Tiết 76: Nói và nghe

KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG
01

Trong tiết viết,
em lựa chọn đề
tài nào?

02

Đề tài đó liên
quan đến cá nhân
em hay liên quan
đến người trẻ tuổi
nói chung?

I

Yêu cầu

I. Yêu cầu
Kiểu bài trình bày quan điểm
về một vấn đề liên quan đến
tuổi trẻ (cách ứng xử trong
các mối quan hệ gia đình, xã
hội) cần đảm bảo những yêu
cầu nào?

I. Yêu cầu
Chọn
Thể hiện được sự
được vấn
đồng cảm, thái độ
đề
hấp
tôn trọng đối với
dẫn và có
02
04
người
khác.
ý
nghĩa
với
tuổi
Biết tận dụng các
trẻ.01 Bày tỏ được quan
03
phương tiện phi
điểm cá nhân và đưa
ngôn ngữ để trình
ra được cách ứng xử
bày bài nói hiệu
đúng đắn, tốt đẹp;
quả.
kết hợp được các lí
lẽ thuyết phục và

II
THỰC HÀNH NÓI

1

Chuẩn bị nói

a. Lựa chọn đề tài

Đề tài của bài trình bày là
đề tài đã thực hiện ở
phần Viết.
Lựa chọn đề tài mới theo
quan điểm cá nhân.

01

02

b. Tìm ý và sắp xếp ý
Nếu chọn để tài theo phần Viết,
cần xem lại dàn ý đã lập, đối
chiếu với yêu cầu của bài nói
để tìm và sắp xếp hệ thống ý
cho phù hợp.
Nếu chọn đề tài mới, có thể
tìm ý và sắp xếp ý cho bài
nói theo (Phiếu học tập)

Phiếu học tập

Câu hỏi tìm ý

Về cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã
hội hiện nay, bạn thấy vấn để nào đáng quan tâm và  
có thể gợi ra được những trao đổi thú vị?
Ý kiến cá nhân của bạn về vấn để đó là gì?
 
Bạn dự kiến dùng những lí lẽ và bằng chứng nào để
 
thuyết phục người nghe đồng tình với ý kiến đó?
Liệu có thể có ý kiến nào trái ngược với ý kiến của
 
bạn?
Vì sao ý kiến đó là không phù hợp hoặc sai trái?
 
Vấn đề bàn luận có ý nghĩa như thế nào đối với đời
 
sống của giới trẻ hiện nay

Câu trả lời

2

Thực hành
nói

2. Thực hành nói

HS thực hành nói

THỰC HÀNH NÓI
Mở đầu

Nêu vấn để
thuộc về cách
ứng xử trong
mối quan hệ
gia đình, xã
hội và giải
thích vì sao
bạn lựa chọn
vấn đề đó.

Triển khai

+ Trình bày ý kiến cá
nhân của bạn về vấn đề
bàn luận với các lí lẽ
chặt chẽ, bằng chứng
xác đáng.
+ Nêu ý kiến trái chiều
có thể có và phản biện
lại ý kiến đó.

Kết luận

Khẳng định ý
nghĩa của vấn
đề bàn luận đối
với đời sống
của tuổi trẻ
hiện nay.

Tự khẳng định
giá trị của bản thân
Nguyễn Tùng Dinh

Tự khẳng định bản thân là gì ?
- Tự khẳng định bản thân là quá trình
mỗi cá nhân nhận thức được giá trị,
năng lực của mình và thể hiện nó qua
suy nghĩ, hành động.
- Đây không phải là sự khoe khoang hay
tự cao mà là cách mỗi người chứng
minh khả năng của mình một cách tích
cực.

Ví dụ:
- Một học sinh giỏi có thể mạnh dạn phát biểu ý
kiến trong lớp, sẵn sàng tham gia các cuộc thi để
thể hiện năng lực thay vì im lặng dù biết đáp án.
- Một nhân viên trong công ty có thể chủ động
đề xuất ý tưởng mới thay vì chỉ làm theo lối mòn.
Khi dám thể hiện mình, chúng ta có cơ hội để
phát triển và khẳng định giá trị riêng của bản
thân.
=> Tự khẳng định bản thân là biết đứng lên,
dám thể hiện chứ không phải giấu mình trong
đám đông!

Vì sao cần tự khẳng định bản thân?
Giúp xây dựng lòng tự tin: Khi biết rõ điểm
mạnh, điểm yếu, chúng ta sẽ tự tin hơn khi đối
diện với thử thách.
-

- Thúc đẩy phát triển bản thân: Chỉ khi dám thể
hiện mình, chúng ta mới có cơ hội học hỏi, cải
thiện và thành công.
- Tạo ấn tượng và cơ hội trong cuộc sống: Trong
học tập, công việc hay các mối quan hệ, những
người biết khẳng định mình thường được đánh giá
cao hơn.
- Giúp sống đúng với bản thân: Mỗi người có một
giá trị riêng, và khi dám thể hiện, chúng ta sống
đúng với con người thật của mình.

Làm thế nào để khẳng định giá trị bản thân ?

- Khẳng định bản thân là một quá trình lâu
dài, đòi hỏi sự kiên trì và rèn luyện không
ngừng.
- Nhận thức rõ về bản thân: Hãy tự hỏi “Mình
có điểm mạnh gì? Mình yêu thích điều gì?
Mình muốn trở thành ai?” Khi hiểu rõ về bản
thân, chúng ta mới có thể phát huy những thế
mạnh và cải thiện điểm yếu.
- Đặt mục tiêu và hành động: Một người có
định hướng rõ ràng sẽ biết cách nỗ lực để đạt
được mục tiêu. Thay vì chờ đợi cơ hội, hãy
chủ động tạo ra nó.

- Không ngừng học hỏi và hoàn thiện:
Thành công không đến từ may mắn mà
từ sự cố gắng. Học hỏi từ người giỏi
hơn, trau dồi kỹ năng và cải thiện bản
thân mỗi ngày sẽ giúp chúng ta trở nên
giá trị hơn.
- Biết cách thể hiện bản thân đúng lúc.
Tự tin nhưng không kiêu ngạo, dám
bày tỏ quan điểm nhưng vẫn tôn trọng
người khác.

Phê phán những biểu hiện tiêu cực:

- Tự cao - tự đại coi
thường người khác
- Phê phán: thái độ kiêu
ngạo, không tôn trọng
người khác, làm mất đi
cơ hội học hỏi và dễ dẫn
đến sự cô lập trong các
mối quan hệ.

Phô trương - khoe
khoang
- Phê phán: Việc này
không giúp nâng cao
giá trị thực sự của
bản thân mà còn
khiến người khác khó
chịu, thậm chí phản
tác dụng khi bị phát
hiện sự thiếu trung

Cố chấp bảo thủ
không chịu tiếp thu ý
kiến
- Phê phán: Điều này
khiến con người trì
trệ, không thể phát
triển và dễ mắc sai
lầm.

Phương hướng hành động để khẳng định bản thân đúng
đắn :
- Khiêm tốn, học hỏi – Lắng nghe, tiếp thu ý kiến, không kiêu
ngạo hay cố chấp.
- Phát triển thực lực – Chú trọng kiến thức, kỹ năng thay vì
khoe khoang.
- Thái độ sống tích cực – Khẳng định bản thân bằng hành
động thay vì lời nói suông.
- Xây dựng mối quan hệ tốt – Chân thành, tôn trọng người
khác, làm việc nhóm hiệu quả.

Khẳng định giá trị bản thân là một quá
trình cần được định hướng đúng đắn từ ban đầu
và từ nhiều phía. Chính vì vậy, gia đình và nhà
trường cần quan tâm, giúp người trẻ sớm nhận ra
điểm mạnh, thiên hướng của họ qua việc tổ chức
các hoạt động đa dạng trong học tập và trong
cuộc sống, để họ có thể phát triển bản thân. Mỗi
người trẻ cũng cần đánh thức tiềm năng của
chính mình bằng cách tham gia tích cực vào các
hoạt động học tập, thể thao, âm nhạc, các hoạt
động phục vụ cộng đồng,và không ngại thử
thách bản thân.

Thank
you

3

Trao đổi,
đánh giá

BẢNG 1

Người nghe

Người nói

- Nêu các câu hỏi cần giải
đáp; trao đổi về những điểm
đồng tình hoặc chưa đồng
tình với người nói.
- Thể hiện thái độ lịch sự,
tôn trọng đối với người
nói.         

- Tiếp thu ý kiến, giải
đáp câu hỏi của người
nghe hoặc khẳng định
quan điểm của bản thân.
- Thể hiện tinh thần cầu
thị.

BẢNG KIỂM
STT
1
2

Kết quả

Nội dung đánh giá

Nêu được vấn đề có ý nghĩa để thuyết trình.
Xác định mối liên hệ giữa vấn đề với đời sống của giới trẻ.
Làm rõ được từng khía cạnh của vấn đề, đánh giá được tính tích cực
3
hay tiêu cực của các cách nhìn nhận về vấn đề.
4 Đảm bảo tính cụ thể, chính xác của các thông tin liên quan.
5 Rút ra được ý nghĩa của việc thuyết trình về vấn đề.
6 Đảm bảo cấu trúc bài nói.
7 Phân bổ thời gian hợp lí cho từng phần.
8 Phát âm chính xác, không nói ngọng.
9 Có tương tác hiệu quả với người nghe.
Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ để hỗ trợ bài nói (hình ảnh, tranh
10
minh hoạ, video clip,...).

Đạt

Chưa đạt

 
 

 
 

 

 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 

 

Giả sử một ngày nào đó, bạn nhận được một tấm bưu thiếp in hình nữ
kình ngư Ánh Viên với nụ cười tươi tắn cùng tấm huy chương vàng lấp lánh
trên cổ, mặt bên kia tấm bưu thiếp là lời nhắn: “Hãy tìm ra điểm mạnh của
mình và hãy biết cách tự khẳng định giá trị bản thân”. Bạn sẽ suy nghĩ gì về
lời nhắn đó?
Đã bao giờ bạn tự hỏi bản thân: “Tôi là ai? Tôi đến với thế giới này
để làm gì? Những người xung quanh nhìn nhận tôi như thế nào?” Nếu bạn
gặp khó khăn trong việc trả lời những câu hỏi này, có lẽ bạn chưa biết thế
nào là tự khẳng định giá trị của mình. “Tự khẳng định giá trị của bản thân”
là khi bạn tự nhận ra điểm mạnh của mình, có ước mơ, hoài bão; nỗ lực để
đạt được ước mơ, hoài bão và để lại ấn tượng sâu sắc trong mắt của những
người khác. Trong một xã hội phát triển nhanh chóng như hiện nay thì việc
tự khẳng định mình càng trở nên quan trọng.

Giá trị của bản thân là điều khiến bạn trở nên khác biệt. Và nó cũng giúp
bạn thực hiện được hoài bão của chính mình. Có thể bạn không phải là người giỏi
nhất, giàu nhất nhưng bạn luôn là duy nhất. Chỉ khi bạn thực sự hiểu mình cần gì,
mình giỏi ở điểm nào thì bạn mới có thể thành công. Đơn cử như tiền vệ Mê-sút Ơsiu (Mêsut Ozil) của đội tuyển bóng đá Đức, vốn được biết đến với tài chuyền bóng
như “dọn cỗ” cho đồng đội ghi bàn. Điều này không làm cho Ơ-siu trở nên nhạt
nhoà mà khiến anh trở thành cầu thủ đắt giá, liên tiếp nhận được những giải
thưởng danh giá. Anh thành công là nhờ biết tự khẳng định điểm mạnh của bản
thân và chứng tỏ cho người khác thấy rằng, ai cũng có thể thành công theo cách
riêng của mình.
Xã hội hiện nay đòi hỏi nhiều hơn ở mỗi người, vì thế, việc khẳng định giá
trị bản thân càng quan trọng. Trong buổi tư vấn tuyển sinh đại học, một vị giáo sư
cho rằng, gần đây, bằng cấp không còn quá quan trọng, các nhà tuyển dụng đang
hướng tới những người trẻ có đam mê nghề nghiệp và thực sự biết làm mình nổi
bật. Nếu chỉ ỷ lại vào gia thế và đổ lỗi cho hoàn cảnh, bạn khó có thể thành công.
Giờ đây, chính bạn là người quyết định tương lai của mình.

Tự khẳng định giá trị của bản thân không phải là điều đơn giản. Một bác
sĩ muốn được người bệnh tin tưởng thì phải trải qua hàng chục năm trời học
hỏi, nghiên cứu và thực tập. Nói rộng ra, tự khẳng định mình là quá trình học
hỏi, rèn luyện, hoàn thiện bản thân để trở nên tốt hơn. Để một quốc gia, một
cộng đồng phát triển, luôn cần những cá nhân như thế.
Đôi lúc, chúng ta thường quên mình thích gì, giỏi những gì, điểm mạnh
của mình là gì. Đó là những điều có thể khiến ta thất bại. Trước vô vàn những
thử thách của cuộc sống, giá trị của bản thân là gốc rễ giúp bạn đứng vững.
Thế nhưng vẫn còn những người trẻ thờ ơ trước vấn đề này. Họ chấp nhận cách
sống buông xuôi, không nỗ lực vươn lên. Lại có một bộ phận người trẻ chọn
cách khẳng định bản thân theo hướng tiêu cực, quái đảng, lập dị, tạo xcăngđan (scandal), phát biểu gây sốc,… Đây thực sự là những cách thể hiện sai
lầm, đi ngược lại quy chuẩn và yêu cầu của cuộc sống. Về thực chất, hành xử
như vậy chẳng qua là dùng những cách dị biệt để trở nên “khác người”

Khẳng định giá trị bản thân là một quá trình cần được định hướng đúng
đắn từ ban đầu và từ nhiều phía. Chính vì vậy, gia đình và nhà trường cần quan
tâm, giúp người trẻ sớm nhận ra điểm mạnh, thiên hướng của họ qua việc tổ
chức các hoạt động đa dạng trong học tập và trong cuộc sống, để họ có thể phát
triển bản thân. Mỗi người trẻ cũng cần đánh thức tiềm năng của chính mình
bằng cách tham gia tích cực vào các hoạt động học tập, thể thao, âm nhạc, các
hoạt động phục vụ cộng đồng, … và không ngại thử thách bản thân.
Hãy hình dung, nếu trước mắt là tấm bảng chỉ đường ghi dòng chữ: “Con
đường tự khẳng định mình” thì chúng ta hãy mạnh dạn bước trên con đường đó
và đừng bỏ cuộc. Hãy cùng nhau thực hiện những điều sau:
Tôi sẽ tìm hiểu bản thân và khẳng định giá trị của mình.
Đừng bỏ quên con người thật của bạn!

HOẠT ĐỘNG
VẬN DỤNG

TÌNH BẠN
ĐẸP
Name: Nguyệt

Tình bạn đẹp là mối quan hệ chân
thành, tôn trọng, tin tưởng và hỗ
trợ lẫn nhau. Hai bên chia sẻ vui
buồn, giúp đỡ trong khó khăn và
sẵn sàng tha thứ khi có mâu thuẫn.
Tình bạn đẹp không vụ lợi và bền
vững theo thời gian

Những yếu tố quan trọng của
một tình bạn đẹp
Sự tin tưởng: Tin tưởng lẫn nhau là nền tảng
.vững chắc của tình bạn
Sự tôn trọng: Tôn trọng ý kiến, cảm xúc và sự
.khác biệt của nhau

- Chia sẻ: Sẵn sàng chia sẻ niềm
vui, nỗi buồn và giúp đỡ nhau trong
những thời điểm khó khăn.
- Sự trung thực: Thành thật với
nhau, không giấu giếm hay nói dối.
- Sự tha thứ: Chấp nhận và tha thứ
cho những lỗi lầm để tình bạn
không bị rạn nứt.

Chúng ta thường nghĩ rằng
hạnh phúc đến từ những thành công
cá nhân, nhưng thực tế, có một yếu
tố quan trọng hơn rất nhiều…
“Không một ai có thể hạnh phúc
và vui vẻ khi không có bạn bè”

Lợi ích của tình bạn đẹp
Hỗ trợ tinh thần: Giúp vượt qua khó khăn và
căng thẳng trong cuộc sống.
Cải thiện sức khỏe tâm lý: Mang lại niềm vui, sự
an ủi, và giảm lo âu.
Khám phá bản thân: Giúp nhận thức và phát
triển bản thân qua sự chia sẻ và phản hồi từ bạn bè.
Tạo động lực: Bạn bè luôn khuyến khích và
động viên nhau trong các mục tiêu và ước mơ.

“Mặc dù tình bạn
mang lại rất nhiều lợi ích
cho chúng ta, nhưng cũng
không phải lúc nào tình
bạn cũng dễ dàng và không
gặp phải thử thách. Vậy
những khó khăn nào có thể
xuất hiện trong mối quan
hệ này?”

Các thách thức trong tình bạn đẹp

- Sự hiểu lầm: Mọi tình bạn đều có thể gặp
phải hiểu lầm, nhưng sự giao tiếp và lắng nghe
sẽ giúp giải quyết vấn đề.
- Sự thay đổi: Khi một người thay đổi, tình bạn
cũng có thể bị thử thách. Sự trưởng thành hoặc
thay đổi hoàn cảnh có thể ảnh hưởng đến mối
quan hệ.
- Khoảng cách và thời gian: Khi không còn
sống gần nhau, tình bạn cũng có thể bị ảnh
hưởng. Tuy nhiên, nếu tình bạn thực sự bền
vững, nó vẫn có thể duy trì dù khoảng cách.

Tình bạn trong những thời kỳ khác nhau
- Tình bạn thời thơ ấu: Tình bạn thời nhỏ là mối quan hệ
dễ thương, vô tư và chân thành. Tuy nhiên, với sự
trưởng thành, bạn có thể gặp thử thách trong việc duy
trì.
- Tình bạn trong công việc: Trong môi trường làm việc,
tình bạn có thể phát triển khi đồng nghiệp có thể chia sẻ
và hỗ trợ nhau trong công việc và cuộc sống.
- Tình bạn giữa các thế hệ: Tình bạn không chỉ giữa
những người cùng tuổi mà còn có thể là sự kết nối giữa
các thế hệ, giúp truyền tải kinh nghiệm sống và sự thấu
hiểu.

“Tuy vậy, tình bạn còn có
vai trò quan trọng trong
xã hội. Vậy nó ảnh hưởng
như thế nào đến cộng
đồng xung quanh chúng
ta?”

Vai trò của tình bạn trong xã hội
Giúp xây dựng xã hội đoàn kết: Tình bạn giúp
kết nối mọi người lại với nhau, tạo ra một cộng
đồng mạnh mẽ và hỗ trợ lẫn nhau.
Tình bạn là sự bảo vệ tinh thần: Trong một xã
hội đầy thử thách, tình bạn là nguồn động viên và
bảo vệ cho mỗi cá nhân, giúp họ vượt qua khó khăn.

Tình bạn đẹp là một trong những giá trị quan
trọng nhất trong cuộc sống. Nó không chỉ giúp con
người cảm thấy hạnh phúc, mà còn mang lại sự ổn
định về tinh thần và thúc đẩy sự phát triển cá nhân.
Vì vậy, chúng ta cần trân trọng và chăm sóc tình
bạn mỗi ngày, để tình bạn ấy luôn đẹp và bền
vững.

Thank
You

VẬN DỤNG
...

..........

Hoàn thiện và trình bày
bài nói mà em đã lựa
chọn nói cho GV, người
thân hoặc bạn bè nghe.