ÔN TẬP:
HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
GV: Phùng Thị Bích Nga
Trường : THCS Hát Môn
ÔN TẬP: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
Hệ thống hóa kiến thức lí thuyết về hoạt động giao tiếp.
Hội thoại
Là hình thức trao đổi đối đáp giữa ít nhất hai người trở lên.
Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.
Trong hội thoại ai cũng được nói...
2. Hành động nói
a. Hành động nói và các kiểu hành động nói
Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
Các kiểu hành động nói thường gặp: Hỏi, trình bày, điều khiển, hứa hẹn, bộc lộ cảm xúc.
b. Cách thực hiện hành động nói
Cách trực tiếp: dùng các kiểu câu phân loại theo mục đích nói, theo đúng mục đích nói đích thực của chúng.
Cách gián tiếp: Dùng các kiểu câu phân loại theo mục đích nói không đúng mục đích nói đích thực của chúng.


ÔN TẬP: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
3. Các phương châm hội thoại
ÔN TẬP: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
4. Nghĩa tường minh và hàm ý
Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trược tiếp bằng các từ ngữ có trong câu
VD: Con ở Miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát.
(Viễn Phương)
Hàm ý: Là phần thông báo không được diễn đạt trực tiếp bằng các từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
VD:
Bao giờ chạch đẻ ngọn đa
Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình
Bao giờ rau diếp làm đình
Gỗ lim ăn gỏi thì mình lấy ta.
(Ca dao)
ÔN TẬP: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
Bài tập
Bài tập 1:
Tìm và phân tích ngắn gọn ý nghĩa của những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại trong các đoạn văn, thơ sau:
Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
(T/g: Bằng Việt)
b. Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói chổng:
Vô ăn cơm!
Anh Sáu vẫn ngồi im!, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”. Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra:
Cơm chín rồi!
( T/g: Nguyễn Quang Sáng)

Gợi ý:
Lời của bà không tuân thủ phương châm về chất
Lời của bé thu không tuân thủ phương châm lịch sự
Bài 2:
Câu in đạm trong văn bản sau có tuân thủ phương châm về lượng hay không? Tại sao?
Dấu đầu hở đuôi
Một ông nọ sai người hầu đi mua thịt chó nhưng dặn không được nói cho ai biết
Người hầu xăm xăm đi mua. Gần về đến nhà thì gặp khách. Khách thấy anh ta cầm cái gói thì mới hỏi:
Chú cầm gói gì trong tay đấy?
Người hầu nhớ lời chủ dặn, không dam nói thật, nhưng lại giơ cao cái gói và đố:
Ông đoán đi...Ông mà đoán đúng thì tôi xin biếu ông cả gói thịt chó này!
Gợi ý:
- Anh người hầu không tuân thủ phương châm về lượng: Thừa thông tin
Bài 3:
Trình bày ngắn gọn hàm ý của câu văn:
“ Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... Toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn, không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương, không bao giờ ta thương...”
(Nam Cao)
Gợi ý:
Tác giả muốn bày tỏ quan điểm về cách nhìn người, thái độ đối với người xung quanh
Không nên nhìn bề ngoài để đánh giá
=> Vì vậy, nhìn nhận, đánh giá một con người cần nhìn từ tấm lòng nhân ái, bao dung của mình để thấy được những điều tốt đẹp ở những người khác.










HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ