KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi: Nhờ đâu hàm lượng khí Oxi và
Cacbônic trong không khí được ổn định?
TRẢ LỜI
Trong quá trình quang hợp cây xanh
giúp cho hàm lượng khí Oxi và Cacbônic
trong không khí được ổn định

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

2

Nguyên nhân nào đã dẫn đến những hiện tượng trên?
Và làm thế nào để hạn chế chúng xảy ra ?

Tiết 57

BÀI 47:THỰC VẬT
BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn

Mưa

Mưa

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn
Em hãy quan sát tranh 47.1 và trả lời câu hỏi:
- So sánh lượng
chảy của dòng nước
mưa rơi xuống giữa 2
khu vực A và B?
+ Lượng chảy của
dòng nước mưa rơi
xuống khu vực A
yếu hơn nhiều so
với khu vực B

Mưa

Lượng chảy
0,6m3/giây

Mưa

Lượng chảy
21m3/giây

Rơi
xuống

A

B

Hình: Lượng chảy của dòng nước mưa ở 2 nơi khác
nhau

A Có rừng B. Đồi trọc

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn

- Vì sao khi có
mưa, lượng chảy ở
hai nơi khác nhau?

+ Vì tán lá đã cản
một
phần
lớn
lượng nước mưa
rơi xuống, và nước
mưa chảy xuống
theo thân cây.

Mưa

Lượng chảy
0,6m3/giây

Mưa

Lượng chảy
21m3/giây

Rơi
xuống

A

B

Hình: Lượng chảy của dòng nước mưa ở 2 nơi khác
nhau

A Có rừng B. Đồi trọc

Điều gì sẽ xảy ra
đối với đất trên
đồi trọc khi có
mưa ?

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn

+ Đất sẽ bị xói mòn. Vì ở đồi trọc không có thực vật,
khi có mưa lớn đất theo dòng nước trôi xuống gây hiện
tượng xói mòn .

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn

Em hãy quan sát các hình sau và trả lời câu hỏi:

- Em hãy cho biết đây là hiện tượng gì ?
+ Hiện tượng sạt lở đất ở ven sông, ven biển.

Nguyên nhân nào dẫn đến hiện
tượng trên?

Nguyên nhân: Do không có cây
chắn ven bờ khi mưa bão, sóng
lớn,…

Có thể áp dụng những biện pháp nào để hạn chế
hiện tượng xói lở đất?

Làm kè chắn sóng ven biển Cà Mau

Trồng rừng ven biển

Trồng rừng phi lao ven biển Quãng Nam

Rừng đước ven biển

Vì sao thực vật có khả năng hạn
chế được hiện tượng xói lở đât?

Vì rễ cây có khả năng giữ đất giảm
bớt sự va đập của sóng vào bờ

Vậy thực vật có vai trò
gì đối với đất?


Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn



- Thực vật nhờ có hệ rễ giữ đất và tán cây cản
bớt sức nước chảy do mưa lớn gây ra do đó giúp
giữ đất và chống xói mòn.

Em có biết
- Ở nước ta, mỗi năm 1 ha đất trống (không có
rừng) bị trôi mất 173 tấn đất mặt, trong khi đó
nếu có rừng che phủ thì mất 1 tấn đất.
- Hồ Thác Bà hằng năm nhận khoảng 2,7 triệu
tấn chất lắng đọng do rừng đầu nguồn bị phá
làm xói mòn trôi xuống

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

17

Chúng ta cần làm gì
để hạn chế hiện tượng
xói mòn đất?

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

+ Trồng cây, gây rừng
+ Không chặt phá rừng bừa
bãi
+ Không bẻ cây…

18

Trồng cây gây rừng, phủ xanh đồi trọc…

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

19

Tiết 57

BÀI 47:THỰC VẬT
BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán
Xem thông
tin trong SGK,
nghiên cứu và
cho biết:

- Sau khi mưa lớn đất bị xói mòn, hãy cho biết hiện tượng
gì sẽ xảy ra sau đó?
+ Nạn lụt ở vùng thấp. Hạn hán tại chỗ

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán

Lũ lụt ở vùng thấp

Hạn hán tại chỗ.

Thảo luận 3 phút :

1/Kể tên một số địa phương bị ngập lụt và hạn hán ở
Việt Nam?

2/Tại sao có hiện tượng ngập úng và hạn
hán ở nhiều nơi ?

24

Hạn hán ở ĐắcLắc

Ngập lụt tại Thừa Thiên
Huế

25
Ngập lụt tại Quảng Nam Ngập lụt tại ĐB sông Cửu Long

Hình ảnh lũ lụt ở một số địa phương

Ngập lụt tại Thạch Thành Thanh Hóa năm 2007

Ngập lụt tại thủ đô Hà Nội

26

Hà Tĩnh ngập chìm trong biển nước

Hình ảnh hạn hán ở một số địa phương

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

27

2.Tại sao có hiện tượng ngập úng và hạn hán ở nhiều nơi ?
- Không có thực vật sau khi mưa lớn đất bị xói mòn
lấp dòng sông, suối nước không thoát kịp, tràn lên
các vùng thấplụt. Những nơi không giữ được nước
hạn hán.

28

Đồi trọc

(không có rừng)

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

Mưa lớn

Đất bị
xói mòn

Ngập lụt
n
ớ
l
ưa dài
M o
é
k
Nắ
ké ng n
o d ón
ài g
Hạn hán

29

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán

- Nếu còn rừng thì sao?
+ Nếu còn rừng thì những hiện tượng hạn hán,
lũ lụt được hạn chế.
Vai trò giữ đất,
chống xói mòn
của thưc vật có
ý nghĩa gì?

+ Thực vật giúp giữ đất,
chống xói mòn nên đã góp
phần hạn chế ngập lụt, hạn
hán

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán



Thực vật, nhất là thực vật
rừng, đã góp phần hạn chế
ngập lụt, hạn hán.

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán

Chúng ta cần làm gì để hạn chế các thiên tai?
-Tham gia trồng cây
-Chấp hành nội quy về bảo vệ
rừng
- Tuyên truyền ,vận động mọi
người không chặt phá rừng bừa
bãi

Trồng cây ở các vùng đất trống, đồi trọc

Giáo viên : Nguyễn Xuân Thùy

33

Tiết 57

BÀI 47:THỰC VẬT
BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm

3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm
Quan sát hình
vẽ , đọc thông tin
SGK mục  tr.151
trả lời câu hỏi:

Mưa

Rơi
xuống

Lượng chảy
0,6m3/giây

A

- Em hãy trình
bày quá trình
hình thành nước
ngầm?

Thấm xuống đất

Sông suối…

Mưa

Dòng chảy ngầm

Thấm xuống đất

Dòng chảy ngầm

35

Tiết 57:Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm

- Hãy so sánh hai nơi A và B, nơi nào nguồn nước ngầm
nhiều hơn? Vì sao ?
+ Nơi A nguồn
Mưa
nước ngầm nhiều
Mưa
hơn.

Lượng
chảy
0,6m3/gi
ây

A

Thấm xuống đất

Sông suối…

Lượng
chảy
21m3/giâ
y

Rơi
xuốn
g

Dòng chảy ngầm

B

+ Vì khi trời mưa
nước chảy chậm 
nước thấm xuống
đất nhiều  góp
phần hình thành
nước ngầm

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm

- Vậy, thực vật có vai trò gì đối với nguồn nước?
+ Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm
Để bảo vệ
nguồn nước
ngầm chúng ta
phải làm gì?

+ Bảo vệ rừng hiện có, khôi
phục rừng và trồng mới diện
tích rừng đã bị tàn phá…

Bài 47 : THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC

3.Thực vật góp phần bảo vệ nguồn nước ngầm



- Rừng giữ nước mưa trong đất tạo thành dòng
chảy ngầm. Thực vật góp phần bảo vệ được
nguồn nước ngầm.

Là học sinh em có thể
làm gì để góp phần
hạn chế việc xói mòn
đất, ngập lụt , hạn hán
cũng như bảo vệ
nguồn nước ngầm?
Ngày 28/11/1959, Bác Hồ phát động “tết
trồng cây”

Học sinh Bạc Liêu tham gia ngày hội trồng cây

Kiểm tra – đánh giá
Chọn đáp án đúng:
1. Ở những vùng bờ biển người ta trồng cây ở phía
ngoài để nhằm mục đích là:
a. Chống gió bão
b. Chống xói mòn đất
c. Chống rửa trôi đất
d. Tất cả đều đúng
2. Hệ rễ của thực vật, đặc biệt là thực vật rừng có
vai trò gì?
a.

Giúp
Giúp giữ
giữ đất,
đất, chống
chống xói
xói mòn
mòn
b. Hạn chế ngập lụt, hạn hán
c.

Bảo vệ nguồn nước ngầm

d. Điều hòa khí hậu

3. Việc dưới đây mà con người cần phải làm là :
a. Tham gia trồng cây gây rừng.
b. Tăng cường sử dụng và khai thác cây rừng.
c. Chặt phá nhiều cây xanh để môi trường sáng sủa
hơn
d. Tất cả các việc trên đều đúng.

1

T

Á

2

R

Ễ

v

H

Ô

H

H

Ạ

N

H

Ó

N

G

v

6

T

R

7

N

L

Á

Ấ

P

v

Á

N

v

À

N

G

H

O

A

v

Ư

Ớ

C

N

G

Ầ

M

v

8

N

G

Ậ

P

L

Ụ

T

v

9

G

A

Y

G

Ắ

T

3
4
5

N

N

GiẢI
Ô
CHỮ

v

KEY

v

Câu 8: Về mùa mưa, những vùng thấp, ven sông thường xảy ra hiện tượng

Câu
Câu
1:
Câu
Câu
4:
Tên
Câu
Về
3:
Câu
Câu
2:
bộ
Câu
Quá
mùa
7:
Tên
9:
phận
5:
Nước
6:
trình
Ngoài
Ngoài
khô,
cơ
Tất
của
quan
thấm
cây
các
cả
chỗ
chỗ
cây
các
lấy
vùng
của
qua
trống
trống
giúp
cánh
vào
cây
các
đất
giảm
ánh
khí
nhiệt
giúp
hoa
trống,
tầng
Oxi
sáng
tốc
thì
độ
giữ
đất
và
đồi
được
độ
sẽ
sẽ
đất,
nhả
sẽ
như
nước
trọc
như
tạo
chống
gọi
rathế
sẽ
thế
khí
thành
chảy
làdễ
nào?
gì?
nào?
Cacbonic
xói
bị
khi
gì?
mòn
điều
mưa
gì?lớn
gì?

Vận dụng – dặn dò:
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK, đọc mục “em có
biết”.
- Đọc trước bài mới, bài 48 “vai trò của thực vật
đối với động vật và đối với đời sống con người”
- Sưu tầm một số tranh thực vật : thực vật là thức
ăn của động vật, thực vật là nơi sống của động vật.