Phần thứ nhất
VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÍCH HỢP PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN TRUNG HỌC CƠ SỞ
Mục tiêu môn GDCD ở trường THCS:
Nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực xã hội đối với công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi. Trên cơ sở đó góp phần hình thành những phẩm chất, nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại.
Học hết lớp 9 học sinh cần đạt được.
Về kiến thức:
Hiểu được những chuẩn mực đạo đức và pháp luật cơ bản, phổ thông thiết thực phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS trong các mối quan hệ với với bản thân, với người khác, với công việc, với môi trường sống, với lý tưởng của Đảng, của dân tộc.
Hiểu ý nghĩa các chuẩn mực với sự phát triển của cá nhân và xã hội. Sự cần thiết phải rèn luyện và cách thức rèn luyện để đạt được các chuẩn mực đó.
Về kỹ năng:
Biết đánh giá hành vi và hoạt động giao tiếp của bản thân cũng như mọi người xung quanh theo các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, văn hóa xã hội, biết cách ứng sử phù hợp.
Biết tự tổ chức việc học tập và rèn luyện của bản thân theo yêu cầu các chuẩn mực đã học.
Mục tiêu môn GDCD ở trường THCS:
Về thái độ:
Có thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện đạo đức, pháp luật, văn hóa trong đời sống hàng ngày.Có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với mọi người, với nhà trường, quê hương, đất nước.
Có niền tin vào tính đúng đắn của các chuẩn mực đã học và hướng tới những giá trị xã hội tốt đẹp.
Có trách nhiệm đối với hành động của bản thân, có nhu cầu tự điều chỉnh, tự hoàn thiện để trở thành 1 chủ thể xã hội tích cực, năng động.
Trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, công tác phổ biến pháp luật của ngành giáo dục cần được tăng cường thường xuyên, liên tục ở tầm cao hơn nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của đất nước.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM:

Tuyên truyền pháp luật:
Là việc công bố, giới thiệu rộng rãi nội dung của pháp luật để mọi người biết, động viên, thuyết phục để mọi người tin tưởng và thực hiện đúng pháp luật.
Phổ biến pháp luật:
Phổ biến là làm cho đông đảo mọi người đều biết đến một vấn đề, một tri thức bằng cách truyền đạt trực tiếp hay thông qua hình thức nào đó.
Hoặc: phổ biến là làm cho mọi người đều biết đến.
Giáo dục pháp luật:
Nội dung: Giáo dục công dân có ý thức tuân thủ pháp luật.
Hình thức: Báo chí, Intenet, đài, ti vi, pa nô át phích, khẩu hiệu, các cuộc thi, hội thi…. Trong đó: Giảng dạy pháp luật là một trong các hình thức giáo dục pháp luật cơ bản ở nước ta hiện nay
HÌNH THỨC TÍCH HỢP GDPL TRONG MÔN GDCD
Hình thức liên hệ: (Thấp và đơn giản nhất). Nội dung liên hệ không liên quan trực tiếp đến kiến thức bài học mà chỉ ở dạng gián tiếp.
Tích hợp bộ phận: Hoạt động nào đó trong bài dạy có liên quan đến kiến thức pháp luật.( tổng12 bài trong chương trình trong đó: lớp 6: 5 bài; lớp 7: 2 bài; lớp 8: 3 bài; lớp 9: 2 bài.
Tích hợp toàn phần: Toàn bộ nội dung bài học hoặc đa phần kiến thức trong nội dung bài học trùng khớp với kiến thức pháp luật. Hoặc hiểu theo nghĩa khác: Toàn bộ các mục trong nội dung bài học đều có thể đưa kiến thức pháp luật vào ( Toàn bộ những bài về pháp luật). Được dạy ở học kỳ II của các khối lớp.
NGUYÊN TẮC TÍCH HỢP GDPL TRONG MÔN GDCD
Dù tích hợp ở mức độ nào, hình thức nào đi nữa không được làm thay đổi mục tiêu bài học.
Không được gượng ép.
Không làm nặng thêm nội dung bài học.
không làm biến dạng bài dạy đạo đức thành bài dạy pháp luật.
Các ví dụ minh họa phải phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS.
Khi tích hợp GDPL vào bài dạy giáo viên cần dẫn dắt 1 cách tự nhiên. Không nhất thiết phải trích nguyên văn luật đó ở chương bao nhiêu, điều bao nhiêu của luật đến mức chi tiết vì học sinh không thể nhớ được.
Trong đợt tập huấn theo chương trình của bộ không đề cập đến vấn đề giáo án soạn mấy cột, kết cấu 1 giáo án như thế nào mà chỉ đi sâu vào việc làm thế nào để tích hợp được nội dung phổ biến giáo dục pháp luật vào môn GDCD.
MỘT SỐ KHÓ KHĂN KHI GIẢNG DẠY GDCD Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG
Quan niệm môn GDCD là môn phụ:
Dẫn đến: thường xếp tiết 5,
giáo viên dạy không chính ban.
Học sinh học không tập trung vì coi là môn phụ
Khối 8, khối 9 học sinh không chịu học vì lo tập trung ôn các môn chính chuẩn bị cho việc thi vào lớp 10.
Học sinh cá biệt ở các nhà trường có chiều hướng tăng
HƯỚNG KHẮP PHỤC
Thay đổi nhận thức về môn GDCD không còn là môn phụ theo tinh thần của thông tư 58.
Kết hợp giữa đánh giá bằng cho điểm và nhận xét kết quả học tập đối với môn Giáo dục công dân:
- Đánh giá bằng cho điểm kết quả thực hiện các yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ đối với từng chủ đề thuộc môn Giáo dục công dân quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;
- Đánh giá bằng nhận xét sự tiến bộ về thái độ, hành vi trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống của học sinh theo nội dung môn Giáo dục công dân quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành trong mỗi học kỳ, cả năm học.
Kết quả nhận xét sự tiến bộ về thái độ, hành vi trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống của học sinh không ghi vào sổ gọi tên và ghi điểm, mà được giáo viên môn Giáo dục công dân theo dõi, đánh giá, ghi trong học bạ và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm sau mỗi học kỳ tham khảo khi xếp loại hạnh kiểm.
YÊU CẦU VỚI GIÁO VIÊN GIẢNG DẠY MÔN GDCD
Có nghiệp vụ sư phạm vững chắc. nắm vững đối tượng, Say mê với bộ môn GDCD.
Nắm vững tri thức về pháp luật. Cập nhật thường xuyên các văn bản luật liên quan đến bài dạy.
Gương mẫu thực hiện pháp luật.
BỐN NHÓM NỘI DUNG CƠ BẢN PBGDPL:
Nhóm 1: Các vấn đề lý luận về nhà nước và pháp luật:
- Bản chất vai trò của nhà nước và pháp luật.
- Chức năng và bộ máy nhà nước.
- Hình thức pháp luật và quy phạm pháp luật.
- Hệ thống pháp luật.
- Quan hệ pháp luật.
- Thực hiện pháp luật, vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý.
- Ý thức pháp luật và pháp chế XHCN.
Nắm được kiến thức này, học sinh nắm được các văn bản luật một cách cụ thể, nhanh chóng, chính xác và vận dụng sáng tạo vào trong cuộc sống.
nhóm 2: Các quy định pháp luật cụ thể:
- Nội dung PBGDPL cho thanh thiếu niên. Nội dung phổ biến kiến thức gắn trực tiếp với cuộc sống, học tập của các em:
Quyền cơ bản và bổn phận của trẻ em,
pháp luật về giao thông,
bảo vệ môi trường,
phòng chống ma túy, tệ nạn xã hội,
nghĩa vụ quân sự.
Nhóm 3: Tình hình thực hiện pháp luật và vi phạm pháp luật:
- Các hoạt động triển khai văn bản mới.
- Sự tác động của từng văn bản pháp luật trong đời sống kinh tế xã hội đối với từng nhóm đối tượng. Đồng thời phản ánh những nhu cầu, đề xuất của các tầng lớp dân cư, các chuyên gia pháp luật về việc thực hiện pháp luật.
- Tình hình vi phạm pháp luật nói chung và một số vụ vi phạm điển hình.
- Việc điều tra xét sử hành vi vi phạm pháp luật.
Nhóm 4: Kỹ năng thực hiện pháp luật và áp dụng pháp luật:

- Thực hiện pháp luật là quá trình tổ chức đưa pháp luật vào cuộc sống. Công dân không những cần hiểu: Biết pháp luật cho làm gì, biết làm như thế nào. Một trong những nội dung quan trọng của PBGDPL chính là giáo dục các kỹ năng thực hiện pháp luật và áp dụng pháp luật.
Ví dụ: Công dân muốn khiếu nại mà không nắm được quy trình quy định thì sẽ khó đạt được kết quả mong muốn.