Tìm kiếm Bài giảng
Ôn tập Cuối năm phần Số học

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Bảo Huyền Trân
Ngày gửi: 21h:46' 23-11-2022
Dung lượng: 1.7 MB
Số lượt tải: 60
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Bảo Huyền Trân
Ngày gửi: 21h:46' 23-11-2022
Dung lượng: 1.7 MB
Số lượt tải: 60
Số lượt thích:
0 người
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO PHÚ TÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN NGHIỆP B
CHUYÊN ĐỀ
ĐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
THEO MÔ HÌNH MỚI “ LẤY HỌC SINH LÀM
TRUNG TÂM”
Năm học : 2014 – 2015
Tân Nghiệp B, ngày 13 tháng 10 năm 2014
NỘI DUNG:
PHẦN I
I. KHÁI NIỆM SINH HOẠT CHUYÊN MÔN LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM.
II. MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA CÁCH SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM.
III. SỰ KHÁC NHAU GIỮA SINH HOẠT CHUYÊN
MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM.
PHẦN II
I. LÀM THẾ NÀO ĐỂ ĐỔI MỚI SHCM THEO HƯỚNG
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
II. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHO SHCM LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
III. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CỦA BUỔI SHCM
PHẦN III
MỘT SỐ KỸ THUẬT THỰC HIỆN SHCM THEO HƯỚNG
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
I. VỊ TRÍ QUAN SÁT CỦA NGƯỜI DỰ
II. QUAN SÁT HỌC SINH
III. GHI CHÉP THEO PHIẾU QUAN SÁT
IV. MỘT SỐ KỸ THUẬT CHỦ TRÌ SHCM
V. MỘT SỐ KỸ THUẬT THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI
HỌC
VI. CÁCH THIẾT KẾ BÀI HỌC
VII. KẾT QUẢ
I. KHÁI NIỆM SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
• Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo
định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho
giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua dự giờ và phân tích bài học.
• Sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm cũng là
hoạt động sinh hoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân
tích các vấn đề liên quan đến người học như:
+ Học sinh học như thế nào?
+ Học sinh đang gặp khó khăn gì trong học tập?
+ Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây
hứng thú cho học sinh không?
+ Kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không?
+ Cần điều chỉnh gì và điều chỉnh như thế nào?
Sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy học sinh làm trung
tâm không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên
mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học
sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp để nâng
cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho tất cả học sinh được tham
gia vào quá trình học tập; giúp giáo viên có khả năng chủ động
điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với đối
tượng học sinh của lớp, trường mình.
II. MỤC ĐÍCH Ý NGHĨA CỦA CÁCH
SINH HOẠT CHUYÊN MÔN “LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM”
1. Đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực
hiện vào quá trình học tập, giáo viên quan tâm đến khả năng
học tập của từng học sinh, đặc biệt là những học sinh có khó
khăn trong khi học.
2. Tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao năng lực chuyên
môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong
việc áp dụng các phương pháp dạy học thông qua việc dự
giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ.
3. Nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.
4. Góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà
trường: Cải thiện mối quan hệ giữa ban giám hiệu với giáo
viên; giáo viên với giáo viên, giáo viên với học sinh, cán bộ
quản lý/giáo viên/học sinh với các nhân viên trong nhà
trường; giữa học sinh với học sinh. Tạo môi trường làm
việc, dạy và học dân chủ, thân thiện cho tất cả mọi người.
III. SỰ KHÁC NHAU GIỮA SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ SINH
HOẠT CHUYÊN MÔN LẤY HỌC SINH LÀM
TRUNG TÂM
BẢNG SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU CÁCH SINH
HOẠT CHUYÊN MÔN
THEO TRUYỀN THỐNG
Mục
đích
Đánh giá, xếp loại giờ dạy.
Tập trung vào hoạt động dạy của
giáo viên.
Thống nhất cách dạy để tất cả
giáo viên cùng thực hiện.
Một giáo viên thiết kế và dạy
minh họa.
Thực hiện theo đúng nội dung,
Thiết kế
quy trình, các bước thiết kế theo
bài học
quy định.
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Tìm giải pháp để nâng cao
kết quả học tập của học
sinh.
Tập trung vào hoạt động
của học sinh.
Mỗi giáo viên tự rút ra bài
học để áp dụng.
Một nhóm giáo viên thiết
kế, một giáo viên dạy minh
họa.
Dựa vào trình độ của học
sinh để lựa chọn nội dung,
phương pháp, quy trình cho
phù hợp.
THEO TRUYỀN THỐNG
Người dạy minh họa
Dạy theo nội dung, kiến thức
có trong sách giáo khoa.
Thực hiện tiến trình giờ học
theo đúng quy định chung.
Dạy
minh
họa-dự
giờ
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Người dạy minh họa
Điều chỉnh các nội dung daỵ học
phù hợp với nhu cầu học của HS.
Thực hiện tiến trình giờ học linh
hoạt sáng tạo dựa trên khả năng
của HS.
Người dự
Đứng hai bên, phía trước lớp học
Người dự
Ngồi cuối lớp học, quan sát ghi quan sát, vẽ sơ đồ chỗ ngồi của HS.
Tập trung quan sát HS học thế
chép cử chỉ, việc làm của GV.
Tập trung xem xét GV dạy có nào.
Suy nghĩ, phát hiện khó khăn
đúng các quy định không.
Đối chiếu các tiêu chí đánh giá trong học tập của HS đưa ra các
xếp loại giờ học.
biện pháp khắc phục.
Thảo
luận về
giờ dạy
THEO TRUYỀN THỐNG
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Dựa trên tiêu chí có sẵn, đánh
giá xếp loại giờ dạy.
Tập trung nhận xét phân tích
hoạt động của GV.
Ý kiến nhận xét, đánh giá
mang tính mổ xẻ, chỉ trích, chủ
quan.
Người chủ trì xếp loại giờ dạy
cho tất cả GV.
Dựa trên kết quả học tập của
HS, rút kinh nghiệm.
Tập trung phân tích việc học của
HS đưa ra chứng minh cụ thể.
Mọi người cùng phát hiện vấn
đề học của HS, tìm nguyên nhân,
giải pháp khắc phục.
Người chủ trì tóm tắt vấn đề,
tìm nguyên nhân và giải pháp.
Mỗi GV tự rút ra bài học.
SƠ ĐỒ TÓM TẮT
SỰ KHÁC NHAU CỦA SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ
SINH HOẠT CHUYÊN LẤY HỌC SINH
LÀM TRUNG TÂM
PHẦN II
I. LÀM THẾ NÀO ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN
MÔN THEO HƯỚNG LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG
TÂM.
1.1 Công tác chuẩn bị để đổi mới sinh hoạt chuyên môn:
- Hiệu trưởng cần làm gì?
+ Thay đổi nhận thức, hành vi, giữ vai trò chủ động
trong việc tạo niềm tin cho giáo viên về những thay
đổi tích cực của bản thân họ trong các buổi dự giờ
sinh hoạt chuyên môn, trong các mối quan hệ với
đồng nghiệp và với cán bộ quản lý.
+ Thực sự coi sinh hoạt chuyên môn là cơ sở, là biện
pháp quang trọng để thay đổi chất lượng học tập
của học sinh và văn hóa nhà trường.
+ Tìm hiểu đầy đủ thông tin và cách thức thực hiện mô
hình SHCH lấy học sinh làm trung tâm.
+ Tổ chức cuộc họp để giới thiệu mô hình SHCM mới, nêu
sự cần thiết và những lợi ích mà SHCM mới mang lại.
+ Thành lập nhóm tư vấn cho các buổi SHCM (gồm BGH,
giáo viên giỏi chuyên môn) gợi ý phân công người dạy
minh họa, tổ chức nhóm thiết kế bài học, dự giờ, thảo
luận và vận dụng những điều học được vào thực tế.
+ Xây dựng kế hoạch tổ chức SHCM.
Tuần Người dạy
minh họa
Lớp Môn học
Người chủ
trì
1
Nguyễn…
1
Tiếng Việt
Hiệu trưởng
2
Trần…
2
Toán
P. hiệu
trưởng
3
Bùi…
3
TNXH
Hiệu trưởng
5
…
…
4
+ Lên kế hoạch bổ sung trang thiết bị dạy – học để
đảm bảo cho các hoạt động dạy và học của nhà trường
như: máy ảnh, máy quay, máy chiếu.
1.2 Giáo viên cần làm gì?
+ Tìm hiểu nội dung, cách thực hiện mô hình SHCM
mới.
+ Tự nguyện xung phong dạy minh họa, tích cực, sáng
tạo trong việc đề xuất những ý tưởng/ nội dung/
phương pháp mới để thiết kế bài học.
+ Học cách quan sát học sinh, ghi chép, lắng nghe, suy
nghĩ.
+ Học cách lắng nghe và phản hồi mang tính xây dựng,
tích cực tham gia thảo luận sau khi dự giờ về những khó
khăn, nguyên nhân và hướng giải quyết.
+ Tự rút kinh nghiệm cho bản thân sau dự giờ,…
II. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHO SHCM LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM
2.1 Sự tham gia của hiệu trưởng
2.2 Điều kiện của nhà trường
+ Thời gian:
- Thực hiện thường xuyên 2 tuần một lần.
- Thời gian thực hiện từ 2 đến 3 tiếng/ lần
SHCM( không kể thời gian chuẩn bị bài dạy minh họa).
- Quy định thời gian cố định cho các buổi SHCM(ví
dụ, vào chiều thứ năm của tuần thứ hai và tuần thứ tư
của tháng).
+ Dạy minh họa:
- Các bài dạy minh họa cần được luân phiên theo các
môn học, khối lớp.
- Kế hoạch phân công giáo viên dạy, lịch dạy minh họa
phải được thông báo trước cho giáo viên toàn trường
biết đẻ chủ động chuẩn bị.
- Các giáo viên cần được dạy minh họa trên học sinh của
lớp mình, không dạy trước, không luyện tập cho học
sinh trước khi dạy bài minh họa.
+ Dự giờ:
- Số lượng giáo viên dự giờ trong các giờ học minh họa
không nên quá 25 người, nếu số giáo viên nhiều hơn có
thể chia thành các nhóm.
- Nên chụp ảnh ghi hình giờ dạy minh họa nếu có điều
kiện.
- Phòng học để dạy minh họa cần có bàn ghế kê phù
hợp để người dự có thể đứng ở vị trí thuận lợi (ví dụ,
hai bên lớp học).
+ Thảo luận:
- Tất cả giáo viên tham dự minh họa đều tham gia thảo
luận và trao đổi ý kiến.
- Người chủ trì thảo luận cần phải linh hoạt, sáng tạo,
thân thiện và cởi mở.
- Nếu có máy chiếu, projector, màn hình để hỗ trợ thảo
luận thì càng tốt.
- Phòng thảo luận có đủ chỗ ngồi cho mọi người, bàn
ghé kê hình chữ U hay hình tròn để giáo viên được ngồi
đối diện nhau.
III. CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỔI MỚI SHCM
Giai đọn 1:
+ Thay đổi thói quen về cách dự giờ, xây dựng quan hệ
động nghiệp.
+ Thay đổi cách quan sát và suy nghĩ về việc dạy của
giáo viên và học của học sinh.
+ Hình thành thói quen lắng nghe, chia sẻ ý kiến, xây
dựng mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và
học tập lẫn nhau.
+ Xác định được mục tiêu SHCM là giúp tất cả giáo viên
có cơ hội học tập lẫn nhau. SHCM không phải là nơi để
giáo viên giỏi dạy bảo giáo viên yếu.
Giai đoạn 2:
+ Tập trung phân tích các nguyên nhân, các mối quan hệ
trong giờ học và tìm biện pháp cải thiện, nâng cao chất
lượng dạy – học…Tăng cường khả năng độc lập, sáng tạo,
thử nghiệm những ý tưởng mới vào bài dạy minh họa:
• Áp dụng tất cả ý tưởng mới, những hiểu biết về
phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh làm trung
tâm, phương pháp dạy Tiếng Việt như ngôn ngữ thứ
hai trong bài dạy minh họa để rút kinh nghiệm trong
SHCM và áp dụng trong các bài học hàng ngày.
IV. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CỦA BUỔI SHCM
Gồm 4 bước:
+ Bước 1: Chuẩn bị thiết kế bài học minh họa
-Giáo viên tự nguyện đăng ký hoặc BGH/ tổ trưởng
chuyên môn phân công giáo viên dạy minh họa. Thời
gian đầu, nên khuyến khích các giáo viên có khả
năng hay tổ trưởng chuyên môn xung phong chuẩn
bị bài dạy minh họa.
- Giáo viên dạy minh họa và nhóm giáo viên trong
tổ chuyên môn cùng nhau thiết kế, trao đổi. Ví dụ:
• Ví dụ: minh họa cho việc: Điều chỉnh mục tiêu/ nội dung
của bài học; thay đổi ngữ liệu; thuer nghiệm sử dụng đồ
dùng dạy học mới; áp dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học
tích cực, phương pháp trực quan hành động; sử dụng tiếng
mẹ đẻ để hỗ trợ cho việc học tiếng Việt… phù hợp với đối
tượng học sinh và điều kiện của địa phương.
• Bài dạy minh họa cần được thể hiện linh hoạt, sáng tạo.
• + Bước 2: Tổ chức dạy minh họa dự giờ ( Tổ chức dạy
minh họa dự giờ là khâu quan trọng nhất trong sinh
hoạt chuyên môn).
Dạy minh họa
-Giáo viên cần tiến hành dạy minh họa với học sinh
lớp mình. Yêu cầu không hướng dẫn, luyện tập trước
khi dạy minh họa.
-
- Lớp học để dạy minh họa cần có đủ không gian, bàn
ghế được kê thuận tiện cho người dự tạo điều kiện để dễ
dàng quan sát các hoạt động học tập của học sinh.
- Thời lượng một tiết dạy minh họa không nên kéo dài
quá 50 phút.
Dự giờ
- Ban giám hiệu và giáo viên cùng dự giờ.
- Dự giờ minh họa đòi hỏi sự tập trung cao độ của giáo
viên. Vị trí quan sát của người dự giờ rất quan trọng.
Muốn có thông tin chính xác về việc học của học sinh
người dự giờ cần phải đứng đối diện với học sinh để thấy
được nét mặt, hành động, thao tác, sản phẩm của học
sinh… Quan sát cách sử dụng các phương pháp, kỹ thuật
dạy học mới của giáo viên, những đồ dùng dạy học và
ngữ liệu/ nội dung được điều chỉnh có tác động, ảnh
hưởng đến kết quả học tập của học sinh như thế nào.
- Quan sát những biểu hiện qua nét mặt, thái độ, hành vi, mối
quan hệ tương tác giữa học sinh với giáo viên, học sinh với học
sinh. Người dự giờ luôn phải đặt câu hỏi cho mình là “Học sinh
học được gì?” Học sinh có hướng thú không? Vì sao có? Vì sao
không? Học sinh có biểu hiện như thế nào? Hoạt động nhóm có
thực sự có đmr bảo cơ hội cho tất cả học sinh tham gia không?
Có học sinh nào “bỏ quên” không? Từ đó suy nghĩ, phân tích tìm
nguyên nhân và đưa ra giải pháp tích cực hơn. Ví dụ: Ví sao học
sinh A và nhiều học sinh khác không trả lời được câu hỏi, có
phải học sinh không hiểu được câu hỏi hay câu hỏi quá khó đối
với trẻ? Nếu thực sự quá khó thì cần thay đổi câu hỏi như thế
nào để học sinh có thể trả lời được. Từ đó tự điều chỉnh cách
dạy của mình cho phù hợp với đối tượng học sinh và có kế hoạch
quan tâm giúp đỡ những học sinh đang gặp khó khăn về nhận
thức hoặc hoàn cảnh gia đình…
- Trong sinh hoạt chuyên môn mới , mối quan hệ giữa người
dạy và người dự giờ trở nên gần gũi, có sự cảm thông, chia sẻ.
* Bước 3: Thảo luận về dự giờ
- Sau khi dự tiết dạy minh họa, các giáo viên sẻ thảo luận về giờ
học. Đây là hoạt động trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đến chất
lượng và hiệu quả của buổi SHCM. Để đạt được mục đích của
buổi thảo luận, những người tham dự cần tham gia tích cực và
chia sẻ ý kiến với tinh thần xây dựng.
- Trong khi thảo luận vai trò của người chủ trì hết sức quan trọng.
Người chủ trì không chỉ có khả năng chuyên môn mà còn có năng
lực tổ chức, nhanh nhạy, linh hoạt xử lý các tình huống để điều
hành, dẫn dắt buổi SHCM đi đúng hướng, đúng trọng tâm, đạt
hiệu quả và tạo nên bầu không khí thân thiện, cởi mở, gắn bó giữa
các thành viên trong nhà trường.
Địa điểm thảo luận: Cần đủ rộng, đủ chỗ ngồi cho người tham
dự,…
Tiến trình buổi thảo luận:
- Bước 1: Người chủ trì nêu maucj đích của buổi thảo luận.
- Bước 2: Giáo viên dạy minh họa đại diện cho nhóm thiết kế
nêu mục tiêu cần đạt của bài học, nhứng ý tưởng thay đổi nội
dung, phương pháp, đồ dùng dạy học,…
- Bước 3: Giáo viên dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học.
Câu hỏi gợi ý thảo luận:
* Những điều mình học được qua giờ dạy minh họa.
* Những khó khăn của học sinh biểu hiện trong giòe học.
* Mô tả những hiện tượng quan sát được, những biểu hiện cụ
thể của học sinh như:
+ Vẻ mặt, thái độ, hoạt động, sản phẩm,…
+ Nguyên nhân của những khó khăn.
+ Giải pháp khắc phục những khó khăn.
+ Bài học có gì mới/ sáng tạo so với SGK, sách HDGV,
điều này được thể hiện qua kết quả học tập của HS như thế nào?
+ Các nội dung/ hoạt đọng học tập có phù hợp với khả
năng nhận thức cuả HS không? (đủ thời gian học, dễ hiểu, thu hút
sự tham gia của HS).
+ Các phương pháp, kỹ thuật dạy học có làm cho HS hứng
thú, mạng lại hiệu quả thực sự không? Tại sao? (hoạt động nhóm,
cá nhân).
+ HS được quan tâm, hỗ trợ như thế nào? (HS tích cực,
HS yếu, kém, HS bị “bỏ quên”).
+ HS có cơ hội liên hệ kiến thức đã biết để hình thành kiến
thức mới như thế nào?
Khi thảo luận cần lưu ý 3 vấn đề sau:
- Mối quan hệ giữa giáo viên với HS; giữa HS với HS trong tình
huống đó như thế nào?
- HS học được gì qua hoạt động đó?
- HS học được gì qua hoạt động đó?
- Hoạt động đó có tác động đến việc hình thành nhân cách/ giáo
dục kỹ năng sống cho HS như thế nào? (sự tự tin, kỹ năng trình bày,
kỹ năng lãnh đạo, điều khiển hoạt động nhóm, kỹ năng giao tiếp,
hợp tác nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng kiên định…)
Bước 4: Dựa vào áp dụng thực tế hoạt động dạy học
hàng ngày.
PHẦN III
MỘT SỐ KỸ THUẬT THỰC HIỆN SHCM THEO
HƯỚNG LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
I.Vị trí quan sát của người dự giờ
- Người dự giờ nên đứng một chỗ trong suốt thời gian dự giờ,
tránh đi lại làm ảnh hưởng đến lớp học.
- Người dự giờ nên đứng ở vị trí có thể quan sát HS một cách
tốt nhất.
- Nên đứng ở hai bên lớp học.
- Vẽ sơ đồ chỗ ngồi của từng HS như sau:
II. Quan sát học sinh
- Thái độ của HS khi tham gia học thể hiện qua nét mặt, hành
vi (thích thú, tích cực, chán nản, uể oải.).
- Khả năng thực hiện các nhiệm vụ học tập (có vừa sức không,
có hiểu lời hướng dẫn không?...).
- Hoạt động nào HS hứng thú/ không hứng thú? Vì sao?
- Giáo viên làm thế nào để cuốn hút HS tham gia?
- Những HS nào chưa/ không tham gia vào các hoạt động?
- Chú ý đến HS rất tích cực và những HS chưa tích cực.
- Quan sát HS làm việc cá nhân/ hoạt động nhóm. Khi HS làm
việc trong nhóm: Thời gian có đủ để HS thực hiện nhiệm vụ được
giao hoặc nắm được nội dung bài học không? Có bao nhiêu HS
tham gia thực hiện nhiệm vụ? Có HS nào không tham gia? Vì
sao? Trong trường hợp đó, chúng ta có thể làm gì để tất cả HS
đều tham gia một cách có ý nghĩa?
- Có HS nào không làm việc khi giáo viên giao nhiệm vụ cho
cá nhân? Vì sao?
- Giáo viên có biết khai thác kinh nghiệm/ kiến thức của HS
không?
- Những kiến thức/ kỹ năng mới nào mà HS học được thông
qua hoạt động/ giờ học.
III. Ghi chép theo phiếu quan sát:
- Sử dụng phiếu quan sát để ghi chép nhanh các thông tin một
cách ngắn gọn, cụ thể và dễ dàng đối chiếu tổng hợp thông tin
một cách hệ thống, khoa học.
PHIẾU QUAN SÁT
Nội dung hoạt động
Biểu hiện của học sinh
Hoạt động 1.
Tên hoạt động
Nội dung của hoạt
động, nhiệm vụ, câu
hỏi, bài tập…
PHIẾU QUAN SÁT
Cảm xúc, thái độ,
hành vi, trả lời câu hỏi,
…
Bài tập, sản phẩm…
Nguyên nhân, biện pháp
Vì …
Nên …
Có thể là …
IV. Một số kỹ thuật chủ trì SHCM
* Chuẩn bị bài dạy minh họa
* Dạy minh họa - dự giờ
* Thảo luận
* Hình thức tổ chức
V. Một số kỹ thuật thiết kế kế hoạch bài học
- Yêu cầu: Thiết kế bài học dạy minh họa phải áp dụng, cập
nhật, tích hợp các phương pháp, kỹ thuật dạy học mới như:
- Phương pháp trực quan hành động, thảo luận nhóm, phương
pháp dạy Tiếng Việt như ngôn ngữ thứ hai (cho HS dân tộc thiểu
số)… Các chủ trương mới, văn bản hướng dẫn chỉ đạo của Bộ Giáo
dục và Đào tạo (Về giảm tải); Điều chỉnh nội dung/ ngữ liệu cho
phù hợp.
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng của từng môn học, giáo
viên có thể điều chỉnh nội dung/ ngữ liệu cho phù hợp.
- Không nhất thiết phải sử dụng đúng các đồ vật minh họa
trong SGK. Như vậy, giáo viên sẽ tập trung vào nội dung chính,
trọng tâm của bài học, giảm bớt việc giải thích dài dòng làm phân
tán sự tập trung của HS.
- Giáo viên có thể thay đổi phương pháp dạy, không phụ
thuộc vào nội dung trong SGK và quy trình dạy trong sách hướng
dẫn giáo viên.
- Ngòi việc điều chỉnh nội dung thay đổi ngữ liệu,
phương pháp dạy học, giáo viên có thể điều chỉnh thời gian, tăng
thời lượng cho hoạt động/ bài học phù hợp với khả năng phù hợp
với khả năng nhận thức của HS ở địa phương, đảm bảo HS thực
sự hiểu bài trên lớp. Tuy nhiên, giờ học không nên kéo dài quá 50
- 60 phút, trong trường hợp bài quá khó nhiều nội dung có
thể chia bài học thành 2 tiết dạy…
VI. CÁCH THIẾT KẾ BÀI HỌC
• Trước khi xác định mục tiêu bài học, giáo viên cần xác
định những kiến thức mà học sinh đã biết liên quan đến
bài học và những kiến thức mới cần hình thành ở học sinh
để thiết kế các hoạt động cho phù hợp. Giáo viên không
nên dạy lại những kiến thức học sinh đã biết mà cần tạo
điều kiện cho học sinh tự khám phá, phát hiện, hình thành
kiến thức mới trên cơ sở kiến thức đã biết. Điều này tạo
nên sự tương tác tích cực giữa người dạy và người học,
phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học
sinh. Giờ học sẻ sinh động, học sinh hứng thú, kiến thức
mới được xây dựng trên nền tảng kiến thức đã biết trở
nên dễ hiểu, bền vững, nhớ lâu.
6.1. Cách xác định mục tiêu bài học:
Mục tiêu bài học mà kết quả giáo viên kỳ vọng học sinh đạt
được sau khi học. Dựa vào mục tiêu, giáo viên đánh giá kết
quả học tập của học sinh và thiết kế các hoạt động sao cho đạt
được mục tiêu đề ra.
Mục tiêu của bài học được xác định dựa trên chuẩn kiến thức,
kĩ năng và trình độ nhận thức thực tế của học sinh trong lớp,
trong trường sao cho phù hợp, khả thi.
Mục tiêu bài học cần cụ thể, ngắn gọn, rõ ràng bắt đầu bằng
các động từ. Ví dụ: Học sinh đọc được,…; viết được,…; phát
âm được… nêu được… kể được…; làm được…; phân biệt
được… không nên xác định một cách chung chung theo cách
cũ: Giúp học sinh hiểu được…, nắm được…
Nếu trong lớp có nhiều học sinh có trình độ khác nhau, giáo
viên cần đưa ra các mục tiêu học cụ thể cho từng nhóm.
6.2. Chuẩn bị:
•
•
•
-
Đồ dùng dạy học
Đồ dùng dạy học của giáo viên.
Đồ dùng học tập của học sinh.
Phương pháp/kỹ thuật dạy học
Các phương pháp, kỹ thuật dạy học sẽ áp dụng khi
thực hiện bài học. Ví dụ, hoạt động nhóm đôi, hoạt
động cá nhân, kỹ thuật khăn phủ bàn, sơ đồ tư duy,
trò chơi,…
- Chuẩn bị ngữ liệu
+ Điều chỉnh ngữ liệu, ví dụ khi học các vần “in”, “ay”,
“ếp”: “đèn pin” thay bằng “số chín” hoặc “máy bay”
thay bằng “cánh tay”,…
Dự kiến các từ cần giải nghĩa và cách giải nghĩa, ví dụ, trăng
khuyết, hiếu thảo, yêu mến…thông qua tranh ảnh, hành động
trực quan, tiếng mẹ đẻ.
6.3. Các hoạt động dạy học chủ yếu:
a)Hoạt động trải nghiệm, kết nối, khám phá.
b)Hoạt động thực hành.
c)Hoạt động ứng dụng.
VII. PHẦN KẾT QUẢ
* Bài dạy minh họa là nội dung quan trọng, là trọng tâm của
buổi sinh hoạt chuyên môn cho tất cả giáo viên cùng tham gia,
quan sát học tập rút kinh nghiệm để áp dụng vào thực tế dạy học
nhằm nâng cao kết quả học tập của học sinh. Đồng thời, cũng
chính là động lực thúc đẩy việc đổi mới phương pháp dạy học lấy
học sinh làm trung tâm và cập nhật những nội dung đổi mới của
BGD&ĐT. Vì vậy, khi thiết kế bài dạy minh họa cần những chủ
trương yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp để giáo viên tiếp
cận, học tập rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với thực
tế địa phương. Như vậy, sinh hoạt chuyên môn giúp cho mỗi giáo
viên tìm ra cái mới để học tập và áp dụng. Khi kết quả học tập
của học sinh từng bước được cải thiện thì đó chính là nguồn động
viên khuyến khích giáo viên không ngừng đổi mới, năng lực
chuyên môn ngày càng phát triển, hình thành thói quen tự học, tự
nghiên cứu.
Sinh hoạt chuyên môn trở thành một hoạt động thực sự
có ý nghĩa thu hút sự tham gia tích cực của tất cả mọi giáo viên
và cán bộ quản lí khi nó được thực hiện đúng mục đích, quy trình
hướng dẫn trên.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ, CÁC EM HỌC
SINH ĐÃ GIÚP TÔI HOÀN
THÀNH CHUYÊN ĐỀ NÀY.
XIN CHÀO & HẸN GẶP LẠI
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN NGHIỆP B
CHUYÊN ĐỀ
ĐỔI MỚI VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
THEO MÔ HÌNH MỚI “ LẤY HỌC SINH LÀM
TRUNG TÂM”
Năm học : 2014 – 2015
Tân Nghiệp B, ngày 13 tháng 10 năm 2014
NỘI DUNG:
PHẦN I
I. KHÁI NIỆM SINH HOẠT CHUYÊN MÔN LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM.
II. MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA CÁCH SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM.
III. SỰ KHÁC NHAU GIỮA SINH HOẠT CHUYÊN
MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM.
PHẦN II
I. LÀM THẾ NÀO ĐỂ ĐỔI MỚI SHCM THEO HƯỚNG
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
II. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHO SHCM LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
III. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CỦA BUỔI SHCM
PHẦN III
MỘT SỐ KỸ THUẬT THỰC HIỆN SHCM THEO HƯỚNG
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
I. VỊ TRÍ QUAN SÁT CỦA NGƯỜI DỰ
II. QUAN SÁT HỌC SINH
III. GHI CHÉP THEO PHIẾU QUAN SÁT
IV. MỘT SỐ KỸ THUẬT CHỦ TRÌ SHCM
V. MỘT SỐ KỸ THUẬT THIẾT KẾ KẾ HOẠCH BÀI
HỌC
VI. CÁCH THIẾT KẾ BÀI HỌC
VII. KẾT QUẢ
I. KHÁI NIỆM SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
• Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo
định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho
giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua dự giờ và phân tích bài học.
• Sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm cũng là
hoạt động sinh hoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân
tích các vấn đề liên quan đến người học như:
+ Học sinh học như thế nào?
+ Học sinh đang gặp khó khăn gì trong học tập?
+ Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây
hứng thú cho học sinh không?
+ Kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không?
+ Cần điều chỉnh gì và điều chỉnh như thế nào?
Sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy học sinh làm trung
tâm không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên
mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học
sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp để nâng
cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho tất cả học sinh được tham
gia vào quá trình học tập; giúp giáo viên có khả năng chủ động
điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với đối
tượng học sinh của lớp, trường mình.
II. MỤC ĐÍCH Ý NGHĨA CỦA CÁCH
SINH HOẠT CHUYÊN MÔN “LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM”
1. Đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực
hiện vào quá trình học tập, giáo viên quan tâm đến khả năng
học tập của từng học sinh, đặc biệt là những học sinh có khó
khăn trong khi học.
2. Tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao năng lực chuyên
môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong
việc áp dụng các phương pháp dạy học thông qua việc dự
giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ.
3. Nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.
4. Góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà
trường: Cải thiện mối quan hệ giữa ban giám hiệu với giáo
viên; giáo viên với giáo viên, giáo viên với học sinh, cán bộ
quản lý/giáo viên/học sinh với các nhân viên trong nhà
trường; giữa học sinh với học sinh. Tạo môi trường làm
việc, dạy và học dân chủ, thân thiện cho tất cả mọi người.
III. SỰ KHÁC NHAU GIỮA SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ SINH
HOẠT CHUYÊN MÔN LẤY HỌC SINH LÀM
TRUNG TÂM
BẢNG SO SÁNH SỰ KHÁC NHAU CÁCH SINH
HOẠT CHUYÊN MÔN
THEO TRUYỀN THỐNG
Mục
đích
Đánh giá, xếp loại giờ dạy.
Tập trung vào hoạt động dạy của
giáo viên.
Thống nhất cách dạy để tất cả
giáo viên cùng thực hiện.
Một giáo viên thiết kế và dạy
minh họa.
Thực hiện theo đúng nội dung,
Thiết kế
quy trình, các bước thiết kế theo
bài học
quy định.
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Tìm giải pháp để nâng cao
kết quả học tập của học
sinh.
Tập trung vào hoạt động
của học sinh.
Mỗi giáo viên tự rút ra bài
học để áp dụng.
Một nhóm giáo viên thiết
kế, một giáo viên dạy minh
họa.
Dựa vào trình độ của học
sinh để lựa chọn nội dung,
phương pháp, quy trình cho
phù hợp.
THEO TRUYỀN THỐNG
Người dạy minh họa
Dạy theo nội dung, kiến thức
có trong sách giáo khoa.
Thực hiện tiến trình giờ học
theo đúng quy định chung.
Dạy
minh
họa-dự
giờ
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Người dạy minh họa
Điều chỉnh các nội dung daỵ học
phù hợp với nhu cầu học của HS.
Thực hiện tiến trình giờ học linh
hoạt sáng tạo dựa trên khả năng
của HS.
Người dự
Đứng hai bên, phía trước lớp học
Người dự
Ngồi cuối lớp học, quan sát ghi quan sát, vẽ sơ đồ chỗ ngồi của HS.
Tập trung quan sát HS học thế
chép cử chỉ, việc làm của GV.
Tập trung xem xét GV dạy có nào.
Suy nghĩ, phát hiện khó khăn
đúng các quy định không.
Đối chiếu các tiêu chí đánh giá trong học tập của HS đưa ra các
xếp loại giờ học.
biện pháp khắc phục.
Thảo
luận về
giờ dạy
THEO TRUYỀN THỐNG
THEO HƯỚNG LẤY HS LÀM
TRUNG TÂM
Dựa trên tiêu chí có sẵn, đánh
giá xếp loại giờ dạy.
Tập trung nhận xét phân tích
hoạt động của GV.
Ý kiến nhận xét, đánh giá
mang tính mổ xẻ, chỉ trích, chủ
quan.
Người chủ trì xếp loại giờ dạy
cho tất cả GV.
Dựa trên kết quả học tập của
HS, rút kinh nghiệm.
Tập trung phân tích việc học của
HS đưa ra chứng minh cụ thể.
Mọi người cùng phát hiện vấn
đề học của HS, tìm nguyên nhân,
giải pháp khắc phục.
Người chủ trì tóm tắt vấn đề,
tìm nguyên nhân và giải pháp.
Mỗi GV tự rút ra bài học.
SƠ ĐỒ TÓM TẮT
SỰ KHÁC NHAU CỦA SINH HOẠT
CHUYÊN MÔN TRUYỀN THỐNG VÀ
SINH HOẠT CHUYÊN LẤY HỌC SINH
LÀM TRUNG TÂM
PHẦN II
I. LÀM THẾ NÀO ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN
MÔN THEO HƯỚNG LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG
TÂM.
1.1 Công tác chuẩn bị để đổi mới sinh hoạt chuyên môn:
- Hiệu trưởng cần làm gì?
+ Thay đổi nhận thức, hành vi, giữ vai trò chủ động
trong việc tạo niềm tin cho giáo viên về những thay
đổi tích cực của bản thân họ trong các buổi dự giờ
sinh hoạt chuyên môn, trong các mối quan hệ với
đồng nghiệp và với cán bộ quản lý.
+ Thực sự coi sinh hoạt chuyên môn là cơ sở, là biện
pháp quang trọng để thay đổi chất lượng học tập
của học sinh và văn hóa nhà trường.
+ Tìm hiểu đầy đủ thông tin và cách thức thực hiện mô
hình SHCH lấy học sinh làm trung tâm.
+ Tổ chức cuộc họp để giới thiệu mô hình SHCM mới, nêu
sự cần thiết và những lợi ích mà SHCM mới mang lại.
+ Thành lập nhóm tư vấn cho các buổi SHCM (gồm BGH,
giáo viên giỏi chuyên môn) gợi ý phân công người dạy
minh họa, tổ chức nhóm thiết kế bài học, dự giờ, thảo
luận và vận dụng những điều học được vào thực tế.
+ Xây dựng kế hoạch tổ chức SHCM.
Tuần Người dạy
minh họa
Lớp Môn học
Người chủ
trì
1
Nguyễn…
1
Tiếng Việt
Hiệu trưởng
2
Trần…
2
Toán
P. hiệu
trưởng
3
Bùi…
3
TNXH
Hiệu trưởng
5
…
…
4
+ Lên kế hoạch bổ sung trang thiết bị dạy – học để
đảm bảo cho các hoạt động dạy và học của nhà trường
như: máy ảnh, máy quay, máy chiếu.
1.2 Giáo viên cần làm gì?
+ Tìm hiểu nội dung, cách thực hiện mô hình SHCM
mới.
+ Tự nguyện xung phong dạy minh họa, tích cực, sáng
tạo trong việc đề xuất những ý tưởng/ nội dung/
phương pháp mới để thiết kế bài học.
+ Học cách quan sát học sinh, ghi chép, lắng nghe, suy
nghĩ.
+ Học cách lắng nghe và phản hồi mang tính xây dựng,
tích cực tham gia thảo luận sau khi dự giờ về những khó
khăn, nguyên nhân và hướng giải quyết.
+ Tự rút kinh nghiệm cho bản thân sau dự giờ,…
II. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO CHO SHCM LẤY HỌC
SINH LÀM TRUNG TÂM
2.1 Sự tham gia của hiệu trưởng
2.2 Điều kiện của nhà trường
+ Thời gian:
- Thực hiện thường xuyên 2 tuần một lần.
- Thời gian thực hiện từ 2 đến 3 tiếng/ lần
SHCM( không kể thời gian chuẩn bị bài dạy minh họa).
- Quy định thời gian cố định cho các buổi SHCM(ví
dụ, vào chiều thứ năm của tuần thứ hai và tuần thứ tư
của tháng).
+ Dạy minh họa:
- Các bài dạy minh họa cần được luân phiên theo các
môn học, khối lớp.
- Kế hoạch phân công giáo viên dạy, lịch dạy minh họa
phải được thông báo trước cho giáo viên toàn trường
biết đẻ chủ động chuẩn bị.
- Các giáo viên cần được dạy minh họa trên học sinh của
lớp mình, không dạy trước, không luyện tập cho học
sinh trước khi dạy bài minh họa.
+ Dự giờ:
- Số lượng giáo viên dự giờ trong các giờ học minh họa
không nên quá 25 người, nếu số giáo viên nhiều hơn có
thể chia thành các nhóm.
- Nên chụp ảnh ghi hình giờ dạy minh họa nếu có điều
kiện.
- Phòng học để dạy minh họa cần có bàn ghế kê phù
hợp để người dự có thể đứng ở vị trí thuận lợi (ví dụ,
hai bên lớp học).
+ Thảo luận:
- Tất cả giáo viên tham dự minh họa đều tham gia thảo
luận và trao đổi ý kiến.
- Người chủ trì thảo luận cần phải linh hoạt, sáng tạo,
thân thiện và cởi mở.
- Nếu có máy chiếu, projector, màn hình để hỗ trợ thảo
luận thì càng tốt.
- Phòng thảo luận có đủ chỗ ngồi cho mọi người, bàn
ghé kê hình chữ U hay hình tròn để giáo viên được ngồi
đối diện nhau.
III. CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỔI MỚI SHCM
Giai đọn 1:
+ Thay đổi thói quen về cách dự giờ, xây dựng quan hệ
động nghiệp.
+ Thay đổi cách quan sát và suy nghĩ về việc dạy của
giáo viên và học của học sinh.
+ Hình thành thói quen lắng nghe, chia sẻ ý kiến, xây
dựng mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và
học tập lẫn nhau.
+ Xác định được mục tiêu SHCM là giúp tất cả giáo viên
có cơ hội học tập lẫn nhau. SHCM không phải là nơi để
giáo viên giỏi dạy bảo giáo viên yếu.
Giai đoạn 2:
+ Tập trung phân tích các nguyên nhân, các mối quan hệ
trong giờ học và tìm biện pháp cải thiện, nâng cao chất
lượng dạy – học…Tăng cường khả năng độc lập, sáng tạo,
thử nghiệm những ý tưởng mới vào bài dạy minh họa:
• Áp dụng tất cả ý tưởng mới, những hiểu biết về
phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh làm trung
tâm, phương pháp dạy Tiếng Việt như ngôn ngữ thứ
hai trong bài dạy minh họa để rút kinh nghiệm trong
SHCM và áp dụng trong các bài học hàng ngày.
IV. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN CỦA BUỔI SHCM
Gồm 4 bước:
+ Bước 1: Chuẩn bị thiết kế bài học minh họa
-Giáo viên tự nguyện đăng ký hoặc BGH/ tổ trưởng
chuyên môn phân công giáo viên dạy minh họa. Thời
gian đầu, nên khuyến khích các giáo viên có khả
năng hay tổ trưởng chuyên môn xung phong chuẩn
bị bài dạy minh họa.
- Giáo viên dạy minh họa và nhóm giáo viên trong
tổ chuyên môn cùng nhau thiết kế, trao đổi. Ví dụ:
• Ví dụ: minh họa cho việc: Điều chỉnh mục tiêu/ nội dung
của bài học; thay đổi ngữ liệu; thuer nghiệm sử dụng đồ
dùng dạy học mới; áp dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học
tích cực, phương pháp trực quan hành động; sử dụng tiếng
mẹ đẻ để hỗ trợ cho việc học tiếng Việt… phù hợp với đối
tượng học sinh và điều kiện của địa phương.
• Bài dạy minh họa cần được thể hiện linh hoạt, sáng tạo.
• + Bước 2: Tổ chức dạy minh họa dự giờ ( Tổ chức dạy
minh họa dự giờ là khâu quan trọng nhất trong sinh
hoạt chuyên môn).
Dạy minh họa
-Giáo viên cần tiến hành dạy minh họa với học sinh
lớp mình. Yêu cầu không hướng dẫn, luyện tập trước
khi dạy minh họa.
-
- Lớp học để dạy minh họa cần có đủ không gian, bàn
ghế được kê thuận tiện cho người dự tạo điều kiện để dễ
dàng quan sát các hoạt động học tập của học sinh.
- Thời lượng một tiết dạy minh họa không nên kéo dài
quá 50 phút.
Dự giờ
- Ban giám hiệu và giáo viên cùng dự giờ.
- Dự giờ minh họa đòi hỏi sự tập trung cao độ của giáo
viên. Vị trí quan sát của người dự giờ rất quan trọng.
Muốn có thông tin chính xác về việc học của học sinh
người dự giờ cần phải đứng đối diện với học sinh để thấy
được nét mặt, hành động, thao tác, sản phẩm của học
sinh… Quan sát cách sử dụng các phương pháp, kỹ thuật
dạy học mới của giáo viên, những đồ dùng dạy học và
ngữ liệu/ nội dung được điều chỉnh có tác động, ảnh
hưởng đến kết quả học tập của học sinh như thế nào.
- Quan sát những biểu hiện qua nét mặt, thái độ, hành vi, mối
quan hệ tương tác giữa học sinh với giáo viên, học sinh với học
sinh. Người dự giờ luôn phải đặt câu hỏi cho mình là “Học sinh
học được gì?” Học sinh có hướng thú không? Vì sao có? Vì sao
không? Học sinh có biểu hiện như thế nào? Hoạt động nhóm có
thực sự có đmr bảo cơ hội cho tất cả học sinh tham gia không?
Có học sinh nào “bỏ quên” không? Từ đó suy nghĩ, phân tích tìm
nguyên nhân và đưa ra giải pháp tích cực hơn. Ví dụ: Ví sao học
sinh A và nhiều học sinh khác không trả lời được câu hỏi, có
phải học sinh không hiểu được câu hỏi hay câu hỏi quá khó đối
với trẻ? Nếu thực sự quá khó thì cần thay đổi câu hỏi như thế
nào để học sinh có thể trả lời được. Từ đó tự điều chỉnh cách
dạy của mình cho phù hợp với đối tượng học sinh và có kế hoạch
quan tâm giúp đỡ những học sinh đang gặp khó khăn về nhận
thức hoặc hoàn cảnh gia đình…
- Trong sinh hoạt chuyên môn mới , mối quan hệ giữa người
dạy và người dự giờ trở nên gần gũi, có sự cảm thông, chia sẻ.
* Bước 3: Thảo luận về dự giờ
- Sau khi dự tiết dạy minh họa, các giáo viên sẻ thảo luận về giờ
học. Đây là hoạt động trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đến chất
lượng và hiệu quả của buổi SHCM. Để đạt được mục đích của
buổi thảo luận, những người tham dự cần tham gia tích cực và
chia sẻ ý kiến với tinh thần xây dựng.
- Trong khi thảo luận vai trò của người chủ trì hết sức quan trọng.
Người chủ trì không chỉ có khả năng chuyên môn mà còn có năng
lực tổ chức, nhanh nhạy, linh hoạt xử lý các tình huống để điều
hành, dẫn dắt buổi SHCM đi đúng hướng, đúng trọng tâm, đạt
hiệu quả và tạo nên bầu không khí thân thiện, cởi mở, gắn bó giữa
các thành viên trong nhà trường.
Địa điểm thảo luận: Cần đủ rộng, đủ chỗ ngồi cho người tham
dự,…
Tiến trình buổi thảo luận:
- Bước 1: Người chủ trì nêu maucj đích của buổi thảo luận.
- Bước 2: Giáo viên dạy minh họa đại diện cho nhóm thiết kế
nêu mục tiêu cần đạt của bài học, nhứng ý tưởng thay đổi nội
dung, phương pháp, đồ dùng dạy học,…
- Bước 3: Giáo viên dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học.
Câu hỏi gợi ý thảo luận:
* Những điều mình học được qua giờ dạy minh họa.
* Những khó khăn của học sinh biểu hiện trong giòe học.
* Mô tả những hiện tượng quan sát được, những biểu hiện cụ
thể của học sinh như:
+ Vẻ mặt, thái độ, hoạt động, sản phẩm,…
+ Nguyên nhân của những khó khăn.
+ Giải pháp khắc phục những khó khăn.
+ Bài học có gì mới/ sáng tạo so với SGK, sách HDGV,
điều này được thể hiện qua kết quả học tập của HS như thế nào?
+ Các nội dung/ hoạt đọng học tập có phù hợp với khả
năng nhận thức cuả HS không? (đủ thời gian học, dễ hiểu, thu hút
sự tham gia của HS).
+ Các phương pháp, kỹ thuật dạy học có làm cho HS hứng
thú, mạng lại hiệu quả thực sự không? Tại sao? (hoạt động nhóm,
cá nhân).
+ HS được quan tâm, hỗ trợ như thế nào? (HS tích cực,
HS yếu, kém, HS bị “bỏ quên”).
+ HS có cơ hội liên hệ kiến thức đã biết để hình thành kiến
thức mới như thế nào?
Khi thảo luận cần lưu ý 3 vấn đề sau:
- Mối quan hệ giữa giáo viên với HS; giữa HS với HS trong tình
huống đó như thế nào?
- HS học được gì qua hoạt động đó?
- HS học được gì qua hoạt động đó?
- Hoạt động đó có tác động đến việc hình thành nhân cách/ giáo
dục kỹ năng sống cho HS như thế nào? (sự tự tin, kỹ năng trình bày,
kỹ năng lãnh đạo, điều khiển hoạt động nhóm, kỹ năng giao tiếp,
hợp tác nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng kiên định…)
Bước 4: Dựa vào áp dụng thực tế hoạt động dạy học
hàng ngày.
PHẦN III
MỘT SỐ KỸ THUẬT THỰC HIỆN SHCM THEO
HƯỚNG LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
I.Vị trí quan sát của người dự giờ
- Người dự giờ nên đứng một chỗ trong suốt thời gian dự giờ,
tránh đi lại làm ảnh hưởng đến lớp học.
- Người dự giờ nên đứng ở vị trí có thể quan sát HS một cách
tốt nhất.
- Nên đứng ở hai bên lớp học.
- Vẽ sơ đồ chỗ ngồi của từng HS như sau:
II. Quan sát học sinh
- Thái độ của HS khi tham gia học thể hiện qua nét mặt, hành
vi (thích thú, tích cực, chán nản, uể oải.).
- Khả năng thực hiện các nhiệm vụ học tập (có vừa sức không,
có hiểu lời hướng dẫn không?...).
- Hoạt động nào HS hứng thú/ không hứng thú? Vì sao?
- Giáo viên làm thế nào để cuốn hút HS tham gia?
- Những HS nào chưa/ không tham gia vào các hoạt động?
- Chú ý đến HS rất tích cực và những HS chưa tích cực.
- Quan sát HS làm việc cá nhân/ hoạt động nhóm. Khi HS làm
việc trong nhóm: Thời gian có đủ để HS thực hiện nhiệm vụ được
giao hoặc nắm được nội dung bài học không? Có bao nhiêu HS
tham gia thực hiện nhiệm vụ? Có HS nào không tham gia? Vì
sao? Trong trường hợp đó, chúng ta có thể làm gì để tất cả HS
đều tham gia một cách có ý nghĩa?
- Có HS nào không làm việc khi giáo viên giao nhiệm vụ cho
cá nhân? Vì sao?
- Giáo viên có biết khai thác kinh nghiệm/ kiến thức của HS
không?
- Những kiến thức/ kỹ năng mới nào mà HS học được thông
qua hoạt động/ giờ học.
III. Ghi chép theo phiếu quan sát:
- Sử dụng phiếu quan sát để ghi chép nhanh các thông tin một
cách ngắn gọn, cụ thể và dễ dàng đối chiếu tổng hợp thông tin
một cách hệ thống, khoa học.
PHIẾU QUAN SÁT
Nội dung hoạt động
Biểu hiện của học sinh
Hoạt động 1.
Tên hoạt động
Nội dung của hoạt
động, nhiệm vụ, câu
hỏi, bài tập…
PHIẾU QUAN SÁT
Cảm xúc, thái độ,
hành vi, trả lời câu hỏi,
…
Bài tập, sản phẩm…
Nguyên nhân, biện pháp
Vì …
Nên …
Có thể là …
IV. Một số kỹ thuật chủ trì SHCM
* Chuẩn bị bài dạy minh họa
* Dạy minh họa - dự giờ
* Thảo luận
* Hình thức tổ chức
V. Một số kỹ thuật thiết kế kế hoạch bài học
- Yêu cầu: Thiết kế bài học dạy minh họa phải áp dụng, cập
nhật, tích hợp các phương pháp, kỹ thuật dạy học mới như:
- Phương pháp trực quan hành động, thảo luận nhóm, phương
pháp dạy Tiếng Việt như ngôn ngữ thứ hai (cho HS dân tộc thiểu
số)… Các chủ trương mới, văn bản hướng dẫn chỉ đạo của Bộ Giáo
dục và Đào tạo (Về giảm tải); Điều chỉnh nội dung/ ngữ liệu cho
phù hợp.
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng của từng môn học, giáo
viên có thể điều chỉnh nội dung/ ngữ liệu cho phù hợp.
- Không nhất thiết phải sử dụng đúng các đồ vật minh họa
trong SGK. Như vậy, giáo viên sẽ tập trung vào nội dung chính,
trọng tâm của bài học, giảm bớt việc giải thích dài dòng làm phân
tán sự tập trung của HS.
- Giáo viên có thể thay đổi phương pháp dạy, không phụ
thuộc vào nội dung trong SGK và quy trình dạy trong sách hướng
dẫn giáo viên.
- Ngòi việc điều chỉnh nội dung thay đổi ngữ liệu,
phương pháp dạy học, giáo viên có thể điều chỉnh thời gian, tăng
thời lượng cho hoạt động/ bài học phù hợp với khả năng phù hợp
với khả năng nhận thức của HS ở địa phương, đảm bảo HS thực
sự hiểu bài trên lớp. Tuy nhiên, giờ học không nên kéo dài quá 50
- 60 phút, trong trường hợp bài quá khó nhiều nội dung có
thể chia bài học thành 2 tiết dạy…
VI. CÁCH THIẾT KẾ BÀI HỌC
• Trước khi xác định mục tiêu bài học, giáo viên cần xác
định những kiến thức mà học sinh đã biết liên quan đến
bài học và những kiến thức mới cần hình thành ở học sinh
để thiết kế các hoạt động cho phù hợp. Giáo viên không
nên dạy lại những kiến thức học sinh đã biết mà cần tạo
điều kiện cho học sinh tự khám phá, phát hiện, hình thành
kiến thức mới trên cơ sở kiến thức đã biết. Điều này tạo
nên sự tương tác tích cực giữa người dạy và người học,
phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học
sinh. Giờ học sẻ sinh động, học sinh hứng thú, kiến thức
mới được xây dựng trên nền tảng kiến thức đã biết trở
nên dễ hiểu, bền vững, nhớ lâu.
6.1. Cách xác định mục tiêu bài học:
Mục tiêu bài học mà kết quả giáo viên kỳ vọng học sinh đạt
được sau khi học. Dựa vào mục tiêu, giáo viên đánh giá kết
quả học tập của học sinh và thiết kế các hoạt động sao cho đạt
được mục tiêu đề ra.
Mục tiêu của bài học được xác định dựa trên chuẩn kiến thức,
kĩ năng và trình độ nhận thức thực tế của học sinh trong lớp,
trong trường sao cho phù hợp, khả thi.
Mục tiêu bài học cần cụ thể, ngắn gọn, rõ ràng bắt đầu bằng
các động từ. Ví dụ: Học sinh đọc được,…; viết được,…; phát
âm được… nêu được… kể được…; làm được…; phân biệt
được… không nên xác định một cách chung chung theo cách
cũ: Giúp học sinh hiểu được…, nắm được…
Nếu trong lớp có nhiều học sinh có trình độ khác nhau, giáo
viên cần đưa ra các mục tiêu học cụ thể cho từng nhóm.
6.2. Chuẩn bị:
•
•
•
-
Đồ dùng dạy học
Đồ dùng dạy học của giáo viên.
Đồ dùng học tập của học sinh.
Phương pháp/kỹ thuật dạy học
Các phương pháp, kỹ thuật dạy học sẽ áp dụng khi
thực hiện bài học. Ví dụ, hoạt động nhóm đôi, hoạt
động cá nhân, kỹ thuật khăn phủ bàn, sơ đồ tư duy,
trò chơi,…
- Chuẩn bị ngữ liệu
+ Điều chỉnh ngữ liệu, ví dụ khi học các vần “in”, “ay”,
“ếp”: “đèn pin” thay bằng “số chín” hoặc “máy bay”
thay bằng “cánh tay”,…
Dự kiến các từ cần giải nghĩa và cách giải nghĩa, ví dụ, trăng
khuyết, hiếu thảo, yêu mến…thông qua tranh ảnh, hành động
trực quan, tiếng mẹ đẻ.
6.3. Các hoạt động dạy học chủ yếu:
a)Hoạt động trải nghiệm, kết nối, khám phá.
b)Hoạt động thực hành.
c)Hoạt động ứng dụng.
VII. PHẦN KẾT QUẢ
* Bài dạy minh họa là nội dung quan trọng, là trọng tâm của
buổi sinh hoạt chuyên môn cho tất cả giáo viên cùng tham gia,
quan sát học tập rút kinh nghiệm để áp dụng vào thực tế dạy học
nhằm nâng cao kết quả học tập của học sinh. Đồng thời, cũng
chính là động lực thúc đẩy việc đổi mới phương pháp dạy học lấy
học sinh làm trung tâm và cập nhật những nội dung đổi mới của
BGD&ĐT. Vì vậy, khi thiết kế bài dạy minh họa cần những chủ
trương yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp để giáo viên tiếp
cận, học tập rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với thực
tế địa phương. Như vậy, sinh hoạt chuyên môn giúp cho mỗi giáo
viên tìm ra cái mới để học tập và áp dụng. Khi kết quả học tập
của học sinh từng bước được cải thiện thì đó chính là nguồn động
viên khuyến khích giáo viên không ngừng đổi mới, năng lực
chuyên môn ngày càng phát triển, hình thành thói quen tự học, tự
nghiên cứu.
Sinh hoạt chuyên môn trở thành một hoạt động thực sự
có ý nghĩa thu hút sự tham gia tích cực của tất cả mọi giáo viên
và cán bộ quản lí khi nó được thực hiện đúng mục đích, quy trình
hướng dẫn trên.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ, CÁC EM HỌC
SINH ĐÃ GIÚP TÔI HOÀN
THÀNH CHUYÊN ĐỀ NÀY.
XIN CHÀO & HẸN GẶP LẠI
 








Các ý kiến mới nhất