TRƯỜNG THPT TRẦN VĂN HOÀI
BỘ MÔN VĂN
ÔN TẬP
VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
I. Nội dung ôn tập
1. Định nghĩa và đặc trưng văn học dân gian Việt Nam.
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
- VHDG là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng  Tính truyền miệng.
- VHDG là những sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể  Tính tập thể.
- VHDG gắn bó và phục vụ cho các sinh hoạt cộng đồng  Tính thực hành.
a. Định nghĩa: Sách giáo khoa
b. Đặc trưng cơ bản:
Thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, truyện thơ
Tục ngữ
Câu đố
Ca dao
Vè
Chèo
Tuồng dân gian
I. Nội dung ôn tập
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
2. Bảng tổng hợp các thể loại VHDG
Sử thi
(anh
hùng)
Ghi lại cuộc sống và ước mơ phát triển cộng đồng của người Tây Nguyên cổ đại
Hát
– kể
Xã hội Tây Nguyên cổ đại thời công xã thị tộc
Người anh hùng sử thi cao đẹp, kì vĩ (Đam Săn)
Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại trùng điệp tạo nên những hình tượng hoành tráng, hào hùng.
Truyền
thuyết
Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện, nhân vật lịch sử.
Kể -
Diễn
xướng
Kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử có thật nhưng đã được hư cấu.
Nhân vật lịch sử được truyền thuyết hóa (An Dương Vương, Trọng Thủy, Mị Châu,…)
Từ “cái lõi là sự thật lịch sử” được hư cấu thành câu chuyện mang yếu tố hoang đường, kì ảo.
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
3. Bảng tổng hợp so sánh các thể loại truyện dân gian đã học.
Truyện
cổ
tích
Thể hiện ước mơ, nguyện vọng của nhân dân trong XH có giai cấp.
Kể
Xung đột gia đình, XH, cuộc đấu tranh giữa Thiện và Ác.
Người con riêng, mụ dì ghẻ,…
Truyện không có thật hư cấu, NV chính trải qua gian nan thử thách, cuối cùng được huởng hạnh phúc.
Truyện
cười
Mua vui, giải trí, châm biếm, phê phán XH
Kể
Những điều trái lẽ tự nhiên, thói hư tật xấu trong XH.
Kiểu NV có thói hư tật xấu.
Truyện ngắn gọn, tình huống bất ngờ, mâu thuẫn phát triển nhanh, kết thúc đột ngột.
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
3. Bảng tổng hợp so sánh các thể loại truyện dân gian đã học.