CHƯƠNG V
VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954
TIẾT 30-31: BÀI 25:
NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN
QUỐC
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)

KIỂM TRA BÀI CŨ.
C1: Trong những năm đầu sau Cách mạng Tháng Tám năm
1945, nước VNDCCH đứng trước khó khăn, thử thách ?

A. Nạn đói, nạn dốt, khó khăn về tài chính, giặc ngoại xâm và
nội phản.

B. Khối đại đoàn kết dân tộc bị chia rẽ sâu sắc, lực lượng
chính trị suy yếu.
C. Các đảng phái trong nước câu kết với quân Trung Hoa Dân
quốc.
D. Quân Pháp trở lại theo quyết định của hội nghị Pốtxđam.

KIỂM TRA BÀI CŨ.
C2: Vì sao chính phủ ta ký với Pháp Hiệp định Sơ bộ và tạm
ước Việt - Pháp?
A. Để đuổi nhanh 20 vạn quân Tưởng về nước.
B. Để quân Pháp được ra miền Bắc thay thế quân Tưởng.
C. Ta có thời gian hòa bình tranh thủ chuẩn bị cho cuộc kháng
chiến lâu dài.
D. Phân hóa kẻ thù, đối phó với quan Tưởng và quân Pháp.

Cuộc kháng chiến chộng thực dân Pháp
(1946-1954)
1.Cuộc kháng chiến ở đô thị phía bắc vĩ tuyến 17, 1946
- Nếu vạn nhất không tránh được chiến tranh thì Hà Nội có thể
giữ trong bao lâu?
- Phải cố giữ ít nhất là nửa tháng (2 tháng giữ Hà Nội)
2. Chiến dịch Việt Bắc 1947
Địch Đánh ta => Địch chủ động => Thua
3. Chiến dịch Thu Đông 1950
Ta đánh địch => Mất thế chủ động => Thua => Ta giành thế
chủ động
4. Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954
Ta chủ động đánh địch

2. Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp
của ta
Bản Chỉ thị toàn dân K/C gồm năm phần
bản:
1- Cuộc trường kỳ kháng chiến của dân t
ta.
2- Chương trình kháng chiến.
3- Cơ quan chỉ đạo kháng chiến.
4- Những điều răn trong khi kháng chiến.
5- Khẩu hiệu tuyên truyền trong thời k
kháng chiến.
3 văn kiện trên thể hiện
QĐ. Hoàng Sa

QĐ. Trường Sa

đường lối kháng chiến
chống thực dân Pháp
xâm lược như thế nào?

Tính chất, mục đích, nội dung, phương châm chiến lược của
cuộc chiến tranh nhân dân là toàn dân, toàn diện, trường
kì, tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế.

II. Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ
tuyến 16
Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
Hà Nội

2 tháng giữ chân địch, kịp thời bảo vệ, rút
cơ quan kháng chiến về căn cứ địa.
Hà Nội

Hải Dương
Hải Dương, Nam
Giam chân
địch trong 2-3 tháng, cuối ta
Nam Định
Định, Huế, Đà Nẵng cùng rút khỏi
thành phố.

Vinh

Vinh
Ngay từ
đầu cuộc kháng chiến, quân ta đã
buộc địch đầu hàng.

Các tỉnh phía Nam

Đẩy mạnh chiến tranh du kích, chặn đánh
địch trên các tuyến giao thông, phá cơ sở
Huế
hậu cần.
Đà Nẵng

IV. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG
1947
Việt Bắc là khu giải phóng Việt Bắc gồm các tỉnh Cao Bằng,
Hà Giang, Bắc Cạn, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Thái Nguyên.
1. Thực dân Pháp tiến công căn cứ địa kháng chiến
Việt Bắc
2. Quân dân ta chiến đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc

Cao Bằng

Sông
Gâm

C
H hi ê
óa m
ng
Sô
n
Lô
yê g
Tu uan
Q

Chợ
Đồn

4
Đèo Bông
Lau
BẮC KẠN

Chợ Mới

Đoan Hùng

Lạng
sơn

07-101947
30-10-

ng g
Sô ồn
H

1947
09-101947
Cuối 101947
Đầu 111947

Kết quả:
- 75 ngày đêm kết thúc, địch rút chạy khỏi
Việt Bắc
- Căn cứ Việt Bắc biến thành mồ chôn giặc
Pháp
- Cơ quan đầu não của ta được bảo toàn
- Bộ đội chủ lực ngày càng trưởng thành

V. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân toàn diện
a. Âm mưu của địch

Sau thất bại ở Việt Bắc thực dân Pháp
có âm mưu mới gì ?

=> Dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh
nuôi chiến tranh
=> Chống lại cuộ kháng chiến lâu dài, toàn dân, toàn

b. Chủ trương của ta
Quân sự

- Thực hiện vũ trang toàn dân.
- Phát động chiến tranh du kích.
- 1948, bầu cử HĐND các cấp ở Nam Bộ
Chính trị - Thống nhất mặt trận Việt Minh và Hội
Liên Việt.
Ngoại giao -1/1950 chủ trương đặt quan hệ ngoại giao
với các nước.
- Phá hoại kinh tế địch.
Kinh tế
- Xây dựng kinh tế tự cấp tự túc.
Văn hoá - 7/1950 đề ra chủ trương cải cách giáo dục
giáo dục phổ thông.

Tiết 32-33: BÀI 26:
BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI CỦA CUỘC
KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP (1950-1953)

Cuộc kháng chiến chộng thực dân Pháp
(1946-1954)
1.Cuộc kháng chiến ở đô thị phía bắc vĩ tuyến 17, 1946
- Nếu vạn nhất không tránh được chiến tranh thì Hà Nội có thể
giữ trong bao lâu?
- Phải cố giữ ít nhất là nửa tháng (2 tháng giữ Hà Nội)
2. Chiến dịch Việt Bắc 1947
Địch Đánh ta => Địch chủ động => Thua
3. Chiến dịch Thu Đông 1950
Ta đánh địch => Mất thế chủ động => Thua => Ta giành thế
chủ động
4. Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954
Ta chủ động đánh địch

Câu 1: Sự kiện nào trực tiếp đưa đến quyết định của
Đảng và Chính phủ phát động toàn quốc kháng chiến
chống Pháp?
A. Pháp đánh Hải Phòng (11/1946).
B. Pháp đánh chiếm Lạng Sơn (11/1946).
C. Pháp tấn công vào cơ quan Bộ Tài chính ở Hà Nội
(12/1946).
D. 18/12/1946
gửi đây
tối hậu
ta giải định
tán lực
Câu
2: Tài liệu Pháp
nào sau
lần thư
đầubuộc
tiên khẳng
sự nhân
lượng tự của
vệ chiến
kiểm
đôPháp
cho xâm
nhượng
nhân đấu,
dân giao
Việt quyền
Nam đối
vớisoát
thựcthủ
dân
chúng.
lược
đã đến giới hạn cuối cùng?
A. “Kháng chiến nhất định thắng lợi” của Tổng Bí thư Trường
Trinh.
B. “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ chí
Minh
C. “Toàn dân kháng chiến” của Ban Thường vụ Trung ương

Câu 3: Đường lối kháng chiến của Đảng ta là gì?
A. Toàn dân, toàn diện, trường kỳ và tự lực cánh sinh, tranh thủ
sự ủng hộ của quốc tế.
B. Kháng chiến dựa vào sức mình và tranh thủ sự ủng hộ từ
bên ngoài.
C. Phải liên kết với cuộc kháng chiến của Lào và Cam-pu-chia.
D. Kháng chiến toàn diện.
Câu 4: Sau thất bại ở Việt Bắc và buộc phải chuyển sang đánh
lâu dài, thực dân Pháp tăng cường thực hiện chính sách gì?
A. Dựa vào bọn Việt gian phản động để chống lại ta.
B. Tăng viện binh từ bên Pháp sang để giành thế chủ động.
C. “Dùng người Việt đánh người Việt”, “Lấy chiến tranh nuôi
chiến tranh”.
D. Bình định mở rộng địa bàn chiếm đóng.

I.Chiến dịch Biên giới thu –đông 1950
1. Hoàn cảnh lịch sử mới
-Thế giới:
+ 1-10- 1949, cách mạng Trung Quốc thành công.
+ Nhiều nước đặt quan hệ ngoại giao với nước ta
-Đông Dương:

Tình hình thế
giới và Đông
Dương trong
những năm 1949
- 1950 có những
điểm gì mới?

+ Quân Pháp liên tiếp thất bại trên chiến trường
+ Mĩ can thiệp sâu và “dính líu” vào chiến tranh Đông Dương

2. Quân ta tiến công địch ở biên giới phía Bắc
a. Âm mưu của Pháp
-Thực hiện kế hoạch Rơ –ve nhằm:
Trước âm mưu của địch,
+ Khóa ta
chặt
Việtgì?
– Trung
cóbiên
chủ giới
trương
+ Cô lập căn cứ địa Việt Bắc
=> Chuẩn bị tấn công lên Việt Bắc lần 2
c. Diễn biến

Em hãy cho
b. Chủ trương
tacó
biết của
Pháp
âm
mưu
mới
- ta chủ trương mở C/D Biên Giới nhằm:
gì sau khi
+ Tiêu diệt một
phận
sinh lực địch
nhậnbộviện
trợ
củađường
Mĩ? liên lạc giữa ta
+ Khai thông con
với quốc tế

+ Mở rộng, củng cố căn cứ địa Việt Bắc

Cao
Bằng
Đông
Khê

TQ

Thất
Khê

Sô
ng
H

4
ồn
g

HÀ NỘI

6
Hòa Bình

Hải Dương

Đồng bằng liên
khu

Hải Hòng

Biể
n
Đôn
g

Sáng
18/09
Ngày
22/10

Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đài quan sát trận đánh mở màn của
bộ đội ở Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới (1950).

d. Kết quả
Sau hơn 1 tháng chiến đấu:
- Biên giới Việt Trung được giải
phóng
- Hành lang đông tây bị chọc
thủng
- Kế hoạch Rơ ve phá sản

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm các
đơn vị bộ đội tham gia chiến dịch Biên

II. Âm mưu đẩy mạnh chiến tranh xâm lược
Đông Dương của thực dân Pháp
Sau thất bại trong chiến dịch Biên Giới 1950, thực dân
Pháp thực hiện âm mưu gì?

Âm mưu giành lại quyền chủ động chiến
lược đã mất

- Mĩ lập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (Nato 1949 >< Vac xa
va 1955)
=> tiếp tay cho các cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa
- 5/1950, Truman quyết định viện trợ quân sự, kinh tế cho Pháp
- 12/1950, Hiệp định phòng thủ chung Đông Dương được kí kết,
từng bước thay chân Pháp ở Đông Dương.

12/1950, dựa vào viện trợ của thực dân Pháp, kế hoạch Đờ lát
đờ Tát xi nhi ra đời.
- Tập trung quân âu-Phi, xây dựng một lực lượng quân đội cơ
động chiến lược mạnh.
- Xây dựng một quân đội bù nhìn.
- Xây dựng các phòng tuyến Trung Du Đồng Bằng Bắc Bộ
- Tiến hành chiến tranh tổng lực, bình định các vùng
- Phá hoại hậu phương và vùng tự do
=> Xây dựng lực lượng, bình định vùng
tạm chiến, kết hợp với phản công và tiến
công lực lượng cách mạng.

III. ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN II CỦA ĐẢNG (21951)

Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ II của Đảng diễn
ra trong hoàn cảnh nào?

+ Tình hình thế giới và Đông Dương đã diễn ra biết bao biến đổi
+ Đại hội thứ nhất đến đại hội thứ II đã trải qua 15 năm
Þ Thực tiễn cách mạng đòi hỏi Đảng cần bổ xung và hoàn
chỉnh về đướng lối mới
+ Từ 1930, Đảng Cộng sản Đông Dương đã lãnh đạo 3 nước Việt
Nam, Lào, Campuchia. Ngày nay tình hình xã hội, kinh tế, chính trị,
cách mạng và kháng chiến mỗi nước thay đổi khác nhau.
=> Tình hình đó đang đòi hỏi mỗi nước cần phải và có thể
thành lập một chính đảng cách mạng theo chủ nghĩa Mác
- Lênin

Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp ảnh với Ban trù bị Đại hội Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp ảnh với Ban trù bị Đại hội Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu dự Đại hội Đảng
dâng hương tại Đài tưởng niệm các liệt sĩ trận vong.

Đại hội
biểutoàn
toàn quốc
lầnlần
thứ thứ
hai cóIInhững
nội dung
Đại?hội
đạiđại
biểu
quốc
của Đảng
cógì?
ý nghĩa
như thế nào?
Tháng 2-1951, Chiêm Hóa-Tuyên
Quang
Báo cáo chính trị-Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bàn về cách mạng Việt Nam-TBT
Nội
Trường Trinh
dung
Tách Đảng Cộng sản Đông Dương,
Đại hội
mỗi nước thành lập một chính Đảng
lần thứ
riêng.
II
Bầu Ban chấp hành Trung Ương và Bộ
Ý nghĩa
Chính Trị.
Đ/C Hồ Chí Minh làm chủ tịch, Đ/C
Trường Trinh làm TBT
Bước phát triển và trưởng thành
của Đảng

Đồng chí Trường Chinh trình bày Báo
cáo Bàn về cách mạng Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc báo cáo chính trị

Bên ngoài hội trường nơi diễn ra Đại, giờ giải lao

Các đại biểu tham gia thảo luận ở tổ tại Đại
hội 

Câu 1. Nội dung nào không phản ánh đúng mục tiêu mở
chiến dịch Biên giới thu đông (1950) của Trung ương Đảng và
Chính phủ VNDCCH?
A. Khai thông biên giới Việt-Trung.
B. Tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch.
C. Giải phóng vùng Tây Bắc, tạo điều kiện để giải phóng Bắc
Lào.
D. Mở rộng, củng cố căn cứ địa Việt Bắc, tạo đà thúc đẩy cuộc
Câu 2. Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng cộng sản Đông
kháng chiến tiến lên.
Dương (2/1951) có ý nghĩa như thế nào?
A. Đại hội xây dựng Chủ nghĩa xã hội.
B. Đại hội kháng chiến thắng lợi.
C. Đại hội kháng chiến toàn dân.
D. Đại hội xây dựng và bảo vê tổ quốc.

Câu 3: Sự kiện nào đánh dấu việc Mĩ bắt đầu dính líu và can
thiệp vào cuộc chiến tranh Đông Dương?
A. Kí với Pháp Hiệp định phòng thủ chung Đông Dương
B. Giúp Pháp thực hiện kế hoạch Rơve
C. Kí với Bảo Đại Hiệp ước hợp tác kinh tế Việt- Mĩ
D. Giúp Pháp thực hiện kế hoạch Đờlát đơTátxinhi
Câu 4: Vị trí nào được Trung ương Đảng và Chính phủ Việt
Nam chọn làm điểm mở đầu của chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950?
A. Đông Khê
B. Thất Khê
C.  Cao Bằng
D. Na Sầm

Câu 5: Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng (2 – 1951) đã
quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai lấy tên mới là  
A. Đảng Cộng sản Đông Dương
B. Đảng Lao động Việt Nam
C. Đảng Lao động Đông Dương
D. Đảng Cộng sản Việt Nam
Câu 6: Hành lang Đông- Tây do Pháp- Mĩ xây dựng đã bị
quân dân Việt Nam chọc thủng ở vị trí nào?  
A. Sơn La
B. Hòa Bình
C. Hà Nội
D. Hải Phòng

Câu 7: Hai báo cáo được nêu ra trong Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ II của Đảng (2-1951) là  
A. Báo cáo chính trị và Bàn về cách mạng Việt Nam
B. Cương lĩnh chính trị và Bàn về cách mạng Việt Nam
C. Báo cáo chính trị và cương lĩnh cách mạng Việt Nam
D. Cương lĩnh chính trị và cương lĩnh cách mạng Việt Nam

IV. PHÁT TRIỂN HẬU PHƯƠNG KHÁNG CHIẾN VỀ MỌI
MẶT
• Về chính trị:
- Ngày 3 - 3 - 1951, Việt Minh và Hội Liên Việt hợp nhất thành Mặt trận Liên
hiệp Quốc dân Việt Nam (Mặt trận Liên Việt). Đảng Lao động Việt Nam chính
thức ra mắt Đại hội.
- Ngày 11 - 3 - 1951, thành lập “Liên minh nhân dân Việt - Miên - Lào”.

Các đ/c Ủy viên Ủy ban Liên Việt toàn quốc chụp ảnh kỷ niệm với các
đại biểu dự Đại hội trước cửa hội trường.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu dự Đại hội toàn quốc
thống nhất Việt Minh- Liên Việt viếng Đài liệt sĩ. 

Cận cảnh các đại biểu tham gia Đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phó Trưởng ban Thường trực Quốc hội
Tôn Đức Thắng chụp ảnh kỷ niệm với các đại biểu dự Đại hội trước
cửa hội trường. 

Toàn cảnh Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh- Liên Việt. 

Cụ Tôn Đức Thắng (người đứng ở bục) đọc
Báo cáo trước Đại hội.

Các đại biểu dự Đại hội trong giờ nghỉ giải lao. 

• Về kinh tế:
- Năm 1952, Đảng đề ra cuộc vận động tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm lôi
cuốn đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia.
- Đảng đưa ra các chính sách chấn chỉnh chế độ thuế khóa, xây dựng tài chính,
ngân hàng và thương nghiệp.
- Năm 1953, Đảng và Chính phủ quyết định giảm tô và cải cách ruộng đất. Từ
tháng 4 - 1953 đến 7 - 1954 ta thực hiện 5 đợt giảm tô và 1 đợt cải cách ruộng đất
ở một số xã thuộc vùng tự do
• Về văn hóa - giáo dục: cải cách giáo dục đề ra từ tháng 7 - 1950 được tiếp tục
thực hiện theo 3 phương châm: phục vụ kháng chiến, phục vụ sản xuất, phục vụ
dân sinh.

V. Giữ vững quyền chủ động đánh địch trên chiến trường
Sự kiện

Thời gian

1. Quân ta mở chiến dịch Trần Hưng
Đạo .

12 /1950 – 1 /1951

2. Quân ta mở chiến dịch Hoàng Hoa
Thám.

03 /1951 – 04 /1951

3. Quân ta mở chiến dịch Hoà Bình .

12/1951 - 02 /1952

4. Quân ta mở chiến dịch Tây Bắc .

10 /1952 – 12/1952

5. Quân ta mở chiến dịch Thượng Lào .

04 /1953 - 5/1953

Tiêu chí so sánh

Khác nhau

Giống nhau

Chiến dịch Việt Bắc 1947

Chiến dịch Biên giới 1950

Thực dân Pháp chủ động tấn
công ta

Ta chủ động tấn công Pháp

Là chiến dịch phản công đầu
tiên của ta trong kháng chiến
chống Pháp, làm thất bại âm
mưu đánh nhanh thắng nhanh

Là chiến dịch tiến công lớn đầu
tiên của ta trong kháng chiến
chống Pháp, làm thất bại kế
hoạch Rơ -ve

Ta đều giành thắng lợi

Tiết 34: Bài 27:
CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC
KẾT THÚC (1953-1954)

Philippe Leclerc

8/1945 - 6/1946

Etienne Valluy 

Thất bại trong chiến
dịch Thu Đông 1947.

C.Blaijat

M.Corgente

?

?

Thất bại chiến
lược “Lấy chiến
tranh nuôi chiến
tranh,
dùng
người Việt trị
người
Việt”

Thất bại trong chiến
dịch Biên Giới
(12/1950)

 Delattre De Tassigny

Raul Salan

Henri Navarre

Henri Navarre

 
Thất bại trong 3 chiến dịch liên
tiếp (Hòa Bình, Tây Bắc,
Thượng Lào) 5/1953

Tướng Ely

I. KẾ HOẠCH NAVA CỦA PHÁP VÀ MỸ
- 7/5/1953, Nava được cử làm tổng chỉ huy quân đội Pháp
- Xin thêm viện trợ của Đế Quốc Mỹ
- Thực hiện kế hoạch Nava
=> Mục tiêu: Hi vọng 18 tháng “kết thúc chiến tranh
trong danh dự
Thực dân Pháp thực
hiện kế hoạch Nava
trong hoàn cảnh nào?

Bước 1: Đông Xuân 1953Bước 2: Thu Đông 1954:
1954: Phòng ngự chiến lược
Chuyển lực lượng ra Bắc,
chiến trường miền Bắc, tiến
thực hiện tiến công chiến
công chiến lược để bình
lược, giành thắng lơi, “kết
định miền Trung và miền
thúc chiến tranh”.
Nam Đông Dương.

II. Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954 và
chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954
1. Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 19531954
a, Chủ trương của Đảng
Chủ động đánh
địch trên 2 mặt
trận – chính diện và
sau lưng địch

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí trong Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp quyết
định mở Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954 và Chiến dịch Điện Biên Phủ (xã Phú Đình,
huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên cuối năm 1953)

II. Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954 và
chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954
1. Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 19531954
b, Diễn Biến
Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954
Năm
Nội dung
12-1953

1- 1954
2-1954