Bài 2:

NHỮNG Ô CỬA NHÌN RA
CUỘC SỐNG
(Truyện hiện thực và lãng mạn)

Tri thức Ngữ văn: Phần Văn học

1. Phong cách
hiện thực

1. Phong cách hiện thực
Chú trọng khắc họa tính …., …. những bức tranh
chân thực về …, …., …. với cảm hứng:
…
…
…

1. Phong cách hiện thực
- Chú trọng khắc họa tính chính xác , tỉ mỉ những
cuộc sống
môi trường
bức tranh chân thực về ……..………,………..…………..,
xã
h
ộ
i
…………với cảm hứng:
Phê phán
Bóc trần
Phủ nhận thực tại

1. Phong cách hiện thực
- Đề tài: gắn với cuộc sống hằng ngày
- Nhân vật: điển hình
Điển hình cho

Một
hoàn cảnh

Một
tính cách
Trong xã hội

Một
số phận

Ngô Tất Tố
Nguyễn Công Hoan
Vũ Trọng Phụng

Nam Cao
Tác giả tiêu biểu
1930 - 1945

Kim Lân

Những bức tranh xã hội chân thực về
đời sống khốn cùng của nông dân, thị
dân nghèo và tiểu tư sản tri thức.

Trào lưu
này gắn
liền với:

Với cảm hứng phê phán hiện thực

Và tinh thần phản kháng tiềm tàng

2. Tính chỉnh thể của tác phẩm
Mỗi tác phẩm văn học là một hệ thống bao gồm
hàng loạt yếu tố thuộc những bình diện khác nhau.
Chủ đề
Đề tài
Nhân vật,...

Những
bình diện
khác nhau

Tư tưởng
Kết cấu
Ngôn ngữ

Sự kiện
Chi tiết

Chủ đề
Đề tài
Nhân vật,...

Những
bình diện
khác nhau

Tư tưởng
Kết cấu
Ngôn ngữ

Sự kiện
Chi tiết

Sự kết hợp và tác động các bình diện -> Tác
phẩm thành chỉnh thể nghệ thuật mang tính thống
nhất nội dung thẩm mĩ và hình thức nghệ thuật.

3. Sự kiện trong tác phẩm truyện
Mỗi tác phẩm văn học là một hệ thống bao gồm
hàng loạt yếu tố thuộc những bình diện khác nhau.

Ví dụ: Sự kiện trong “Sơn Tinh, Thủy Tinh”

c
á
c
a
r
hỉ
c
à
v
ó
c
ố
c
Đọc
ến
i
b
,
c
.
ệ
i
m
v
ẩ
h
ự
s
p
c
á
t
2
0
g
n
o
tr

Nhóm

Tác phẩm

1,2

Sự tích trầu cau

3,4

Cậu bé Tích Chu

Các sự việc, biến cố

Một số sự kiện, biến cố tiêu
biểu trong Sự tích trầu cau
Anh hối hận đi tìm, hóa thành
cây cau bên tản đá.

Vợ người anh phát hiện
người vợ ôm người em
vì tưởng là chồng.
Con gái thầy Lưu nấu
cháo, người em nhường
người anh đôi đũa.

Vợ người anh đi tìm chồng, hóa
thành dây trầu bám quanh than cây
Một buổi chiều, không thấy
người anh chị về, người em đi
tìm. Đêm lạnh giá, người em
hóa thành tản đá.
Người con gái lấy người anh, tình
cảm anh em dần lạnh nhạt
Hai anh em sinh đôi, cha mất
nên gửi hai anh em người
thầy họ Lưu

Một số sự kiện, biến cố tiêu
biểu trong Nàng Tô Thị
Chồng phát hiện vét sẹo trên
đầu vợ, nghe vợ kể hiểu ra lí
do là vì anh mình.

Tô Thị được nhận nuôi,
khi 20 tuổi, Tô Thị xinh
đẹp, bán hàng nem.
Tô Thị được bà hàng xóm
cứu chữa. Tô văn vì sợ nên
trốn biệt tích.

Chồng nhận ra đó là em gái mình,
bỏ đi biển. Người vợ ôm con đợi
chồng rồi hóa thành tản đá.
Tô Thị và chàng trai tuấn tú
ngoài hai mươi cưới và có mụm
con với nhau.

Người mẹ vì nhớ con trai mà
chết.
Tô Văn ném trúng đá vào đầu
người em khiến đầu Tô Thị
chảy máu lênh láng.

4. Các giá trị của tác phẩm văn học
Giá trị
nhận
thức

Gi
th á
ẩm trị
m
ĩ

ị
r
t
á
c
i
ụ
G
d
o
á
gi

Hình tượng
Thể
hiện
qua
Ngôn ngữ
nghệ thuật

5. Ngôi kể
Là vị trí trong giao tiếp mà người kể chuyện sử
dụng khi kể chuyện.
Ngôi kể THỨ
NHẤT

Xưng “TÔI”
Thường là một nhân
vật trong truyện

NGÔI KỂ THỨ
BA
ẨN DANH

Không xưng tôi, thường
đứng ngoài câu chuyện

5. Điểm nhìn trần thuật

Là sự tương quan giữa người kể chuyện và
những gì người đó kể.
Ngôi
thứ
CÓ
nhất

ĐIỂM
NHÌN

Người kể
chuyện có
tự xưng
“tôi”
không?

Không

Ngôi
thứ
ba

Ngôi
thứ
ba

Người kể
chuyện trực
tiếp trình bày
suy nghĩ, nội
tâm của
những nhân
vật nào?

Trực tiếp
trình bày suy
nghĩ, nội tâm
TẤT CẢ các
nhân vật

Ngôi
thứ ba
toàn tri

Chỉ tập trung nội
tâm MỘT nhân
vật; kể về các
nhân vật khác qua
cái nhìn, suy nghĩ
của nhân vật đó

Ngôi
thứ ba
hạn tri