.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Lµ n¬i ch¬ng trình ®îc ®a vµo ®Ó thùc hiÖn vµ lµ n¬i lu trữ dữ liÖu
®ang ®îc xö lÝ.
ROM (Read Only Memory). Chỉ đọc
Bộ nhớ trong là loại bộ nhớ được dùng để ghi chương trình và dữ
liệu trong thời gian xử lý. Vì giá thành của nó tương đối cao và do
cơ chế địa chỉ hoá nên bộ nhớ trong thường có dung lương không
lớn lắm. BNT được cấu tạo từ các phần tử có 2 trạng thái khác
nhau. 1 trạng thái thể hiện giá trị 0 Và trạng thái thứ 2 thể hiện giá
trị 1.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
ROM chỉ sử dụng mà không thể thêm hay xoá. ROM còn được
gọi là bộ nhớ chết.
ROM dùng để khởi động máy, kểm tra cấu hình của máy, tạo sự
giao tiếp ban đầu giữa phần cứng và phần mềm của hệ thống
(Hệ điều hành)
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
RAM (Random Access Memory).
RAM: dïng ®Ó ghi nhí th«ng tin trong khi m¸y lµm viÖc. Khi t¾t ®iÖn,
th«ng tin trong RAM bÞ mÊt hÕt.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
RAM chỉ dùng cho việc ghi dữ liệu khi xử lý. Không dùng được khi
không có nguồn nuôi. Tốc độ truy cập trên RAM là nhanh, nhưng
dung lượng của nó nhỏ. Vì vậy RAM còn được gọi là bộ nhớ nhất
thời, hay bộ nhớ nhanh. Để có thể lưu trữ thông tin lâu dài với khối
lượng lớn, ta phải sử dụng bộ nhớ ngoài.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Dïng ®Ó lu trữ l©u dµi dữ liÖu vµ hç trî bé nhí trong (thêng lµ
®Üa cøng, ®Üa mÒm, ®Üa CD, thiÕt bÞ nhí flash…).
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Cổng nối tiếp (Serial Port).
Là 1 khe cắm nhiều chân ở phía sau máy tính, cho phép các thiết bị
có thể kết nối với máy tính.
Cổng song song (Paralletn Port).
Là 1 khe cắm nhiều chân ở phía sau máy tính, cho phép các thiết
bị có thể kết nối với máy tính được đặt tên LPT1, LPT2.
Cổng nối tiếp vạn năng ( Universal Serial Bus).
Là 1 bộ phận trong máy tính, cho phép các thiết bị có thể kết nối
với máy tính.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bé nhí ngoµi
Bé xö lÝ trung t©m
Bé
®iÒu
khiÓn
ThiÕt bÞ vµo
(Bµn phÝm, chuét,
m¸y quÐt…)
Gv: Hà Minh Hà
Bé sè
häc /
l«gic
Bé nhí trong
ThiÕt bÞ ra
(Mµn hình, m¸y
in, loa…)
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Đĩa cứng (Hard Disk)
có thể xem như là 1 bộ đĩa gồm nhiều đĩa xếp thành chồng chung
trục. Mỗi mặt đĩa có đầu đọc riêng. Các đầu đọc được xếp thành dãy
trên 1 bộ phận đọc/ghi và di chuyển đồng thời. Mỗi vị trí đọc/ghi
tương ứng với 1 mặt. Tập hợp các rãnh tạo thành 1 trụ và 1 đầu đọc
được chọn để hoạt động. Tại mỗi thời điểm, hệ thống chỉ đọc/ghi dữ
liệu chứa trên 1 rãnh. Bộ đĩa là bộ bộ phận đọc/ghi. Dung lượng đĩa
cứng thường là 40GB, 80GB, 120GB…Đĩa cứng có tên quy định là
C, D, E…
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Đĩa từ
Cơ
cấu
điều
khiển
đầu
từ
Trục
quay
Các đầu từ
Gv: Hà Minh Hà
Thông tin bắt nguồn từ đâu?
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.1 Th«ng tin
a. Khái niệm
NhiÒu sao th×
Những hiểu biết có được về sự n¾ng
vật, sự việc là thông
tin về sự vật sự việc đó
Gv: Hà Minh Hà
V¾ng sao th× ma
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Người lái xe quan sát
vật cản trên đường
Gv: Hà Minh Hà
Não bộ xử lý
thông tin
Điều chỉnh tốc độ
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Thông tin được định lượng bằng cách xác định độ bất định của nó.
Xác suất xuất hiện càng thấp thì giá trị thông tin càng cao
Năm 1948 – Shannon đưa ra công thức tính lượng tin gọi là Entropi
n
E = -Σ Xi.log2(Xi)
i=1
Với Xi là xác suất xuất hiện sự kiện i của hệ (Nếu có n khả năng)
VD: Khi gieo đồng xu thì lượng tin của việc xuất hiện 1 mặt = 1
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Entropy thông tin là một khái niệm mở rộng của Entropy trong nhiệt
động lực học và cơ học thống kê sang cho lý thuyết thông tin.
Entropy thông tin mô tả mức độ hỗn loạn trong một tín hiệu lấy từ
một sự kiện ngẫu nhiên. Nói cách khác, entropy cũng chỉ ra có bao
nhiêu thông tin trong tín hiệu, với thông tin là các phần không hỗn
loạn ngẫu nhiên của tín hiệu.
Ví dụ, nhìn vào một dòng chữ tiếng Việt, được mã hóa bởi các chữ
cái, khoảng cách, và dấu câu, tổng quát là các ký tự. Dòng chữ có ý
nghĩa sẽ không hiện ra một cách hoàn toàn hỗn loạn ngẫu nhiên; ví dụ
như tần số xuất hiện của chữ cái x sẽ không giống với tần số xuất hiện
của chữ cái phổ biến hơn là t. Đồng thời, nếu dòng chữ vẫn đang
được viết hay đang được truyền tải, khó có thể đoán trước được ký tự
tiếp theo sẽ là gì, do đó nó có mức độ ngẫu nhiên nhất định. Entropy
thông tin là một thang đo mức độ ngẫu nhiên này.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.2 Dữ liÖu
Dữ liệu là sự biểu diễn của thông tin và được thể hiện bằng các
tín hiệu (Signal) vật lý.
Dữ liÖu cã thÓ lµ:
-TÝn hiÖu vËt lý: tÝn hiÖu sãng ®iÖn tõ, tÝn hiÖu ¸nh s¸ng, ©m thanh…
- C¸c sè liÖu: lµ dữliÖu b»ng sè nhê nã mµ th«ng qua c¸c phÐp to¸n
cho th«ng tin kÕt qu¶
- C¸c ký hiÖu: chữ viÕt cña c¸c níc, ký hiÖu to¸n, lý, sinh... Ký hiÖu
kh¾c trªn ®å vËt cña ngêi tiÒn sö…
- Hình ¶nh
-…
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.3. Xử lý thông tin
Xử lý thông tin là quá trình xử lý dữ liệu để có được thông tin kết quả
có ích phục vụ con người.
* Tin học (Informatics): Là ngành khoa học có mục tiêu phát triển và
sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông
tin, phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông
tin và ứng dụng vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
* Công nghệ thông tin (Information Technology): Bao gồm phương
pháp, phương tiện, kỹ thuật máy tính và viễn thông, kỹ thuật lập
trình…để khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên thông tin
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.4. Phần cứng và phần mềm
* Phần cứng (Hardware) : Các thiết bị điện tử và cơ khí của máy
tính được gọi là phần cứng
* Phần mềm (Software): Là các chương trình (Programs) chạy trên
máy tính
1.5. Quy trình xử lý thông tin
Quy trình xử lý thông tin
Vào thông tin
Xử lý thông tin
Xuất và lưu trữ thông tin
(Input – Processing – Output and Storage)
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*Tin häc (Infomatics)
1890
1920
1950
1970
§Õn nay
Ngµnh Tin häc hình thµnh vµ ph¸t triÓn thµnh mét
ngµnh khoa häc ®éc lËp nh»m ®¸p øng nhu cÇu
khai th¸c tµi nguyªn th«ng tin cña con ngêi, ®îc
g¾n liÒn víi mét c«ng cô lao ®éng míi lµ M¸y tÝnh
®iÖn tö.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ba nhân tố cơ bản của nền kinh tế *
+ Điều kiện tự nhiên
+ Nguồn lao động
+ Vốn đầu tư
Xuất hiện nhân tố mới: Thông *
tin
Sáng tạo ra công cụ mới: Máy
tính điện tử
Xây dựng ngành khoa học tương
ứng sử dụng máy tính điện tử để
khai thác thông tin
Tin học ra đời.
Gv: Hà Minh Hà
Ngành tin học có nội dung,
mục tiêu, phương pháp
nghiên cứu riêng.
Đặc thù của nó là sử dụng
máy tính điện tử làm công
cụ nghiên cứu, và việc triển
khai ứng dụng CNTT không
tách rời việc phát triển và sử
dụng máy tính điện tử
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Tin häc lµ ngµnh khoa häc
§èi tîng nghiªn cøu:
C«ng cô:
Th«ng tin.
M¸y tÝnh ®iÖn tö.
Tin häc lµ mét ngµnh khoa häc cã môc tiªu
ph¸t triÓn vµ sö dông m¸y tÝnh ®iÖn tö ®Ó
nghiªn cøu cÊu tróc, tÝnh chÊt cña th«ng tin,
ph¬ng ph¸p thu thËp, lu trữ, tìm kiÕm, biÕn
®æi, truyÒn th«ng tin vµ øng dông vµo c¸c lÜnh
vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng x· héi.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.5 Biểu diễn thông tin trong máy tính
*. C¸c d¹ng th«ng tin
Hai lo¹i: Sè , phi số
LÞch vµ ®ång hå
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Th«ng tin lo¹i sè:
- HÖ ®Õm
Trong
Con ng
tin
êihäc
th
th
êng
êngdïng
dïnghÖ
hÖ
®Õm nµo
nµo??
HÖ thËp ph©n: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
HÖ nhÞ ph©n: 0, 1.
HÖ b¸t ph©n: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
HÖ c¬ sè mêi s¸u (hexa):
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
? Hệ đếm là gì?
Hệ đếm được hiểu như tập các kí hiệu và quy tắc sử dụng tập kí hiệu
đó để biểu diễn và xác định giá trị các số.
Hệ thập phân: Các ký hiệu được dùng là 10 chữ số: từ 0 đến 9. Trong
hệ đếm này giá trị của mỗi chữ số phụ thuộc vào vị trí của nó trong
biểu diễn: Vd 356 chữ số 5 ở hàng chục chỉ 50 đơn vị. Số lượng các
chữ số được sử dụng (10 chữ số) được gọi là cơ số của hệ đếm. Quy
tắc tính giá trị là mỗi đơn vị ở mỗi hàng bất kỳ có giá trị bằng 10 đơn
vị của hàng kế cận bên phải
Do đó giá trị của 1 biểu diễn có thể viết dưới dạng 1 đa thức của cơ số.
356 = 3*102 + 5*101 + 6*100
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1 số X trong hệ đếm cơ số b được biểu diễn:
X = (an-1an-2a…a1a0,a-1a-2…a-m)b
Và giá trị của X được tính theo công thức:
X = an-1bn-1 + an-2bn-2 +…+ a1b1 + a0b0
(*)
Trong đó ai thoả mãn 0 ≤ ai ≤ b và n là số lượng các chữ số bên
trái, m là số lượng các chữ số bên phải dấu phân chia phần nguyên
và phần phân số đúng.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè trong c¸c hÖ ®Õm
• HÖ thËp ph©n: Mäi sè N cã thÓ biÓu diÔn díi d¹ng
N = an-1 10n-1 + an-210n-2 + …+ a1 101 + a0 100
-1
-m
+ a-1 10 +…+ a-m 10
VÝ dô:
1 2 5
Gv: Hà Minh Hà
=
1
x
102
+ 2
x
101
+
5
x
100
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Hệ nhị phân
Là hệ đếm cơ số 2 nghĩa là chỉ dùng 2 số 0 và 1 để biểu diễn.
Các máy tính điện tử hiện nay được kiến trúc trên cơ sở ghép nối
các linh kiện có 2 trạng thái
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ nhÞ ph©n: T¬ng tù nhtrong hÖ thËp ph©n, mäi sè N còng
cã biÓu diÔn d¹ng
N = an-1 2n-1 + an-2 2n-2 + …+ a1 21 + a0 20 + a-1 2-1 +…+ a-m 2-m,
ai = 0, 1
VÝ dô:
11012 = 1 x 23 + 1 x 22 + 0 x 21 + 1 x 20 = 1310
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ b¸t ph©n: T¬ng tù nhtrong hÖ thËp ph©n, mäi sè N còng
cã biÓu diÔn d¹ng
N = an-1 8n-1 + an-2 8n-2 + …+ a1 81 + a0 80 + a-1 8-1 +…+ a-m 8-m,
ai = 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
VÝ dô:
13218 = 1 x 83 + 3 x 82 + 2 x 81 + 1 x 80 = 72110
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• HÖ hexa: BiÓu diÔn sè trong hÖ hexa còng t¬ng tù
N = an-1 16n-1 + an-2 16n-2+ …+ a1 161 + a0160
-1
-m
+ a-1 16 +…+ a-m 16 ,
Víi quy íc: A = 10,
B = 11,
C = 12,
D = 13,
E = 14,
F = 15.
VÝ dô:
2
1
0
1BE16 = 1 x 16 + 11 x 16 + 14 x16 = 44610
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
* ChuyÓn ®æi giữa c¸c hÖ ®Õm
• Quy tắc 1: Để chuyển đổi 1 số từ hệ thập phân sang hệ có cơ số
b (b≠10) ta thực hiện như sau:
Lấy số thập phân chia cho cơ số b để cho đến khi phần thương
của phép chia bằng 0, số đổi được chính là các phần dư cuả
phép chia thứ tự ngược lại.
Ví dụ: X = 610 nghĩa là X = 6 trong hệ thập phân, được đổi thành
1102 trong hệ nhị phân
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
đæi sè trong hÖ c¬ sè 10 sang hÖ c¬ sè 2, 8, 16
7
6
1
2
3 2
2 1
1 0
1
2
0
7(10) = 1 1 1 (2)
Gv: Hà Minh Hà
45
32
16
2
16
13
0
0
2
45(10) = 2 D (16)
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• Quy tắc 2: Để chuyển đổi 1 số từ hệ cơ số b sang hệ thập phân ta
sử dụng công thức (*)
Ví dụ: X = 1102 thì X = 1*22 + 1*21 + 0*20 = 6
• Quy tắc 3: Để chuyển đổi từ hệ nhị phân sang hệ thập lục phân
ta thực hiện như sau:
Nhóm lần lượt 4 bit từ phải sang trái, sau đó thay thế các nhóm
4 bit bằng giá trị tương ứng với hệ thập lục phân (tra theo bảng)
Ví dụ: X = 11'10112 thì X = 3B16
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
* BiÓu diÔn sè trong m¸y tÝnh
BiÓu diÔn sè nguyªn
0 lµ dÊu d¬ng
1 lµ dÊu ©m
7(10) = 111(2)
0 0 0 0 0
1 byte
Bit
1 1 1
Trong ®ã:
- PhÇn nhá nhÊt cña bé nhí lu tr÷ sè 0 hoÆc 1: 1 bit.
- Mét byte cã 8 bit, bit cao nhÊt thÓ hiÖn dÊu (bit dÊu).
- Cã thÓ dïng 1 byte, 2 byte, 4 byte… ®Ó biÓu diÔn sè nguyªn.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè thùc:
BiÓu diÔn sè thùc díi d¹ng dÊu phÈy ®éng:
VÝ dô: 13456,25 = 0.1345625 x 105
±M x 10±K
Trong
Trong®ã:
®ã:
Trong ®ã:
--M:
M:Lµ
LµphÇn
phÇn
®Þnh
trÞ(0,1
(0,1
M
M<<1).
1).
- M:®Þnh
Lµ trÞ
phÇn
®Þnh
trÞ
- K: Lµ phÇn
0).
- K:bËc
Lµ(KphÇn
Gv: Hà Minh Hà
(0,1 ≤M < 1).
bËc (K ≤ 0).
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BiÓu diÔn sè thùc trong mét sè m¸y tÝnh:
DÊu phÇn
®Þnh trÞ
VÝ dô:
0,00 7 = 0.7 x 10-2
4 byte
0 1 0 00 0 1 0 0.
DÊu
phÇn bËc
Gv: Hà Minh Hà
§o¹n Bit biÓu
diÔn gi¸ trÞ
phÇn bËc
.
0 0 0 00 1 1 1
C¸c bit dïng
cho gi¸ trÞ
phÇn ®Þnh trÞ.
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
b. Th«ng tin lo¹i phi sè
* BiÓu diÔn v¨n b¶n:
M· ho¸ th«ng tin d¹ng v¨n b¶n th«ng qua viÖc m· ho¸
tõng kÝ tù vµ thêng sö dông:
Bé m· ASCII: Dïng 8 bit ®Ó m· ho¸ kÝ tù, m· ho¸ ®îc 256 = 28 kÝ
tù.
Bé m· Unicode: Dïng 16 bit ®Ó m· ho¸ kÝ tù, m· ho¸ ®îc
65536 = 216 kÝ tù.
Trong b¶ng m· ASCII mçi kÝ tù ®îc biÓu diÔn b»ng 1 byte
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
KÝ tù
M· ASCII
thËp ph©n
M· ASCII nhÞ
ph©n
A
65
01000001
01000001
X©u kÝ tù “TIN”:
KÝ tù
M· ASCII M· ASCII nhÞ
thËp ph©n
ph©n
01010100 01001001 01001110
Gv: Hà Minh Hà
B¶ng m· ho¸ kÝ tù ASCII
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*C¸c d¹ng kh¸c: Hình ¶nh, ©m thanh còng ph¶i m· ho¸ thµnh
c¸c d·y bit.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ьn vÞ ®o lîng th«ng tin
Bit: Lµ phÇn nhá nhÊt cña bé nhí m¸y tÝnh lu trữ mét trong hai
kÝ hiÖu 0, 1.
Gv: Hà Minh Hà
KÝ hiÖu
Đäc
Đé lín
Byte
Bai
8 bit
KB
Ki-l«-bai
1024 byte
MB
Mª-ga-bai
1024 KB
GB
Gi-ga-bai
1024 MB
TB
Tª-ra-bai
1024 GB
PB
Pª-ta-bai
1024 TB
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Cộng nhị phân
Cộng 2 số nhị phân được thực hiện theo cùng 1 phương pháp như
cộng 2 số thập phân nghĩa là từ phải (hàng thấp) sang trái (hàng
cao).
0+0=0
0+1=1
1+0=1
1 + 1 = 10
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Ví dụ 1: 100011 + 1010110 phép tính được tính như sau:
11
100011
+
1010110
=
1111001
Ví dụ 2: 110110 + 101010 phép tính được tính như sau:
11111
110110
+
101010
=
1100000
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Nhân nhị phân
Nh©n 2 số nhị phân thực hiện như sau:
0*0=0
1*0=0
0*1=0
1*1=1
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
*. Các phép toán logic đối với số nhị phân
X
Y
X OR Y
X AND Y
NOT X
0
0
0
0
1
0
1
1
0
1
0
1
0
1
1
1
1
Gv: Hà Minh Hà
0
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.7. Kh¸i niÖm hÖ thèng tin häc
Lµ hÖ thèng dïng ®Ó nhËp, xö lÝ, xuÊt, truyÒn, lu tr÷ th«ng tin.
Gåm ba thµnh phÇn:
PhÇn cøng (Hardware).
PhÇn mÒm (Software).
Sù qu¶n lÝ vµ ®iÒu khiÓn cña con ngêi.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
PhÇn cøng (Hardware).
Là thành phần vật lý của máy tính
PhÇn mềm (Software).
Là tập hợp các chỉ thị cho máy tính làm việc
Máy tính lớn (Mainframe).
Là máy tính có kích thước lớn, mạnh mẽ và rất đắt tiền
Máy tính PC (Personal Computer - PC).
Máy tính điện tử có nguồn gốc ra đời từ sớm, có nhiều chủng loại.
Máy Mac (Apple MAC).
Máy MAC sử dụng 1 hệ điều hành có các phiên bản đặc biệt của các
chương trình ứng dụng.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Máy tính xách tay (Laptop).
Là loại máy tính nhỏ, có thể mang đi theo, chạy bằng pin.
Thiết bị trợ giúp cá nhân kỹ thuật số (Personal Digital Assitant)
Là thiết bị cầm tay kết hợp các chức năng của máy tính, có khả năng
nhận dạng chữ viết tay.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.8.1 Bé xö lÝ trung t©m (Central Processing Unit-CPU)
Lµ thµnh phÇn quan träng nhÊt cña m¸y tÝnh, ®ã lµ thiÕt bÞ chÝnh
thùc hiÖn vµ ®iÒu khiÓn viÖc thùc hiÖn ch¬ng tr×nh.
Có chức năng xử lí, tính toán dữ liệu dưới sự
điều khiển của 1 chương trình đã được lưu trữ
trong bộ nhớ.
CPU gồm các thành phần:
Khối số học và logic, bộ điều khiển và các thanh
ghi
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bé ®iÒu khiÓn (Control Unit - CU)
ĐiÒu khiÓn c¸c bé phËn thùc hiÖn ch¬ng trình.
Là khối chức năng điều khiển sự hoạt động của MTĐT theo chương trình
định sẵn. Nghĩa là, CU có chức năng xác định vị trí lệnh cần thực hiện
tiếp theo và tìm lệnh đó ở BNT .
CPU liên hệ với các thiết bị khác (Bàn phím, màn hình…) thông qua các
cổng. Cổng là kênh số liệu và có số hiệu để định vị. Thông qua cổng mà
CPU có thể trao đổi, số liệu hoặc tín hiệu điều khiển với các thiết bị
khác. Mỗi thiết bị có 1 cổng riêng để liên hệ với CPU.
Tóm lại, CPU gồm 1 đồng hồ phát xung, CU, ALU, các thanh ghi. CPU của
các máy vi tính có kích thước nhỏ, nằm gọn trong 1 phần tử mạch điện
thường được gọi là CHIP hay IC
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bộ số học/lôgic (Arithmetic/Logic Unit - ALU)
Thực hiện các phép toán số học và logic.
ALU bao gồm những mạch chức năng để thực hiện các phép toán
đó và các thanh ghi dùng để nhớ giá trị đối số tham gia phép toán,
địa chỉ và trạng thái xử lý, lưu trữ kết quả tạm thời kết quả. Tuỳ theo
cách thức sản xuất cụ thể, mỗi ALU thực hiện các phép toán theo
một vài dạng thức quy định.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Lµ n¬i ch¬ng trình ®îc ®a vµo ®Ó thùc hiÖn vµ lµ n¬i lu trữ dữ liÖu
®ang ®îc xö lÝ.
ROM (Read Only Memory). Chỉ đọc
Bộ nhớ trong là loại bộ nhớ được dùng để ghi chương trình và dữ
liệu trong thời gian xử lý. Vì giá thành của nó tương đối cao và do
cơ chế địa chỉ hoá nên bộ nhớ trong thường có dung lương không
lớn lắm. BNT được cấu tạo từ các phần tử có 2 trạng thái khác
nhau. 1 trạng thái thể hiện giá trị 0 Và trạng thái thứ 2 thể hiện giá
trị 1.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
ROM chỉ sử dụng mà không thể thêm hay xoá. ROM còn được
gọi là bộ nhớ chết.
ROM dùng để khởi động máy, kểm tra cấu hình của máy, tạo sự
giao tiếp ban đầu giữa phần cứng và phần mềm của hệ thống
(Hệ điều hành)
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
RAM (Random Access Memory).
RAM: dïng ®Ó ghi nhí th«ng tin trong khi m¸y lµm viÖc. Khi t¾t ®iÖn,
th«ng tin trong RAM bÞ mÊt hÕt.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
RAM chỉ dùng cho việc ghi dữ liệu khi xử lý. Không dùng được khi
không có nguồn nuôi. Tốc độ truy cập trên RAM là nhanh, nhưng
dung lượng của nó nhỏ. Vì vậy RAM còn được gọi là bộ nhớ nhất
thời, hay bộ nhớ nhanh. Để có thể lưu trữ thông tin lâu dài với khối
lượng lớn, ta phải sử dụng bộ nhớ ngoài.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Dïng ®Ó lu trữ l©u dµi dữ liÖu vµ hç trî bé nhí trong (thêng lµ
®Üa cøng, ®Üa mÒm, ®Üa CD, thiÕt bÞ nhí flash…).
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Cổng nối tiếp (Serial Port).
Là 1 khe cắm nhiều chân ở phía sau máy tính, cho phép các thiết bị
có thể kết nối với máy tính.
Cổng song song (Paralletn Port).
Là 1 khe cắm nhiều chân ở phía sau máy tính, cho phép các thiết
bị có thể kết nối với máy tính được đặt tên LPT1, LPT2.
Cổng nối tiếp vạn năng ( Universal Serial Bus).
Là 1 bộ phận trong máy tính, cho phép các thiết bị có thể kết nối
với máy tính.
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Bé nhí ngoµi
Bé xö lÝ trung t©m
Bé
®iÒu
khiÓn
ThiÕt bÞ vµo
(Bµn phÝm, chuét,
m¸y quÐt…)
Gv: Hà Minh Hà
Bé sè
häc /
l«gic
Bé nhí trong
ThiÕt bÞ ra
(Mµn hình, m¸y
in, loa…)
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Đĩa cứng (Hard Disk)
có thể xem như là 1 bộ đĩa gồm nhiều đĩa xếp thành chồng chung
trục. Mỗi mặt đĩa có đầu đọc riêng. Các đầu đọc được xếp thành dãy
trên 1 bộ phận đọc/ghi và di chuyển đồng thời. Mỗi vị trí đọc/ghi
tương ứng với 1 mặt. Tập hợp các rãnh tạo thành 1 trụ và 1 đầu đọc
được chọn để hoạt động. Tại mỗi thời điểm, hệ thống chỉ đọc/ghi dữ
liệu chứa trên 1 rãnh. Bộ đĩa là bộ bộ phận đọc/ghi. Dung lượng đĩa
cứng thường là 40GB, 80GB, 120GB…Đĩa cứng có tên quy định là
C, D, E…
Gv: Hà Minh Hà
CHƯƠNG 1 - NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Đĩa từ
Cơ
cấu
điều
khiển
đầu
từ
Trục
quay
Các đầu từ
Gv: Hà Minh Hà
 









Các ý kiến mới nhất