TRƯỜNG THCS TT PHƯỚC AN

Chương V: VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ VII TRƯỚC CÔNG
NGUYÊN ĐẾN THẾ KỶ X
Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
(Thời lượng: 4 tiết)

MỤC TIÊU
- Nhà nước Văn Lan – Âu Lạc.
- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những
chuyển biến về kinh tế -xã hội Việt Nam.
-Các cuộc đấu tranh đấu tranh dành độc lập thời Bắc thuộc đến thế kỉ X
-Cuộc đấu tranh giữ gìn và phát triển văn hoá của người Việt.
-Vương Quốc Chăm Pa-Phù Nam.

Chương V: VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ VII TRƯỚC CÔNG NGUYÊN ĐẾN THẾ KỶ X

Em muốn biết những gì về Việt Nam ta từ thế kỷ
II TCN đến thế kỷ X, sau khi đọc thông tin và
quan sát trục thời gian?

KHỞI ĐỘNG

“Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba”

Uống nước nhớ nguồn

Em
Truyền
hãy thuyết
chỉ ra con
những
Rồng
điểm
cháu
vô lý
tiên
trong
và
truyền
Lạc Long
thuyết
Quân,
ConÂu
rồng
cơ nói
cháu
lêntiên?
điều gì?

CHƯƠNG V - VIỆT NAM TỪ KHOẢNG THẾ KỈ VII TRƯỚC
CÔNG NGUYÊN ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ X
TiếT 24 - BÀ 14 NƯỚC VĂN LANG –ÂU LẠC (tiết 1)

MỤC TIÊU

-

Thời gian
Cơ sở thành lập
Địa bàn, nơi đóng đô.
Sơ đồ bộ máy nhà nước đầu tiên
- Ý nghĩa.

Tiết 24 - Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
1. NHÀ NƯỚC ĐẦU TIÊN CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ.

NHIỆM VỤ
1. Đọc thông tin sgk kết hợp quan sát hình 2 sơ đồ bộ máy nhà nước.
2. Thảo luận nhóm (5 phút) các nội dung sau:
+ Thời gian ra đời của nhà nước đầu tiên ? Tên gọi nhà nước? Cơ sở
để nhà nước ra đời ?
+ Địa bàn chủ yếu của nước Văn Lang? Nơi đóng đô?
+ Nhà nước đầu tiên được tổ chức như thế nào?
+ Nhà nước ra đời có ý nghĩa gì?

Tiết 24 - Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
1. NHÀ NƯỚC ĐẦU TIÊN CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ.

- Khoảng thế kỷ VII TCN. Công cụ bằng kim
loại phát triển, nhu cầu làm thủy lợi , chống
giặc ngoại xâm -> nhà nước Văn Lang ra đời.
- Địa bàn, ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày
nay.
Truyện “Sơn Tinh - Thủy Tinh” và Thánh Gióng nói lên
hoạt động gì của nhân dân ta thời đó?

Tiết 24 Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
1. NHÀ NƯỚC ĐẦU TIÊN CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ.

-Khoảng thế kỷ VII TCN. Công cụ bằng
kim loại phát triển, nhu cầu làm thủy lợi,
chống giặc ngoại xâm -> nhà nước Văn
Lang ra đời.
- Địa bàn ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày
nay.
+ Kinh đô: Ở Phong Châu ( Việt trì, Phú
Thọ)
- Tổ chức nhà nước: Đứng đầu là Vua
Hùng Vương, chia cả nước thành 15
bộ ,dưới bộ chiềng chạ.
-Ý nghĩa: Mở ra thời kỳ dựng nước đầu
tiên trong lịch sử nước ta.

Nhà
đượcxéttổgìchức
trung
Emnước
có nhận
về tổtừchức
nhàđến địa phương
nhưng
sơ khai, đơn giản chưa có luật pháp,
nước còn
Văn rất
Lang?
quân đội.

Tiết 24 Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
1. NHÀ NƯỚC ĐẦU TIÊN CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ.

- Khoảng thế kỷ VII TCN. Công cụ bằng
kim loạiphát triển, nhu cầu làm thủy lợi
chống giặc ngoại xâm -> nhà nước Văn
Lang ra đời.
- Địa bàn ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày
nay.
- Kinh đô: Ở Phong Châu ( Việt trì, Phú
Thọ)
- Tổ chức nhà nước: Đứng đầu là Vua Hùng
Vương, chia cả nước thành 15 bộ, dưới bộ
là chiềng chạ.
-Ý nghĩa: Mở ra thời kỳ dựng nước đầu tiên
trong lịch sử nước ta.

+ Xác định định
nhà nước Văn
Lang, trên lược đồ?
+ Kể tên các con
sông lớn ở Bắc Bộ
và Bắc Trung bộ?

Bắc Bộ: Sông Hồng,
Sông Lô, Sông Đà, sông
cầu, sông Thương, sông
Lục Nam
nhà nước Văn Lang

Bắc Trung Bộ: Sông
Sông Mã, sông Chu,
sông Cả

VẬN DỤNG LUYỆN TẬP
Bài tập: Hãy chọn đáp án đúng dưới đây để điền vào chỗ trống (…) theo vị trí
đánh số để thể hiện sự thành lập nước Văn Lang

Vào khoảng ……(1)……, ở vùng Gia Ninh (Phú Thọ), có
vị thủ lĩnh tài năng khuất phục được các bộ lạc và tự xưng là …
(2)……, đóng đô ở …(3)…., đặt tên nước là……(4)…..
A. 1.thế kỉ VII TCN; 2. Hùng Vương; 3.Bạch Hạc (Phú Thọ); 4.Văn Lang
B. 1. Hùng Vương; 2.thế kỉ VII TCN; 3.Bạch Hạc (Phú Thọ); 4.Văn Lang
C. 1.Bạch Hạc (Phú Thọ); 2.Văn Lang; 3.thế kỉ VII TCN; 4. Hùng Vương
D. 1.Văn Lang; 2.thế kỉ VII TCN; 3. Hùng Vương; 4.Bạch Hạc (Phú Thọ)

Lăng vua Hùng ở Phú Thọ

Bài tập: Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu ý em cho là đúng nhất
Quan sát hình ảnh Lăng Vua Hùng cho biết:
1.Nhân dân ta xây dựng di tích này để tưởng nhớ ai?
A. Âu cơ

B. Lạc Long Quân

C. Mị Nương

D. Các Vua Hùng

2.Vì sao nhân dân ta lại tưởng nhớ các nhân vật này?
A. Đã có công dựng nước
B. Đã có công sáng lập ra nghề đúc đồng
C. Đã có công sáng lập ra nghề trồng lúa nước
D. Đã có công sáng lập ra nghề luyện kim
3.Di tích này gắn với lễ hội nào của nhân dân ta?
A. Lễ hội chùa Hương

B. Lễ hội đền Hùng

C. Lễ hội đền Gióng

D.Lễ hội Thầy Thím

Một số hình ảnh về Lễ hội Giỗ tổ Hùng Vương (Phú Thọ)

Dù ai đi ngược về xuôi,
Nhớ ngày Giỗ tổ mùng mười tháng ba.

BÀI 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG - ÂU LẠC
Bác Hồ đến thăm đền Hùng vào ngày 11/9/1954

Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.
(Hồ Chí Minh)

Đường Hùng Vư­ơng

Phim hoạt hình sự ra đời của nhà nước Văn Lang

Sự ra đời của nhà nước Văng Lang

VẬN DỤNG
- Vẽ sơ đồ nhà nước Văn Lang vào vở ghi.

Tiết 25 Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
2. SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC.

- Đọc thông tin Sgk
- Thảo luận cặp đôi, cho biết:
Nước Âu Lạc ra đời trong bối
cảnh nào?

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
2. SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC.

- Khoảng năm 208 TCN, sau khi
đánh bại quân xâm lược Tần Thục
Phán lên làm vua, xưng là An Dương
Vương, lập ra nước Âu Lạc

218 TCN

214 TCN

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
2. SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC.

- Khoảng năm 208 TCN, sau khi
đánh bại quân xâm lược Tần Thục
Phán lên làm vua, xưng là An Dương
Vương, lập ra nước Âu Lạc

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
2. SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC.

- Khoảng năm 208 TCN, sau khi đánh bại
quân xâm lược Tần Thục Phán lên làm
vua, xưng là An Dương Vương, lập ra
nước Âu Lạc
- Tổ chức nhà nước giống nước Văn
Lang, nhưng quyền lực của vua cao hơn.
- Lãnh Thổ được mở rộng
- Có quân đội mạnh, vũ khí tốt, thành Cổ
Loa kiên cố, vững chắc
- Kinh đô dời về Phong Khê ( Cổ Loa Đông Anh – Hà Nội) ngày nay.

Xác định phạm vi không
gian của nhà nước Âu
Lạc trên lược đồ ?

Thảo luận nhóm
Nhà nước Âu lạc có điểm gì
giống và khác nước Văn Lang?
 
Nước Âu Lạc
 
Nước Âu Lạc
Giống
 Cách tổ chức bộ máy nhà nước
Giống  
Quyền lực của Vua cao hơn nhà nước Văn
Khác
Quyền lực của Vua ..
Lang
Lãnh thổ….
Lãnh thổ được mở rộng hơn
Quân đội..
Khác
Quân đội mạnh
Vũ khí
Vũ khí có nỏ, dao găm
Thành trì
Thành Cổ Loa kiên cố vững chắc
Kinh đô
Kinh đô Phong Khê ( Cổ Loa - Đông Anh –
Hà Nội) ngày nay.

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
2. SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC.

- Khoảng năm 208 TCN, sau khi đánh bại
quân xâm lược Tần Thục Phán lên làm
vua, xưng là An Dương Vương, lập ra
nước Âu Lạc
- Tổ chức nhà nước giống nước Văn
Lang, nhưng quyền lực của vua cao hơn.
- Lãnh Thổ được mở rộng
- Có quân đội mạnh, vũ khí tốt, thành Cổ
Loa kiên cố, vững chắc
- Kinh đô, Phong Khê ( Cổ Loa - Đông
Anh – Hà Nội) ngày nay.

VẬN DỤNG LUYỆN TẬP

Câu 1. Tên gọi Âu Lạc bắt nguồn từ đâu:

A.Dựa trên sự hợp nhất hai bộ lạc Âu Việt và Lạc Việt.
B.Dựa vào vùng đất trung tâm –sáng sủa.
C.Dựa vào sự thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.
D.Tên gọi của địa danh.
Câu 2. Dành thắng lợi chống chống quân xâm lược Tần Thục Phán lên ngôi vua
tự xưng là:
A. Hùng Vương
B. An Dương Vương
C. Lý Nam Đế
D. Đinh Tiên Hoàng
Câu 3. Nhà nước Âu Lạc được thành lập vào thời gian:
A.206 TCN B.204 TCN C.208 TCN D.200 TCN

VẬN DỤNG LUYỆN TẬP
Câu 4.Ý nào sau đây không nói về điểm mới của nhà nước Âu Lạc
A.Quyền lực của vua ngày càng cao
B.Lãnh thổ được mở rộng
C.Có quân đội, vũ khí tốt
D.Tổ chức nhà nước không có nhiều thay đổi so với nhà nước Văn Lang
Câu 5. Kinh đô nhà nước Âu Lạc được đặt ở
A. Phong Châu
B. Cổ Loa C. Hoa Lư D. Thăng Long
Câu 6. Nhà nước Âu Lạc có công trình phòng thủ tiêu biểu
A. Thành Cổ Loa
C. Thành Đa Bang

B. Thành Nhà Hồ
D. Thành Cổ Quảng Trị

VẬN DỤNG
• -Học bài.
• -Làm bài 2(tr62 sgk).Nước Âu Lạc ra đời trong bối cảnh nào?
Nhà nước Âu Lạc có gì giống và khác so với nhà nước Văn
Lang?
• -Chuẩn bị phần 3a.Đời sống vật chất.

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

a. Đời sống vật chất

- Đọc thông tin sgk kết hợp quan sát
hình ảnh trên máy chiếu.
Mô tả đời sống vật chất của cư dân Văn
Lang? (về nguồn lương thực chính, nơi
ở, phương tiện đi lại, trang phục, đồ
trang sức)

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

a. Đời sống vật chất
- Nguồn lương thực chính của là lúa gạo
(gạo nếp, tẻ), muối, mắm cá…
- Ở nhà sàn làm bằng tre, nứa, lá, gỗ…
- Phương tiện đi lại: Chủ yếu dùng thuyền
- Trang phục: Tóc để ngang vai, búi tó, tết
đuôi sam; Nam đóng khố, ở trần; Nữ:
Mặc váy, mặc yếm.
- Lễ hội đội mũ lông chim, đeo trang sức
( vòng tay, hạt chuỗi, khuyên tai)

Nhà ở của cư dân
Văn Lang –Âu Lạc

Trồng
dâu
Lưỡi
cày
đồng
Phương
tiện đi
lại của
cưnuôi
dân tằm
Văn Lang

Thạp đồng Đào Thịnh (Yên Bái)

Quan sát hình ảnh, Cho
biết, những nghề chính
của cư dân Văn Lang , Âu
Lạc là gì?

Rèn sắt

Trống đồng Ngọc Lũ (Hà Nam)

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

a. Đời sống vật chất
- Nguồn lương thực chính của là lúa gạo
(gạo nếp, tẻ), muối, mắm cá…
- Ở nhà sàn làm bằng tre, nứa, lá, gỗ…
- Phương tiện đi lại: Chủ yếu dùng thuyền
- Trang phục: Tóc để ngang vai, búi tó, tết
đuôi sam; Nam đóng khố, ở trần; Nữ:
Mặc váy, mặc yếm.
- Lễ hội đội mũ lông chim, đeo trang sức
( vòng tay, hạt chuỗi, khuyên tai)
- Ngành kinh tế chinh: Nông nghiệp trồng
lúa nước; Luyện kim, đúc đồng.

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

a. Đời sống tinh thần

- Đọc thông tin SGK, khai thác hình
ảnh: Nêu những nét chính về đời sồng
tinh thần của cư dân Văn Lang, Âu Lạc?
(tín ngưỡng, phong tục, lễ hội)

Nêu những nét chính về đời sồng tinh
thần của cư dân Văn Lang, Âu Lạc?
(tín ngưỡng, phong tục, lễ hội)

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

b. Đời sống tinh thần
- Cư dân Văn Lang, Âu Lạc có tục
thờ cúng tổ tiên, các các vị thần thiên
nhiên.
- Có tục ăn trầu nhuộm răng, làm
bánh trưng, bánh giầy, tổ chức lễ
hội.
=> Đời sống vật chất, tinh thần của
cư dân Văn Lang, Âu lạc đã tạo nên
nền văn minh đầu tiên mang đậm
bản sắc dân tộc cho Việt Nam.
Em hãy mô tả những nét văn hóa thể hiện trên
mặt trống đông và Giải thích ý nghĩa ngôi sao ở
giữa trống đồng?

Bài 14: NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
3. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA CƯ DÂN VĂN LANG – ÂU LẠC

a. Đời sống tinh thần
- Cư dân Văn Lang, Âu Lạc có tục
thờ cúng tổ tiên, các các vị thần thiên
nhiên.
- Có tục ăn trầu nhuộm răng, làm
bánh trưng, bánh giầy, tổ chức lễ
hội.
=> Đời sống vật chất, tinh thần của
cư dân Văn Lang, Âu lạc đã tạo nên
nền văn minh đầu tiên mang đậm
bản sắc dân tộc cho Việt Nam.

Nước
Âu Lạc
đã để lại
TheoVăn
emLang
Nước– Văn
Lang,
cho
Âuchúng
Lạc đãta:để lại cho chúng
Quốc,
taTổ
những
gì?
Thuật Luyện Kim,
Nghề nông trồng lúa nước,
Phong tục tập quán riêng,
Bài học đầu tiên về công cuộc giữ
nước.

LUYỆN TẬP
1. Ghi lại những thông tin cơ bản về nhà nước Văn Lang, Âu Lạc vào phiếu học tập theo mẫu
sau:  
Nhà nước Văn Lang
Nhà nước Âu Lạc
Thời gian thành
Thế kỷ VII TCN – 208 TCN
Năm 208 TCN – 179 TCN
lập - kết thúc  
Nhà nước Văn Lang
Nhà nước Âu Lạc
Kinh đô Thời gian
Phong Châu ( Bạch hạc – Phú Thọ)
Phong Khê (Cổ Loa -Đô ng Anh- Hà Nội)
thành lập Người sáng lập
Thục Phán ( An Dương Vương)
kết thúc
Các vua Hùng
Kinh đô
Bộ máy nhà
Giống thời Văn Lang nhưng quyền lực
Do
Vua
Hùng
đứng
đầu,
cả
nước
chia
Người
sáng
nước
của vua cao hơn. Có quân đội mạnh, vũ
lập15 bộ, chưa có Pháp luật, quân đội
khí tốt, thành Cổ Loa vững chắc.
Bộ máy nhà
Đời sống vật nước
- Thức ăn của cư dân: gạo , muối, mắm cá. Ở nhà sàn làm bằng tre, nứa, lá, gỗ.
chất
Đi lại dùng thuyền. Trang phục: Nam đóng khố, ở trần; Nữ Mặc váy, mặc yếm.
- Lễ
Đời sống
vậthội đội mũ lông chim, đeo trang sức
chất- Ngành kinh tế chính Nông nghiệp trồng lúa nước; Luyện kim, đúc đồng.
Đời sống
Đời sống tinh
- Có tục thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần thiên nhiên
thần tinh thần
- Có tục ăn trầu nhuộm răng, làm bánh trưng, bánh giầy, tổ chức lễ hội.
=> Cư dân Văn Lang, Âu lạc đã tạo nên nền văn minh đầu tiên mang đậm bản sắc
dân tộc cho Việt Nam.

VẬN DỤNG
Vận dụng kiến thức đã học kết hợp tự tìm hiểu, sưu tầm tư liệu,
hình ảnh để viết đoạn văn ngắn giới thiệu 1 thành tựu tiêu biểu nhất
của nước Văn Lang, Âu Lạc ((Trống đồng Ngọc Lũ, Thạp Đồng Đào
Thịnh, Thành Cổ Loa) Hoặc giới thiệu về lễ hội đền Hùng và ý nghĩa
của Lễ hội.
-Thời gian thực hiện: 1 tuần
-Hình thức: Viết bài giới thiệu kèm theo hình ảnh, tư liệu
-Thực hiện nhiệm vụ: tại nhà

VỀ NHÀ
1. Hoàn thành và ghi nhớ bảng thống kê thông tin cơ bản về nhà
nước Văn Lang, Âu Lạc phần luyện tập. Ghi nhớ những nét chính
về đời sống vật chất, tinh thần của Cư dân Văn lang – Âu lạc.
2. Hoàn thành bài tập vận dụng nộp tuần tới.
3. Chuẩn bị bài 15: Tự sưu tầm tư liệu, tranh ảnh… để thực hiện

các hoạt động thực hành ,vận dụng dưới sự hướng dẫn của
giáo viên.

Trống đồng Ngọc Lũ (Hà Nam)

Thạp đồng Đào Thịnh (Yên Bái)

Rèn sắt

Lưỡi cày đồng

Trồng dâu nuôi tằm

Nhà ở của cư dân Văn Lang

Phương tiện đi lại của cư dân Văn Lang