1
Tuần 16 - Học Kì II
Năm học: 2021 - 2022
2
Chào mừng các em đến với giờ học môn Ngữ văn lớp 8
Tiết 61: ông đồ
Vũ Đình Liên
Ông đồ
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
“ Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay ”.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu ?
Giấy đỏ buốn không thắm
Mực dọng trong nghiên sầu ...

Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay,
Lá vàng rơi trên giấy;
Ngoài giời mưa bụi bay

Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ ?
Vũ Đình Liên
Tiết 61: ông đồ
I. Tìm hiểu chung
ii. Tìm hiểu văn bản
iii. Tổng kết
1. Tác giả, tác phẩm
2. thể loại
3. ptbđ
4. bố cục
1. Hình ảnh ông đồ thời đắc ý.
2. Hình ảnh ông đồ thời tàn..
3. Tình cảm tác giả đối với ông đồ
1. Ghi nhớ
2. nghệ thuật
3. Luyện tập
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả, tác phẩm
Vũ đình liên ( 1913 – 1996 )
Vũ Đình Liên ( 12 tháng 11 năm 1913 – 18 tháng 1 năm 1996 ), quê gốc ở Hải Dương nhưng chủ yếu sống ở Hà Nội, là một trong những nhà thơ lớp đầu tiên trong phong trào Thơ mới. Thơ ông thường mang nặng lòng thương ngưởi và niềm hoài cổ. Ngoài sáng tác thơ, ông còn nghiên cứu, dịch thuật, giảng dạy văn học.
Ông đồ
Ông Đồ là bài thơ tiêu biểu nhất cho hồn thơ giàu thương cảm của Vũ Đình Liên. Tuy sáng tác thơ không nhiều nhưng chỉ với bài thơ Ông Đồ, Vũ Đình Liên đã có vị trí xứng đáng trong phong trào thơ mới
2. thể loại
2. thể loại
Bài thơ Ông Đồ được viết theo thể thơ 5 chứ ( Thơ ngũ ngôn )
3. Phương thức biểu đạt
3. Phương thức biểu đạt
Bài thơ Ông Đồ được viết theo Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
4. bố cục
4. bố cục
Bố cụ bài thơ Ông Đồ được chia làm 03 Phần:
Phần 1 ( Khổ 1 – 2 ): Hình ảnh Ông Đồ thời đắc ý
Phần 2 ( Khổ 3 – 4 ): Hình ảnh Ông Đồ thời tàn
Phần 3 ( Khổ 5 ): Tình cảm của tác giả đối với Ông Đồ
ii. Tìm hiểu văn bản
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”.
Trình bày hình ảnh ông đồ thời đắc ý
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Hình ảnh thân quen mỗi dịp xuân về
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”.
Ông Đồ nổ bật trong không khí ngày tết. Đó là thời ký vàng son ( oanh liệt ) của ông
Ông Đồ là trung tâm của sự chú ý, Ông Đồ còn là đối tượng của sự ngưỡng mộ trong mắt những người khác với mình.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu...

Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài giời mưa bụi bay
Nhóm 4 trình bày sơ đồ tư duy về phần Hình ảnh ông đồ thời tàn
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu...
Câu hỏi tu từ thể hiện nổi buồn xa vắng.
Nhân hóa: Nỗi buồn tủi thấm vào vật vô tri, vô giác. Thời thế đã thay đổi, Ông Đồ bị xã hội lãng quên
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay
Đối lập: xót xa giữa cái thay đổi và cái không thay đổi
Mượn hình ảnh ngụ tình trời đất buồn bã cùng với ông đồ.
Buồn thương cho những gì là gián vị, nay đã rơi vào quên lãng.
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
Thương cảm cho những nhà nho danh giá một thời nay đã bị rơi vào quên lãng do thời cuộc thay dổi.
Thương tiếc cho những giá trị tinh thần tốt đẹp bị lãng quên
iii. Tổng kết
1. Ghi nhớ ( sgk/ 10 )
Ông đồ của Vũ Đình Liên là bài thơ ngũ ngôn bình dị mà cô đọng, đầy gợi cảm. Bài thơ đã thể hiện tình cảnh đáng thương của “ ông đồ ”, qua đó toát lên niềm cảm thương chân thành trước một lớp người đang tàn tạ và nỗi tiếc nhớ cảnh cũ người xưa của nhà thơ
2. nghệ thuật
Nghệ thuật:
+ Thể thơ 5 chữ bình dị và cô đọng, gợi càm
+ Kết cấu chặt chẽ, đầu cuối tương ứng, hai cảnh tương phản làm nổi bật cảnh tàn tạ của ông đồ.
3. luyện tập
Đề bài: Qua bài thơ “ Ông đồ ” của Vũ Đình Liên, em hãy viết một đoạn văn ngắn ( từ 7 – 12 câu ) nói về cảm nghĩ của em sau khi học xong bài thơ.
Mẫu bài viết cảm nhận
"Ông đồ" chính là một trong những linh hồn thơ của Vũ Đình Liên. Hình ảnh của ông đồ đã in sâu vào tâm trí Vũ Đình Liên và hiện hình thành bức tranh thơ giản dị mà sinh động. Trong khổ đầu, cặp từ “mỗi…lại” xuất hiện tuần hoàn, song hành cho ta thấy sự lặp đi lặp lại đã trở thành nếp, thành quy luật quen thuộc. Hoa đào từ lâu đã trở thành sứ giả báo tin xuân. Bởi vậy nói “hoa đào nở” cũng là nhắc ta cái thời khắc chuyển giao thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới đang đến gần. Cứ khi hoa đào nở là lại thấy ông đồ già xuất hiện cùng mực tàu, giấy đỏ bên phố nhộn nhịp người đi lại sắm tết.Lời thơ từ tốn mà chứa bao yêu thương. Dẫu chỉ chiếm một góc nhỏ thôi “trên phố” nhưng trong bức tranh thơ này, ông đồ lại trở thành tâm điểm. điềm đạm và lặng lẽ, ông đồ hoà nhập vào sự náo nức, rộn ràng của cuộc đời bằng chính những cái quý giá nhất mà ông có. Một bức tranh ngày tết mà ông đồ chính là trung tâm.Đoạn thơ giới thiệu được trọn vẹn không gian, thời gian, nhân vật, tạo tiền đề cho câu chuyện tiếp tục ở những khổ thơ sau:Bao nhiêu người thuê viết/Tấm tắc ngợi khen tài/Hoa tay thảo những nét/Như phượng múa rồng bay. Từ phố đông, không gian được thu hẹp lại quanh chỗ ông đồ ngồi viết chữ. Câu thơ ấm ran sự sống bởi từ chỉ số lượng có tính chất phiếm định “bao nhiêu” và tính từ “tấm tắc”biểu đạt sự thán phục, ngợi cn, trân trọng.Thời gian được tính bằng hoa đào nở y tín hiệu báo xuân, sắc màu được dệt nên bởi sắc đào tươi thắm, giấy đỏ rực rỡ, nhịp sống được tính bằng phố đông người qua, tình cảm của người đời được biểu hiện bằng hình ảnh: Bao nhiêu người thuê viết, tấm tắc ngợi khen tài.Nổi bật trên phông nền rực rỡ, tươi vui đó là chân dung ông đồ, người nghệ sỹ trong niềm thán phục, ngưỡng mộ của mọi người. Hoa đào đến đây đã nhường chỗ cho hoa tay y bàn tay tài hoa của ông đồ đưa đến đâu mà như gấm hoa nở ra đến đó. Nét chữ từ bàn tay như có phép tiên của ông được so sánh như phượng múa rồng bay. Đây là hình ảnh so sánh đẹp, giàu giá trị tạo hình, nét thăng hoa trong ngôn ngữ của Vũ Đình Liên gợi tả nét chữ mềm mại mà linh thiêng, phóng khoáng mà cao nhã, có hồn như phượng múa, rồng bay. Nét chữ ấy dường như cũng chấp chới bay lên giữa hào quang của trời xuân, của sắc đào tươi thắm. Đây là một nét vẽ đẹp, ngợi ca ông đồ, một tài năng nghệ thuật.
Dặn dò
HS về nhà bổ sung đầy đủ các bài học còn thiếu của môn Ngữ văn 8 từ đầu học kì I đến nay.
HS viết một đoạn văn ngắn cho biết cảm nghĩ của em sau khi học xong tác phẩm “ Ông đồ ” của Vũ Đình Liên
HS soạn bài mới, Tiết 63: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh.
Chào tạm biệt các em.
Chúc các em có nhiều sức khỏe.
32
Hẹn gặp lại các em ở những tiết học sau.
33