Chủ điểm:

Ông Trạng thả diều

Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai đặt tên là
Nguyễn Hiền. Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn bé, chú đã biết làm lấy diều để chơi.
Lên sáu tuổi, chú học ông thầy trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu hiểu
ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì
giờ chơi diều.
Sau vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học. Ban ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào, chú
cũng đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ. Tối đến, chú đợi bạn học thuộc bài mới mượn vở về
học. Đã học thì cũng phải đèn sách như ai nhưng sách của chú là lưng trâu, nền cát, bút là
ngón tay hay mảnh gạch vỡ; còn đèn là vở trứng thả đom đóm vào trong. Bận làm, bận học
như thế mà cánh diều của chú vẫn bay cao, tiếng sáo vẫn vi vút tầng mây. Mỗi lần có kì thi ở
trường, chú làm bài vào lá chuối khô và nhờ bạn xin thầy chấm hộ. Bài của chú chữ tốt văn
hay, vượt xa các học trò của thầy.
Thế rồi vua mở khoa thi. Chú bé thả diều đỗ Trạng Nguyên. Ông Trạng khi ấy mới có
mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta.
Theo TRINH ĐƯỜNG

4 đoạn:
Bài văn được chia thành ….

Đoạn 3:
Sau vì nhà
nghèo …
học trò của
thầy

Đoạn 4:
Phần còn
lại

Ông Trạng thả diều

Vào đời vua Trần Thái Tông, có một gia đình nghèo sinh được cậu con trai đặt tên là
Nguyễn Hiền. Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn bé, chú đã biết làm lấy diều để chơi.
2 Lên sáu tuổi, chú học ông thầy trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu hiểu
ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì
giờ chơi diều.
3 Sau vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học. Ban ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào, chú
cũng đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ. Tối đến, chú đợi bạn học thuộc bài mới mượn vở về
học. Đã học thì cũng phải đèn sách như ai nhưng sách của chú là lưng trâu, nền cát, bút là
ngón tay hay mảnh gạch vỡ; còn đèn là vở trứng thả đom đóm vào trong. Bận làm, bận học
như thế mà cánh diều của chú vẫn bay cao, tiếng sáo vẫn vi vút tầng mây. Mỗi lần có kì thi ở
trường, chú làm bài vào lá chuối khô và nhờ bạn xin thầy chấm hộ. Bài của chú chữ tốt văn
hay, vượt xa các học trò của thầy.
4 Thế rồi vua mở khoa thi. Chú bé thả diều đỗ Trạng Nguyên. Ông Trạng khi ấy mới có
mười ba tuổi. Đó là Trạng nguyên trẻ nhất của nước Nam ta.
1

Theo TRINH ĐƯỜNG

Ông Trạng thả diều
Vào đời vua Trần Thái Tông, có
một gia đình nghèo sinh được cậu
con trai đặt tên là Nguyễn Hiền.
Chú bé rất ham thả diều. Lúc còn
bé, chú đã biết làm lấy diều để chơi.
Lên sáu tuổi, chú học ông thầy
trong làng. Thầy phải kinh ngạc vì
chú học đến đâu hiểu ngay đến đó
và có trí nhớ lạ thường. Có hôm,
chú thuộc hai mươi trang sách mà
vẫn có thì giờ chơi diều.

Nguyễn Hiền sống
ở đời trò
vuachơi
nào?gì?
ham thích
Hoàn cảnh của cậu bé ra sao?
Nguyễn Hiền rất
thích
sốngham
ở đời
vuachơi
Trầnthả
diều.
Thái Tông, trong một gia đình
nghèo.

Câu 1: Tìm những chi tiết nói lên tư chất thông minh của
Nguyễn Hiền?
Còn nhỏ đã biết tự làm diều để chơi.
Học đến đâu, hiểu ngay đến đấy
Có trí nhớ lạ thường: học thuộc hai mươi trang
sách mà vẫn có thì giờ chơi diều.

Sách: lưng trâu hay nền cát
Bút: ngón tay hay mảnh gạch vỡ
Đèn: Vỏ trứng thả đom đóm vào trong
Đến kì thi: Nguyễn Hiền làm bài vào lá chuối
khô và nhờ bạn xin thầy chấm hộ.

Câu 4: Câu tục ngữ hoặc thành ngữ nào
dưới đây nói đúng ý nghĩa của câu chuyện
trên?
A. Tuổi trẻ tài cao.
B. Có chí thì nên.
C. Công thành danh toại.

NỘI DUNG CHÍNH
Ca ngợi Nguyễn Hiền thông minh,
có ý chí vượt khó nên đã đỗ Trạng
Nguyên khi mới tròn 13 tuổi.

Trạng nguyên Nguyễn Hiền ( 1235-1255) quê ở Nam Định. Ông cũng là người có hoàn
cảnh đặc biệt: cha mất sớm, sống với mẹ trong căn nhà nhỏ bên cạnh một ngôi chùa.
Vị sư trụ trì của chùa vốn là một danh Nho, vừa tụng kinh niệm phật vừa dạy học cho
những trẻ chưa biết chữ trong làng.
Ngay từ thời thơ ấu, Nguyễn Hiền đã lân la ở bên các lớp học, sớm tiếp xúc với chữ
nghĩa sách vở.
Năng khiếu kỳ lạ về học tập, về trí thông minh của ông đã nhanh chóng được bộc lộ: dù
chưa đến tuổi đi học, Nguyễn Hiền đã hiểu biết nhiều, giỏi đối đáp, học thức hơn
người… Ông được suy tôn làm “Thần đồng xuất chúng”.
Năm 1247, khi vừa tròn 12 tuổi (tính theo tuổi ta là 13), Nguyễn Hiền đã thi đậu Trạng
Nguyên, trở thành vị Trạng Nguyên trẻ nhất trong lịch sử Việt Nam.

Thầy phải kinh ngạc vì chú học đến đâu hiểu ngay
đến đó và có trí nhớ lạ thường. Có hôm, chú thuộc
hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi diều.
Sau vì nhà nghèo quá, chú phải bỏ học. Ban
ngày, đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào, chú cũng
đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ. Tối đến, chú đợi
bạn học thuộc bài mới mượn vở về học. Đã học thì
cũng phải đèn sách như ai nhưng sách của chú là
lưng trâu, nền cát, bút là ngón tay hay mảnh gạch
vỡ; còn đèn là vỏ trứng thả đom đóm vào trong.

Vận dụng

Kể tên một số tấm
gương vượt khó trong
học tập mà em biết?

Nhà giáo Ưu tú, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký. Năm lên 4 tuổi, một cơn sốt cao khiến
cho đôi bàn tay của thầy bị bại liệt. Người thầy đầu tiên của Việt Nam dùng chân để
viết.