Tiết 53 - 54

ÔN DỊCH,
THUỐC LÁ
- Nguyễn Khắc Viện -

TIẾT 53,54: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I. TÌM HIỂU CHUNG

TIẾT 53,54: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ (Nguyễn Khắc Viện)

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả

- Giáo sư, bác
sĩ Nguyễn
Khắc Viện
(1913 - 1997)

- Là tấm
gương tiêu
biểu trong
việc bảo vệ,
chăm lo sức
khoẻ cho con
người.

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm

Văn bản nhật dụng

Kiểu
văn
bản:
Xuất
xứ

Trích trong “Từ thuốc lá
đến ma túy – Bệnh nghiện.”
Thuyết minh + Nghị luận xã hội

PTBĐ

I. TÌM HIỂU CHUNG

3. Bố cục
Phần 1

Phần 2

Phần 3
02

Từ đầu đến “…
nặng hơn cả
AIDS”

Tiếp theo đến
“… phạm
pháp”

Thông báo nạn
dịch thuốc lá

Tác hại của
việc hút thuốc

Còn lại
Kiến nghị
chống hút thuốc

I. TÌM HIỂU CHUNG
4. Ý nghĩa nhan đề
Ôn dịch

+ Chỉ chung các thứ bệnh nguy hiểm, lây lan rộng.
+ Là tiếng dùng để chửi rủa.

Thuốc lá

Là cách nói tắt của “tệ nạn nghiện thuốc lá”.

Dấu phẩy

Nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức, vừa ghê tởm.

 Thuốc lá, mày là đồ ôn dịch !

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Thông báo về nạn dịch thuốc lá.
Để nói về tính chất nguy
hiểm của thuốc lá, tác
giả đã nêu vấn đề như
thế nào?

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Thông báo về nạn dịch thuốc lá.

“Ôn dịch, thuốc lá”đang đe doạ sức khỏe và
tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.

CÁC DỊCH BỆNH

Dịch hạch

AIDS

ÔN DỊCH
THUỐC LÁ

CHƯA TÌM RA
GIẢI PHÁP

ĐÁNG SỢ HƠN
CẢ AIDS

Dịch thổ tả

ĐÃ DIỆT TRỪ

 THUỐC LÁ LÀ MỘT LOẠI ÔN DỊCH

BÁO DÂN TRÍ
AIDS
48.000
ca tử
vong
(từ năm
1992nay)

Tai nạn Thuốc
GT
lá
1314.000
ca tử
vong
/mỗi
năm

Giết
chết
40.000
người/
mỗi
năm

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Thông báo về nạn dịch thuốc lá.

“Ôn dịch, thuốc lá”đang đe doạ sức khỏe và
tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
- Lời văn ngắn gọn, thông tin chính xác
- Sử dụng biện pháp so sánh

 Nhấn mạnh hiểm hoạ to lớn của nạn dịch
thuốc lá

2. Tác hại của việc hút thuốc lá.

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.
Nói về tác hại của thuốc
lá, tác giả dẫn lời của ai?
Qua đó em hiểu như thế
nào về cách thức gây hại
của thuốc lá ?

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.

“Nếu giặc đánh như
vũ bão thì không đáng
sợ, đáng sợ là giặc gặm
nhấm như tằm ăn
dâu.”

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.

01

Giặc gặm
nhấm: Thuốc
lá

02

Dâu: sức khoẻ
con người

03
Tằm: Khói
thuốc lá

 Khói thuốc lá không làm người ta lăn ra chết ngay mà nó
thấm vào cơ thể khiến người ta chết dần dần.
 Tác hại ghê gớm của thuốc lá.

Tác hại của thuốc lá

Đối với sức khỏe

Người
hút

Người
xung
quanh

Đối với kinh tế

Đối với đạo đức

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN

2. Tác hại của việc hút thuốc lá.
a. Đối với sức khỏe người hút

a. Đối với sức khỏe người hút

Khoùi thuoác
laù chöùa
nhiều chất
độc.

- Laøm teâ lieät loâng mao  buïi , vi khuaån tích
tuï  ho hen  vieâm pheá quaûn.

ín
éc
a
H

- Thaám vaøo teá baøo  ung thö : hoïng, phoåi, …

OÂ-xít caùc-bon

- Thaám vaøo maùu  hoàng caàu khoâng tieáp caän
oâ-xi  söùc khoûe giaûm suùt.

Ni-

coâtin

- Laøm ñoäng maïch co thaét laïi  huyeát aùp cao,
taéc ñoäng maïch, nhoài maùu cô tim…

 Nghệ thuật liệt kê, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục:

Thuốc lá hủy hoại nghiêm trong sức khỏe con người.

Phổi của người không hút thuốc lá

Phổi của người hút thuốc lá

Chất hắc ín đóng lại trong phổi

Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt
gây huyết áp cao, tắc động mạch làm chảy máu não

Ung thư vòm họng

Ung thö phoåi

Ngón tay bị hoại tử

Saâûy thai

TỔNG
QUAN
BỆNH
TẬT
DO
THUỐC
LÁ

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.

b. Đối với sức khỏe người xung quanh

- Khói thuốc
lá đầu độc
những người
xung quanh:

+ Mắc bệnh như
người hút
+ Mẹ mang
thai đẻ non,
thai nhi yếu.

Khói thuốc ảnh hưởng đến trẻ em

Thai nhi bị nhiễm độc

Không có một cái kết tốt đẹp cho những em bé chào đời khi
trong thai kỳ mẹ luôn hút thuốc lá và hít phải khói thuốc lá.

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.
c. Đối với với kinh tế

- Mất ngày công
lao động.

- Tốn kém.

 Gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội.

 Chi phí này cao gấp khoảng 4 lần phí tổn học hành, gấp
2,5 lần chi cho quần áo, gấp 2 lần chi cho khám bệnh

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Tác hại của việc hút thuốc lá.
d. Đối với đạo đức

- Trẻ em bắt ch­ước

- Nêu gương xấu

- Tiêm chích ma tuý
- Phạm pháp  tù tội

TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐỐI VỚI GIỚI TRẺ
- Đối với không ít bạn học sinh, hút thuốc
không chỉ là hành vi bắt chước mà còn để thể
hiện đẳng cấp, sành điệu.
- Nhưng các bạn cần nhớ rằng, thuốc lá không
chỉ gây hại về sức khỏe mà còn là con đường
gần nhất đưa các bạn đến với những tệ nạn xã
hội như ma túy, trộm cướp. Các bạn có thể
phạm pháp, có thể vào tù, và quan trọng hơn
là mất đi tương lai tươi sáng và làm tan nát gia
đình.

Theo em, tại
sao hút thuốc
có hại như
vậy nhưng
vẫn có rất
nhiều người
hút?

NGUYÊN NHÂN HÚT THUỐC
Do tò mò muốn
bắt chước
Để giải trí
Vì lịch sự xã giao

Do vui ,nể bạn
Do không có ý
thức, thấy người ta
hút mình cũng hút
…..

3. Lời kêu gọi chống thuốc lá

Em hãy thử nêu
các biện pháp để
phòng chống
thuốc lá?

- Cấm hút thuốc nơi công cộng.

- Phạt nặng đối với những người vi phạm.

Chỉ thị 12/2007/CT-TTG  ngày  10/5/2007 về việc tăng cường các hoạt
động phòng chống tác hại của thuốc lá

- Cấm quảng cáo thuốc
lá

Theo Thông tư hướng dẫn
thực hiện Pháp lệnh
Quảng cáo và Nghị quyết
của Chính phủ, các quảng
cáo thuốc lá dưới mọi hình
thức, kể cả việc sử dụng
tên, nhãn hiệu và biểu
tượng của các sản phẩm
thuốc lá đều bị cấm.

- Tuyên truyền kêu gọi mọi người kiên quyết
chống thuốc lá

Vũ khí hủy diệt hàng loạt

5 triệu người chết mỗi năm
Biển báo giao thông hình
điếu thuốc nổi bật trên
đường phố Brazil. Tấm biển
có nội dung “Pare”, đồng

Đăng các hình ảnh và thông tin cảnh báo trên vỏ bao thuốc lá

- Truyền
thông, báo
chí rất
chú trọng
tuyên
truyền
phòng
chống
thuốc lá

- Học sinh, sinh viên tham gia chiến dịch
phòng chống thuốc lá

- Học sinh tham gia vẽ tranh cổ động phòng chống thuốc lá

Câu cảm thán và
lời kêu gọi sau có tác
dụng gì: “Nghĩ đến mà
kinh! Đã đến lúc mọi
người phải đứng lên
chống lại, ngăn ngừa
nạn ôn dịch này.”

“NGHĨ ĐẾN MÀ KINH! ĐÃ ĐẾN LÚC MỌI NGƯỜI PHẢI ĐỨNG
LÊN CHỐNG LẠI, NGĂN NGỪA NẠN ÔN DỊCH NÀY”

01

Mở đầu văn bản là tiếng báo động trực tiếp vang lên và khép
lại bằng lời kêu gọi tha thiết của tác giả.

02

Câu cảm thán như một sự truyền cảm, giục giã người đọc hãy
khẩn trương, bức thiết hơn nữa

03

Hãy cùng đứng lên ngăn chặn, chống lại nạn ôn dịch thuốc lá.
Đó là hành động thiết thực, là sự tồn tại duy nhất của nhân loại.

Em có suy nghĩ gì từ những hình ảnh sau đây?

LIÊN
HỆ
Sau khi thấy được tác hại của việc hút
thuốc lá , là một học sinh, em thấy mình
có trách nhiệm gì đối với môi trường và
những người sống xung quanh em?

Bản thân không đua đòi hút thuốc lá.
Tuyên truyền về tác hại của thuốc lá.
Khuyên người thân, bạn bè không
hút.