TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ .
Môn Lịch Sử - Lớp 6
Khởi động
Cho học sinh chơi trò chơi: “Ai nhanh hơn ai”
? Hãy kể tên các truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam mà em biết?
I. Đấu tranh bảo tồn văn hoá dân tộc
Đặt vấn đề:
Giả sử khi có ý tưởng mới, suy nghĩ mới, việc làm mới khác lạ, tư tưởng mới; em sẽ ứng xử như thế nào ? (vd: giả sử bạn bè, thầy cô nói ra một ý tưởng mới, ý kiến mới thì em sẽ làm gì ?
Vì sao phải tiếp nhận và vì sao phải chống lại tư tưởng mới đó ?
Ở Việt Nam thời Bắc thuộc, khi văn hoá Trung Quốc xâm nhập vào nước ta theo chân chính quyền đô hộ phong kiến phương Bắc, người Việt sẽ có thái độ như thế nào ?
Chống lại
Tiếp thu
Vừa chống lại, vừa tiếp thu
Quan sát các hình sau, hãy cho biết người Việt đã bảo tồn các phong tục tập quán nào ?
Đây là phong tục gì. Phong tục này hiện nay còn không ?
Chính quyền đô hộ phương Bắc dùng mọi cách để đồng hoá dân tộc ta, nhưng người Việt vẫn ý thức giữ gìn nền văn hoá của dân tộc: ăn trầu cau, nhuộm răng đen, sử dụng tiếng Việt (tiếng mẹ đẻ), giữ được tục thờ cúng tổ tiên, thờ cúng các anh hùng dân tộc
I. Đấu tranh bảo tồn văn hoá dân tộc
Hs quan sát hình 17.4 và nghe câu hỏi: truyền thuyết chùa Dâu (Bắc Ninh) cho thấy người Việt đã ứng xử như thế nào với Phật giáo để phát triển văn hoá dân tộc ?
II. Phát triển văn hoá dân tộc
Em đọc đoạn trích sau đây của Phan Ngọc trong quyển Bản sắc văn hoá Việt Nam (Nxb Văn hoá thông tin Hà Nội, 1995) và cho biết: người Việt đã ứng xử như thế nào khi Nho gia của Trung Quốc được du nhập vào nước ta ?
Đọc đoạn trích sau của GS Trần Quốc Vượng (Cơ sở văn hoá Việt Nam, 2006) và trả lời câu hỏi: Sau 1.000 năm Bắc thuộc, tiếng nói và chữ viết của người Việt như thế nào ?
Quan sát hình 17.5 và 17.6, em hãy cho biết yếu tố văn hoá nào du nhập từ bên ngoài đã được nhân dân tiếp thu có chọn lọc ?
một viên quan đô hộ là Lưu An đã tâu với Hoàng đế Trung Quốc là Hán An đế: “Việt là đất ở ngoài cõi. Dân cắt tóc vẽ mình, không lấy pháp đô hộ đội mũ mang đất đai mà trị được” (trích Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên, Nxb Khoa học xã hội, 1998). Đoạn tư liệu này cho biết điều gì ?
- Cư dân Việt tiếp thu có chọn lọc, sáng tạo các giá trị văn hoá bên ngoài để phát triển văn hoá dân tộc:
+ Hoà quyện Phật giáo và Đạo giáo vào văn hoá dân gian
+ Chủ động tiếp thu chữ Hán, nhưng dùng âm Việt đọc chữ Hán
+ Họ tiếp thu các kỹ thuật mới của Trung Quốc, tạo ra nhiều sản phẩm phong phú.
II. Phát triển văn hoá dân tộc
=> kết bài:
Làm thế nào để giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc ?
Theo em, tiếng nói có vai trò như thế nào trong việc giữ gìn và phát triển văn hoá dân tộc ? Việc bảo tồn tiếng Việt có ý nghĩa như thế nào với quốc gia – dân tộc Việt Nam ?
Em có suy nghĩ gì về hiện tượng nhiều học sinh “pha” tiếng nước ngoài vào tiếng Việt khi giao tiếp ?