Xin kính chào
QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
ÔN TẬP VĂN HỌC KÌ MỘT
Gíao Viê n: Hà Thi Toàn
1) Hồ Xuân Hương
Cô đơn
Bẽ bàng
Xót xa
Cay đắng
Phẫn uất
Phản kháng
Ngán ngẫm
Buông xuôi
Cuộc đời
Tài hoa, nhan sắc nhưng lận đận nhất là trong đường tình duyên. Cá tính, mạnh mẽ, thông minh, sắc sảo.Ý thức cá nhân sâu sắc.
Phong cách
Văn chương
Thơ Nôm, trào phúng nhưng đậm chất trữ tình, chống lại những ràng buộc khắc nghiệt của CĐPK.
Bênh vực người phụ nữ
Tác phẩm
-Bánh trôi nước,Đề đền Sầm Nghi Đống,
Khóc Tổng Cóc,Khóc ông Phủ Vĩnh Tường,
Làm lẽ, thiếu nữ ngủ ngày,Tự tình 1,2,3
Tự tình 2
Chuỗi tâm trạng bi kịch:
NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU(1822-1888)
Cuộc đời
Cuộc đời chung và riêng, nhiều bi kịch  không gục ngã kiên cường đứng lên để sống hữu ích, trở thành nghệ sĩ mù yêu nước, ngọn cờ đầu của văn học yêu nước chống pháp cuối TK XIX: tấm gương khí tiết, nghị lực, lòng yêu nước thương dân
Phong cách
Văn chương
Quan niệm “văn dĩ tải đạo”, giản dị, mộc mạc, gần gũi với lời ăn tiếng nói nhân dân, nhưng biểu cảm sâu sắc. Trữ tình, đạo đức và trữ tình yêu nước
Nêu cao đạo đức nhân nghĩa, lòng yêu nước thương dân, ca ngợi cuộc chiến đáu chống xâm lược, chống đầu hàng
Tác phẩm
LVT, Dương Từ Hà Mậu-Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc,Chạy giặc, Ngư tiều y thuật vấn đáp, văn tế,điếu…
Lẽ
ghét
thương
Tình cảm yêu , ghét phân minh rạch ròi và mãnh liệt trên cơ sở lòng thương dân sâu sắc, sự đối sánh nhịp nhàng, việc sử dụng hợp lý những điển tích, sự vận dụng hợp lý những tư liệu cổ càng tạo hiệu quả cao.
Thể văn tế, hoàn cảnh sáng tác, bố cục tác phẩm, hệ thống từ ngữ. Hình tượng người nông dân, hình tượng người nông dân nghĩa sĩ. Thái độ tình cảm của tác giả. Tượng đài người nông dân nghĩa sĩ anh hùng. Giọng văn hào hùng, bi tráng, thống thiết xót thương  tiếng khóc lớn, cao cả.
VT
NS
CG
2)Nguyễn Khuyến (1835-1909)
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Thu
điếu
Vùng quê nghèo tỉnh Hà Nam, gia đình nhà nho hiếu học. Đỗ đầu ba kì thi, từng làm quan to, cáo quan do thời thế. Giản dị, điềm đạm, thâm trầm.
Thơ trữ tình: chân thành, xúc động. Thơ trào phúng nhẹ nhàng, thâm thúy, sâu sắc.
Tình yêu quê hương, đất nước, gia đình, bè bạn; cuộc sống cực khổ, thuần hậu của người nông dân. Châm biếm, đả kích bọn xâm lược, thống trị, lòng ưu ái với nhân dân, đất nước.
Bạn đến chơi nhà. Ba bài thơ thu
Khóc Dương Khuê,ông Nghè tháng tám, hội Tây
-Vẻ đẹp cổ điển: Thu thủy- thu thiên- thu diệp- ngư ông.
-Vẻ thanh sơ, gần gũi, gợi hồn quê dân dã: ao nhỏ, thuyền nhỏ, những cánh bèo, rặng trúc, ngư ông thu mình bất động, chìm đắm trong suy tư.
-Sắc xanh của ao, bờ, sóng, trúc, trời, bèo và một chiếc lá vàng đâm ngang  bức tranh thu Bắc Bộ, yên tĩnh, thanh vắng.
Trần Tế Xương.(1870-1907)
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Thương vợ
Gắn với đất Vị Hoàng phố Nam Định. Sinh ra và lớn lên trong buổi thực dân xâm lược, Hán học suy tàn  thấm thía thân phận nhà nho mất nước. Gắn với bi kịch thi cử “ tám khoa chưa khỏi phạm trường quy” nên chỉ đỗ Tú Tài  lận đận trong đường công danh  khốn khó trong cuộc sống đời thường.
Thông minh, sắc sảo, cá tính bộc trực nhưng chân thành.
Thơ Nôm. Trữ tình: xót xa, cay đắng. Trào phúng: Mạnh mẽ, sâu cay
Việt hóa thơ Đường.
Thương vợ, vịnh khoa thi Hương, ông Cử Nhu, năm mới chúc nhau
Đất Vị Hoàng, sông Lấp.
Một tấm lòng yêu thương, tri ân người vợ tảo tần giàu đức hy sinh
( 6 câu đầu): không gian, thời gian, địa điểm, nghề nghiệp, hình ảnh mom sông thân cò, từ láy lặn lội, eo sèo; phép đối  những vất vả gian truân âm thầm vì chồng, vì con  biểu tượng người phụ nữ Việt Nam.
Tâm sự của tác giả: Bi kịch, buồn thương, phẫn uất trước thời thế và cảnh ngộ ( tiếng chửi ở 2 câu cuối).
Nguyễn Công Trứ (1778-1858)
Cuộc
đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Bài ca
Ngất ngưởng
Quê Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Học giỏi, có chí khí, văn võ toàn
tài nhưng nhiều thăng trầm. Giàu lòng yêu nước, thương
dân. Từng làm quan to với lí tưởng phò đời giúp nước, cáo quan về hưu.
Phóng khoáng, ý thức cao về tài năng, bản lĩnh nhà nho.
Bậc thầy thể hát nói, một thể thơ dân tộc tự do, phóng túng.
Đi thi tự vịnh, Hàn nho phong vị phú. Bài ca ngất ngưởng, chí làm trai
Thái độ đề cao bản thân, khinh đời, ngạo thế
Ngất ngưởng chốn quan trường.
Ngất ngưởng nơi hành lạc.
Ngất ngưởng giữa triều trung.
Một phong cách sống đẹp giữa xã hội tầm thường.
Cao Bá Quát (1809-1855)
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Bài ca ngắn
đi trên bãi cát
Hà Nội. Có tài năng, bản lĩnh. Từng làm quan, tham gia khởi nghĩa nông dân và hy sinh.
Thơ chữ Hán: phê phán chính sự nhà Nguyễn, tư tưởng có nhiều đổi mới
Bài ca ngắn đi trên bãi cát, tài tử đa cùng phú, thiếu phụ Tây Dương, bài ca cái roi song.
-Cuộc đời nhà thơ và cuộc sống rộng lớn đầy những khó khăn gian khổ. Đường đời không hề bằng phẳng mà lắm chông gai. Cuộc đời bế tắc, ngột ngạt ( hình ảnh ẩn dụ)
-Tâm trạng của lữ khách chán ghét con đường mưu cầu danh lợi tầm thường, thái độ bất hợp tác với triều đình. Khao khát thay đổi cuộc sống ( học thuật khoa cử…)
Th?ch Lam (1910-1942)
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Hai đứa trẻ
Sinh ra và lớn lên ở Cẩm Giàng- Hải Dương trong một gia đình có truyền thống văn chương, thành viên của Tự Lực Văn Đoàn. Đôn hậu, điềm đạm và tinh tế.
Có quan điểm sáng tác tiến bộ. Biệt tài về truyện ngắn không có cốt truyện. Truyện tâm tình, truyện ý tưởng, bàng bạc tâm trạng buồn thương sâu lắng.Văn trong sáng, giản dị, tinh tế, sâu sắc.
Gió đầu mùa, nắng trong vườn, Hà Nội băm sáu phố phường, theo dòng, sợi tóc ngày mới
Liên và An được mẹ giao trông coi một quán hàng nhỏ, nơi phố huyện nghèo trước cách mạng. Chiều nào cũng vậy, hai đứa trẻ cố thức thật khuya để đợi chuyến tàu đêm từ Hà Nội ngang qua
Một phố huyện nghèo tàn lụi hiện ra trong cảnh ngày tàn, buổi chiều tàn, một phiên chợ tàn và những kiếp người tàn tạ. Liên xúc động xót thương và thấy lòng buồn man mác
-Đêm xuống, phố huyện ngập chìm trong bóng tối(…)những nguồn sáng yếu ớt le lói như chính cuộc đời người dân nơi đây. Tuy họ vẫn chờ đợi mơ hồ giữa một cuộc sống tẻ nhạt.
- Chuyến tàu ngang qua trong sự chờ đợi háo hức, trong sự nuối tiếc xa xăm. Đó là biểu tượng cuộc sống huy hoàng rạng rỡ, đối lập với phố huyện mòn mỏi, nghèo nàn. Đó là khát vọng vươn đến ánh sáng, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Nguyễn Tuân(1910-1987)
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Chữ người
tử tù
Người Hà Nội, xuất thân nhà nho khi Hán học đã tàn. Từng tham gia phục vụ cách mạng, kháng chiến. Bất mãn xã hội cũ. Tìm cảm hứng
trong thế giới hoài niệm. Trân trọng những giá trị truyền thống. Yêu nước và tự hào dân tộc. Tính tình tự do, phóng khoáng, bản lĩnh cá
nhân mạnh mẽ.
Tài hoa, uyên bác và độc đáo, suốt đời đi tìm cái đẹp, ngợi ca cái đẹp,
cái tài hoa. Có biệt tài về truyện ngắn và tùy bút.Công phu trau chuốt VC.Thích chơi ngông. Văn vừa cổ điển, vừa hiện đại.
Vang bóng một thời, thiếu quê hương, chiếc lư đồng mắt cua…Sông Đà…
-Cuộc gặp gỡ khác thường giữa hai con người khác thường trong một
hoàn cảnh đặc biệt(…)
-Huấn Cao: Anh hùng, khí phách; nghệ sĩ tài hoa; thiên lương trong
sáng, cao đẹp (…)
-Hành động cho chữ viên quản ngục giữa nhà giam là một bài ca bất tử về cái chân, thiện, mĩ, có sức cảm hóa lớn lao.
-Quản ngục: là người lương thiện, chọn nhầm nghề. Yêu cái đẹp, kính trọng tài năng khí phách. Khao khát chữ nghĩa của Huấn Cao và đã được đền đáp. Sự tri âm trước cái đẹp
-Cảnh cho chữ trang nghiêm, xúc động. Sự tương phản làm nổi bật sức mạnh chiến thắng của cái đẹp.
Nam Cao(1917-1951)
Chí Phèo: mồ côi, lương thiện
Bị đẩy vào tù
Lưu manh -Tha hóa
Gặp Thị Nở
Thức tỉnh-Khao khát hoàn lương
Bị cự tuyệt
Chết
Cuộc đời
Phong cách
Văn chương
Tác phẩm
Chí Phèo
Một gia đình nông dân làng Đại Hoàng, phủ Lý Nhân, Hà Nam, vùng quê nghèo bị bóc lột nặng nề. Một trí thức sống lương thiện bằng đủ nghề: dạy học, gia sư, viết báo, văn… vẫn bấp bênh. Theo cách mang phục vụ kháng chiến và hy sinh. Điềm đạm, nhưng nội tâm sôi sục. Bất mãn xã hội cũ, yêu thương nông dân nghèo khổ.
Quan điểm nghệ thuật tiến bộ : Vị nhân sinh. Văn học phản ánh hiện thực trên tinh thần nhân đạo. Là sự sáng tạo không ngừng. Hai đề tài chính: Nông dân nghèo và trí thức nghèo. Bậc thầy về truyện ngắn.
Chí Phèo, Lão Hạc, Một bữa no
Sống mòn, đời thừa, giăng sáng
-Quá trình tha hóa: hiền lành lưu manh  quỷ dữ
Quá trình hồi sinh: tỉnh rượutỉnh ngộngạc nhiênxúc động
hy vọngthất vọngđau đớnphẫn uấttuyệt vọng: tự sát
GTHT, GTNĐ sâu sắc, mới mẻ, khả năng phân tích tâm lý tài tình.
Cuộc đời Chí Phèo là một tấn bi kịch
TẠM BIỆT
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ TẠM DỪNG
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô
Cùng các em
***
Thân ái
CHÀO TẠM BIỆT