CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI MÔN
NGỮ VĂN LỚP 8
Tiết: 42,43
 Nguyễn Khắc Viện
- Là bác sĩ,đồng thời là nhà hoạt động văn hoá-xã hội nổi tiếng.

I.TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả,tác phẩm
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
* Tác giả
*Tác phẩm
Là một văn bản nhật dụng được trích từ văn bản:Từ thuốc lá đến ma tuý - bệnh nghiện, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992.
I.TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả, tác phẩm
2. Phương thức biểu đạt:
Tự sự, miêu tả, biểu cảm.
3. Tóm tắt văn bản
Nạn ôn dịch thuốc lá đe dọa đến sức khỏe và tính mạnh con người nặng hơn cả AIDS. Khói thuốc chứa nhiều chất độc thấm vào cơ thể, hủy hoại phế quản, phổi. Nặng hơn nữa chất ô-xít-các-bon ngấm vào máu, bám chặt vào hồng cầu không cho chúng tiếp cận ô-xi nữa. Chất ni-cô-tin trong thuốc gây ra những bệnh như huyết áp cao, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim, thậm chí là ung thư. Khói thuốc lá còn khiến những người thân xung quanh chịu phải luồng độc. Tỉ lệ thanh thiếu niên Việt Nam hút thuốc ngang với các thành phố Âu- Mĩ. Cần phải chung tay đẩy lùi nạn ôn dịch thuốc lá.
4. Bố cục: 3 phần
+ Phần 1 :Từ đầu → nặng hơn cả AIDS: Thông báo về nạn dịch thuốc lá.
+ Phần 2 :Tiếp → con đường phạm pháp: chỉ ra tác hại của thuốc lá đối với con người.
+ Phần 3 : Đoạn còn lại :Kiến nghị chống thuốc lá.
2. Phương thức biểu đạt
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả,tác phẩm
3. Tóm tắt đoạn trích
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
* Cách trình bày và ý nghĩa của tên văn bản:
Thuốc lá là cách gọi tắt của “tệ nghiện thuốc lá”.
I.TÌM HIỂU CHUNG
Giải thích nhan đề:
Ôn dịch, thuốc lá?

-  Ôn dịch ở đây không chỉ có nghĩa là một thứ dịch bệnh truyền lan rộng mà ôn dịch còn có nghĩa như một tiếng chửi rủa.
- Dấu phẩy được dùng theo lối tu từ để nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm. Có thể diễn đạt: “ thuốc lá mày là đồ ôn dịch”
⇒ Thuốc lá là ôn dịch nguy hiểm ,khó trừ.
Tỏ thái độ căm tức, ghê tởm,muốn tẩy chay,
Tác giả so sánh tác hại của thuốc lá với nạn AIDS → AIDS là một bệnh rất nguy hiểm → nhấn mạnh tính chất nghiêm trọng của “ôn dịch, thuốc lá”.
Tác giả so sánh tác hại của thuốc lá với nạn gì? Vì sao lại so sánh như vậy?
1. Thông báo về nạn dịch thuốc lá.
Vì sao tác giả dẫn lời Trần Hưng Đạo trước khi phân tích tác hại của thuốc lá? Điều đó có tác dụng gì cho lập luận?
2. Tác hại của thuốc lá:
- Tác giả sử dụng lối so sánh của nhà quân sự thiên tài để khẳng định tác hại của thuốc lá. Nó không làm cho người ta lăn đùng ra chết nên không dễ phân biệt và nhìn thấy tác hại của nó, nhưng thực sự nó vô cùng độc hại → Gặm nhấm dần sức khoẻ của con người => Làm cho lập luận giàu sức thuyết phục.
Tác giả phân tích tác hại của thuốc lá như thế nào?
*Về mặt sức khoẻ:
“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu.”
+ So sánh → tăng sức thuyết phục: thuốc lá là ôn dịch, là thứ giặc gặm nhấm đáng sợ.
Thuốc lá ảnh hưởng như thế nào đến bản thân người hút thuốc?
* Đối với bản thân người hút thuốc:
- Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc.
- Chất hắc-ín → gây viêm phế quản,viêm phổi.
- Chất ô xít cacbon → làm hồng cầu không tiếp cân ô-xi.
- Chất ni -cô- tin → làm huyết áp cao,nhồi máu cơ tim,ung thư.
- Đầu độc những người xung quanh.
Thuốc lá ảnh hưởng ntn đến những ng xung quanh ng hút thuốc lá?
* Đối với sức khoẻ cộng đồng
+ Vợ, con
+ Đồng nghiệp.
+ Phụ nữ mang thai
→ Đau tim mạch,ung thư,viêm phế quản, đẻ non...
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để nói về tác hại của thuốc lá?
Chứng cứ khoa học + số liệu thống kê giàu tính thuyết phục khẳng định: Hút thuốc lá là tự huỷ hoại sức khoẻ, là nguyên nhân của những cái chết.
Ngoài tác hại về sức khoẻ thuốc
lá còn ảnh hưởng như thế nào
đến kinh tế xã hội?
* Về kinh tế-xã hội:
- Kinh tế:
Tốn nhiều ngày công lao động.
- Xã hội (đạo đức):
+ Đầu độc nêu gương xấu cho trẻ em
+ Trộm cắp,ma tuý,phạm pháp.

 
 
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Tác giả đã đưa ra lợi kêu gọi gì đối với việc phòng chống thuốc lá?
3. Lời kêu gọi chống thuốc lá:
 Nêu chiến dịch chống thuốc lá ở các nước phát triển.
(Cấm, phạt; tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá được tuyên truyền rộng rãi.)
→ số người hút giảm hẳn.
* Ở Việt Nam:
- Quy định nơi hút thuốc lá.
- Tuyên truyền, vận động hướng vào ý thức mỗi người.
- Không quảng cáo
- Phạt tiền khi hút thuốc những nơi cấm
Em nhận xét gì về cách đưa ra lời kêu gọi của tác giả?
So sánh → nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề, tạo cơ sở vững chắc cho lời kêu gọi.


THẢO LUẬN NHÓM
1. Khi tác giả nêu giả định có người bảo: “ tôi hút, tôi bị bệnh , mặc tôi” trước khi nêu tác hại về thuốc lá nhằm mục đích gì ?
2. Vì sao tác giả đưa ra những số liệu so sánh tình hình hút thuốc lá ở nước ta và các nước Âu –Mĩ trước khi đưa ra kiến nghị?
3. Em nhận xét gì về cách phân tích, lập luận của tác giả? Tác dụng?
THẢO LUẬN
- Phân tích lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng, cụ thể → tác hại kinh khủng của thuốc lá đối với những người hút thuốc lá. ⇒ kiểu thuyết minh.
Nêu nghệ thuật và nội dung của văn bản
1. Nghệ thuật
2. Nội dung
III. Tổng kết
- Liệt kê, so sánh, phân tích phân loại, nêu ví dụ.
- Lập luận chặt chẽ, lời văn ngắn gọn, thuyết phục.


Nạn nghiện thuốc lá dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho sức khỏe và tính mạng con người; gây tác hại nhiều mặt với cuộc sống gia đình và xã hội. Bởi vậy, muốn chống lại nó, cần có quyết tâm cao hơn và biện pháp triệt để hơn là phòng chống ôn dịch.



SƠ ĐỒ TƯ DUY VĂN BẢN: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
IV. Luyện tập
Câu 1: sgk /122
Phân loại nguyên nhân của tình trạng hút thuốc :
- Từ tác động bên ngoài : vì lịch sự, xã giao; nể nang bạn bè; bắt chước; sự thiếu quan tâm của những người xung quanh.
   - Từ bản thân : tính tò mò, không kiểm soát; không có ý thức về thuốc lá.
Câu 2:sgk /122
Cảm nghĩ sau khi đọc bài đọc thêm số 2 :
Bản tin của báo Sài Gòn tiếp thị được trích ở bài đọc thêm cho thấy mặt trái của sự giàu có, tác hại của chất kích thích. Anh chàng trẻ tuổi giàu có nhưng lại chết sớm vì ham chơi, vì quá đà, thiếu hiểu biết, một phần cũng là vì sự thiếu quan tâm của gia đình, bố mẹ bận kiếm tiền mà quên mất tình cảm gia đình, quên cả sự chăm lo giáo dục con cái.
GIAO VIỆC VỀ NHÀ
- Học thuộc phần ghi nhớ.
- Hoàn thành bài tập trong sách giáo khoa vào vở bài tập.
- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh.
 
Hẹn gặp lại các em ở tiết học sau