TIẾT 42
BÀI 20: ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ
(1428-1527)
III- TÌNH HÌNH VĂN HÓA- GIÁO DỤC





Lê Thánh Tông (1442-1497), là hoàng đế thứ năm của hoàng triều Lê nước Đại Việt.
Ông trị vì từ tháng 6 năm 1460 đến tháng 3 năm 1479, tổng cộng 38 năm, là vị hoàng đế trị vì lâu nhất thời Hậu Lê- giai đoạn Lê sơ trong lịch sử Việt Nam.






Văn miếu Quốc tử giám được xây dựng từ thời nhà Lý và trở thành nơi đào tạo nhân tài cho đất nước.

Thời Lê sơ, Nho giáo chiếm vị trí độc tôn, Phật giáo và Đạo giáo bị hạn chế
Nội dung học tập, thi cử là các sách của đạo Nho, chủ yếu là tứ thư và ngũ kinh

Thi cử thường xuyên, chặt chẽ qua 3 kì thi: thi Hương, thi Hội, thi Đình.
Lập bia, khắc tên những người đỗ tiến sĩ đặt ở Quốc Tử Giám, gọi là bia tiến sĩ



Thảo luận nhóm:

Hoàn thành bảng thống kê sau:

Lĩnh vực
Thành tựu tiêu biểu
Văn học
- Văn thơ chữ Hán có các tác phẩm : Quân trung từ mệnh tập, Bình ngô địa cáo, Quỳnh uyển cửu ca…
- Văn thơ chữ Nôm có : Quốc âm thi tập, Hồng Đức quốc âm thi tập, Thập giới cô hồn quốc ngữ phong…
Khoa học
- Sử học có các tác phẩm: Đại Việt sử kí, Đại Việt sử kí toàn thư, Lam Sơn thực lục, Việt giám thông khảo tổng luận,…
- Địa lí học có: Hồng Đức bản đồ, Dư địa chí, An Nam hình thắng đồ,…
- Y học có: Bản thảo thực vât toát yếu
- Toán học có Đại thành toán pháp, Lập thành toán pháp.
Nghệ thuật
Bình ngô đại cáo là bài cáo viết bằng văn ngôn do Nguyễn Trãi soạn thảo vào màu xuân năm 1428, thay lời Bình Định Vương Lê Lợi để tuyên cáo về việc chiến thắng trong cuộc kháng chiến với nhà Minh, khẳng định sự độc lập của nước Đại Việt. Đây được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của Việt Nam.



“ Thay trời hành hóa, hoàng thượng chiếu rằng,
Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo,
Như nước Đại Việt ta trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,
Nước non Bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác,
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần, bao đời xây dựng nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mõi bên hùng cứ một phương,
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau,
Song hào kiệt thời nào cuãng có
Cho nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại
Triệu Tiết chí lớn phải vong thân
Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét
Chứng cứ cò ghi.
( Bình ngô đại cáo- Nguyễn Trãi)

Đại Việt sử kí toàn thư là bộ quốc sử viết bằng văn ngôn của Việt Nam, viết theo thể biên niên, ghi chép lịch sử Việt Nam từ thời đại truyền thuyết Kinh Dương Vương năn 2879 TCN đến năm 1675 đời vua Lê Gia Tông nhà Hậu Lê. Bộ sử này được khắc in toàn bộ và phát hành đầu tiên vào năn Đinh Sửu, niên hiệu Chính Hòa năm thứ 18, triều vua Lê Hy Tông, tức năm 1679. Nó là bộ chính sử Việt Nam sưa nhất còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay.