1
Ông lão đánh cá và con cá vàng
(Puskin)
Tác giả
- A. Puskin (1799-1837)
- Nhà thơ Nga vĩ đại, tác giả của nhiều trường ca và truyện cổ tích tuyệt diệu
2. Tác phẩm
- Sáng tác năm 1833, được Puskin kể lại bằng 205 câu thơ trên cơ sở truyện dân gian Nga, Đức.
- Bản dịch trong SGK Ngữ văn 6 của Vũ Đình Liên và Lê Trí Viễn qua tiếng Pháp.
I. Tìm hiểu chung
3
“Xưa có một ông già với vợ
Sống bên bờ biển cả xanh xanh
Xác xơ một túp lều tranh
Băm ba năm trọn một mình bơ vơ
Chồng chuyên đi quăng chài thả lưới
Vợ ở nhà kéo sợi xe dây…”
(Hoàng Trung Thông dịch )
4
II. Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết
1. Bố cục: 3 phần
Phần 1: Giới thiệu nhân vật và hoàn cảnh.
Phần 2: Ông lão đánh bắt rồi thả cá vàng, cá nhiều lần
đền ơn cho vợ chồng ông lão.
Phần 3: Vợ chồng ông lão đánh cá trở lại cuộc sống
nghèo khổ như xưa.
II. Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết
2. Phân tích
Nhân vật mụ vợ
*Tham lam
Nghệ thuật miêu tả lặp lại, tăng tiến
Mụ vợ lòng tham vô độ => Lên án, phê phán
Vật chất
Của cải
Địa vị
Quyền lực
Nv siêu nhiên
Nhân vật mụ vợ
* Bội bạc
- Quát tháo, mắng mỏ như tát nước.
- Giận dữ, tát vào mặt ông lão, đuổi đi.
- Biến chồng thành nô lệ: bảo quét chuồng ngựa.
2 tính xấu nổi bật của mụ vợ: Tham lam, bội bạc
Quan niệm người vợ
truyền thống phương Đông
“Tam tòng, tứ đức”
Quan niệm người vợ
hiện đại
“Bình đẳng, tôn trọng,
chia sẻ, đồng cảm, thấu hiểu”
Nhân vật mụ vợ
* Bội bạc
- Quát tháo, mắng mỏ như tát nước.
- Giận dữ, tát vào mặt ông lão, đuổi đi.
- Biến chồng thành nô lệ: bảo quét chuồng ngựa.
2 tính xấu nổi bật của mụ vợ: Tham lam, bội bạc
Mụ vợ bị trừng phạt đích đáng
b. Nhân vật ông lão
Chăm chỉ làm lụng: ngày ngày đi thả lưới
Tốt bụng, nhân hậu: Thả cá vàng đi không cần đền ơn
Nhu nhược: Bị mụ vợ lợi dụng, không dám phản kháng
=> vừa đáng thương, vừa đáng trách
c. Nhân vật cá vàng – nhân vật thần kì
Tượng trưng cho cái thiện,
thể hiện lòng biết ơn của con người
khi được giúp đỡ trong hoạn nạn
Thực hiện công lí: trừng trị cái ác,
cái xấu
12
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Thủ pháp đối lập tương phản
Thủ pháp lặp lại tăng cấp
2. Nội dung
Ngợi ca, biết ơn những tấm lòng nhân hậu
Bài học đích đáng cho những kẻ độc ác, tham lam
13
III. Tổng kết
Mụ vợ: tượng trưng cho Nga hoàng tàn bạo,
Ông lão: Tượng trưng cho người dân thấp cổ bé họng,
hiền lành, chất phác – những người có sức mạnh nhưng
nếu nhu nhược sẽ thất bại
*Vượt xa nội dung của truyện cổ tích, Puskin còn gửi gắm thái độ
chống chế độ Nga Hoàng
14
giống người
Anh trong truyện
Cây khế, mẹ con
Cám (Tấm Cám)
đáng căm ghét
khinh bỉ.
Bài học:
tham thì thâm
ở ác gặp ác
Bị trừng trị:
trở lại cuộc sống
nghèo khổ
tham lam
và bội bạc.
Nhân Vật
mụ vợ
Em thấy
mụ vợ có tính
Cách giống nhân
vật nào…?
Em có cảm nghĩ
gì trước tính
cách của
mụ vợ?
Qua nhân vật
mụ vợ em rút ra
B ài học gì trong
cuộc sống?
Cuối
cùng, mụ vợ
Đã bị trừng trị
Như thế nào?
Theo em, mụ
vợ bị trừng
trị vì tội gì?
Nếu được tự
tay trừng trị mụ vợ
em sẽ làm như
thế nào?
Nghệ thuật miêu tả lặp lại, tăng tiến
=> Lòng tham vô độ