CHÀO CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ ĐẾN
VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH
Học phần : Văn học Nga – Xô
viết

PHÂN TÍCH NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CÁCH
TÂN THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN CỦA
A.P.SEKHOV
Nội dung:
I. Vài nét về tác giả A.P.Sekhov
II. Những đặc điểm cách tân thể loại truyện ngắn của
A.P.Sekhov

I.Vài nét về tác giả A.P.Sekhov
1. cuộc đời
- Từ Pushkin đến Sekhov văn học
hiện thực Nga thế kỉ XIX đã đi từ
khởi đầu đến hoàn mĩ. Sekhov đã
đóng góp một tiếng nói cách tân
vào sự nghiệp phát triển của 2 thể
loại truyện ngắn và kịch của văn
học Nga và văn học thế giới.
- Sekhov là 1 trong những đại biểu
cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực
tiến bộ và được xem là một trong 3
cây bút truyện ngắn bậc thầy thế
giới.
- A.P.Sekhov (1860 – 1904) sinh ra
trong một gia đình buôn bán nhỏ tại
Gaganrôc ,miền nam nước Nga.

- Môi trường tiểu thị dân với nếp sống đời thường nhàm tẻ
mà Sekhov trải nghiệm trong thời thơ ấu ,tâm lý nô lệ mà
ông muốn “vắt đi từng giọt” in đậm trong các sáng tác của
ông sau này.
- Năm 1879 , ông học y tại trường đại học tổng hợp Móskva
,bắt đầu hành nghề bác sĩ từ năm 1884.Ông vừa làm bác sĩ
,vừa viết văn
- Sêkhôp là nhà văn của thời đại. Đọc mỗi tác phẩm của
ông người ta thêm chán ghét cuộc sống tầm thường,đê tiện
làm con người mòn mỏi ,u mê bệnh hoạn;muốn xóa bỏ nó
vĩnh viễn và đồng thời muốn cùng các nhân vật của ông “ra
đi” đến những chân trời mới,đấu tranh cho cuộc sống công
bằng, nhân đạo, vui tươi
2.Sự nghiệp
- Trong những tác phẩm của mình ,Sekhov đã lí giải những
hình tượng mà ông thấy ,đồng thời nêu lên tất cả sự tầm
thường dung tục của xã hội Nga,biến chúng thành những
tiếng cười ra nước mắt

- Ông đã dựng lên toàn bộ xã hội Nga cuối thế kỷ XIX đầu thế
kỷ XX:
+ Là một xã hội trì trệ có những con người vô cùng bảo thủ
+ Là một xã hội tài năng không được đánh giá ,không có tình
cảm,chỉ có những kẻ coi quyền hành và tiền bạc là những thứ
đại diện cho một xã hội,cho dân lí
+ Xuất hiện những căn bệnh xã hội
+ Bản thân con người không tự ý thức được nhân phẩm của
mình “ Nước Nga cuối thế kỷ XIX là một phòng số 6”(Lênin)
- những truyện ngắn như:Anh béo ,anh gầy(1883),cái chết
của một viên chức(1883),kì nhông (1884)
- Truyện dài như:Thảo nguyên (1888),phòng số 6
(1892),người trong bao (1898)
- Kịch như: Ivanôp ,cậu Vania (1897),Ba chị em(1900),vườn
anh đào(1904)

II.Những đặc điểm cách tân thể loại truyện ngắn của
A.P.Sekhov
- Sêkhov bước vào văn đàn khi mà văn học Nga đã có một
quá trình phát triển dày dặn cả về số lượng lẫn chất lượng.
Một nguyên tắc nghệ thuật đối với người sinh sau đẻ muộn đó
là: phải có một tiếng nói mới cho nghệ thuật. Muốn vậy
Sêkhov phải có gì mới lạ, đặc sắc mới khẳng định được vị trí,
tên tuổi của mình. Nét đặc sắc của Sêkhov là: Đã đưa vào văn
học Nga một tiếng nói riêng. Hay nói cách khác, ông đã làm
một cuộc cách tân (cách mạng) về nội dung và hình thức văn
học.
- Nội dung có hai chủ đề chính:
+ Làm cho người ta ghê tởm, căm thù cuộc sống trì trệ bấy
giờ.
+ Tuyên chiến (đập phá) không thương tiếc với những bệnh
dịch (Thói hư tật xấu của con người). Và ông đã gieo vào lòng

- Sêkhov là một nhà văn của buổi giao thời, giữa lúc hoàng
hôn ảm đạm bao trùm xã hội đương thời, là nhà văn của thời
kì khởi sắc những tư tưởng mới.
- Sêkhov vẫn tiếp tục chủ đề truyền thống, đó là tố cáo xã hội
Nga đương thời nhưng ở góc độ khái quát hoá nó giống như
một nhà tù.
- Tiêu biểu là truyện ngắn “Phòng số 6”, ẩn dụ về môi trường
tù túng, kinh hoàng của một nước Nga trì trệ. (Lenin khi đọc
xong truyện này lúc còn trẻ “bỗng cảm thấy thật ghê rợn,
không thể ngồi lại trong phòng mình nữa mà phải đứng dậy
bước ra ngoài”). Phê phán thói tầm thường dung tục: Trở
thành bệnh dịch không sao phá bỏ được. Tất cả những cái gì
dung tục mà lợi ích xã hội đặt lên trên hết, đó là anh có làm ra
tiền hay không?. Còn những thứ mà gọi là ý thức thẩm mĩ,
đạo đức…bị vứt bỏ hết.

- Trước hết Sêkhov lên án lối sống nô lệ, đó là loại nhân vật bị
tiềm nhiễm lối sống nô lệ, hoặc biến mình thành nô lệ. Tiêu
biểu truyện: “Cái chết của một viên chức”, “Anh béo anh gầy”.
Chống kiểu người mang bao: Truyện ngắn tiêu biểu: “Người
trong bao.
- Phê phán sự bạc nhược, bất lực của giới trí thức.
- Hình thức: Truyện ngắn Sêkhov đã có những cách tân,
mang lại giá trị cho thể loại truyện ngắn sau một thời gian thể
loại tiểu thuyết lấn át. Sêkhov đã đem lại vinh quang cho mình
và vinh quang cho thể loại này.
- Đặc điểm dễ nhận thấy nhất là: một nội dung phong phú sâu
sắc chứa đựng trong một hình thức giản dị trong sáng, chiều
sâu về nội dung và sự phong phú về đề tài. Truyện ngắn
Sêkhov thường kết thúc mà không kết thúc. Kết thúc bằng
những dấu chấm lặng trong cấu trúc tác phẩm hoặc những
câu văn, những lời nói bỏ dở giữa chừng.

+ Sêkhov không bao giờ can thiệp trực tiếp (với tư cách là
nhà văn) vào quá trình phát triển của tác phẩm mà để cho
nhân vật tự phát triển, đặc điểm này gọi là Phong cách khách
quan của Sêkhov
+ Ông thường tạo nên một không gian rộng rãi cho người đọc
cùng tham gia sáng tạo, cùng sống với nhân vật, cùng sống
với cốt truyện. Bạn đọc cũng nhờ đó, tự rút ra kết luận.
- Đặc điểm Tính chất 2 bình diện tác của phẩm. Tác phẩm
của Sêkhov thường có 2 bình diện:
+ Bình diện thứ nhất: Bình diện sinh hoạt hàng ngày
+ Bình diện thứ 2: Đằng sau đó bao giờ cũng chứa đựng
mạch ngầm văn bản: Bình diện triết lí xã hội (Đằng sau nụ
cười khôi hài thì là sự đau khổ hoặc một triết lí xã hội nào đó);

- Có sự kết hợp giữa yếu tố hài hước và yếu tố trữ tình. Ở giai
đoạn đầu những năm 80, Sêkhov nặng về hài hước nhưng từ
sau 90 thì ông nặng nề trữ tình. Nhưng cái cốt lõi là vẫn kết
hợp được hai yếu tố này. Ví dụ: Truyện ngắn “Thảo Nguyên”:
một kiệt tác văn học Nga. Thông qua cảm nhận của cậu bé ta
thấy cả thảo nguyên mênh mông bao la của nước Nga đầy
sức sống nhưng là vẻ đẹp phù phiếm, không thực sự hữu ích.
- Như vậy có thể thấy Sekhov là nhà cách tân nghệ thuật rất
tài năng của văn học Nga và cả thế giới đặc biệt là về thể loại
truyện ngắn và kịch các sáng tác của ông chính là minh
chứng rõ ràng nhất thể hiện tài năng của Sekhov.