Văn học
Phương
Tây 3

Vì
sao ???
Vở kịch “Trong khi chờ đợi Godot” của
S. Beckett tiêu biểu cho trào lưu Kịch
phi lí trên phương diện phá hủy ngôn
ngữ, nhân vật và cốt truyện?

01. Samuel Beckett
(1906 – 1989)

Là nhà văn, nhà viết
kịch, nhà biên kịch,
nhà thơ và dịch giả
người Ireland đoạt giải
Nobel Văn học năm
1969.

 Đề tài về tính chất phi lí đã tồn tại
xuyên suốt toàn bộ sáng tác về sau của
ông gồm cả vở kịch truyền thanh và
truyền hình.
 Tác phẩm nổi tiếng nhất là vở kịch
Waiting for Godot ( Trong khi chờ đợi
Godot) được sáng tác năm 1953.
 Tác phẩm của Beckett được sáng tác

Ông là một trong những đại diện
xuất sắc nhất của sân khấu thế
kỷ XX và được tôn vinh là chủ
soái của dòng kịch phi lí.

Samuel Barklay Becket

01. Samuel Beckett

1951

1953

1932

1934

Ông nhận

Ông đã xuất

Beckett cho

“Molloy”, “

Vở kịch: “Trong

được học vị

bản thơ và

ra tập truyện

Malone hấp

khi chờ đợi

Thạc sĩ.

tiểu luận.

ngắn “

hối”.

Godot” được

1931

Nhiều dùi cui
hơn cà rốt” .

công diễn.

02. Vở kịch “Trong khi chờ đợi Godot”
Vở kịch tiêu
biểu của thể
loại kịch phi lí

Những cá
nhân vô nghĩa
lí

Ngôn ngữ kịch
rạn vỡ

Sự phá hủy
cốt truyện

● Đây là vở kịch được coi là điển hình cho phản kịch, đã
thể hiện cho sự phá hủy kịch truyền thống trên các
phương diện ngôn ngữ, cốt truyện và nhân vật.
● Đợi chờ mù quáng và vô vọng chính là nội dung của tác
phẩm với ý nghĩa là sự vô nghĩa của chờ đợi.
● Nhan đề của tác phẩm đã thể hiện một triết lí chua
chát: Cuộc sống của con người chỉ là một chuỗi chờ đợi
vô vọng, mọi công phu chỉ là dẽ tràng xe cát. Thân
phận của con người thật bi thảm.

Là tác phẩm kịch được Samuel Beackket viết kịch
Vở kịch tiêu
biểu của thể
loại kịch phi lí

bản từ tháng 10/1948 đến tháng 01/1949 nhưng mãi
đến 4 năm sau, vào năm 1953, ”Trong khi chờ đợi
Godot” mới chính thức công diễn.

Nội dung tác phẩm hết sức đơn giản: Hai nhân vật Estragon và Vladimir thất
nghiệp gặp gỡ nhau và cùng chờ đợi một người có tên là Godot. Trong thời
gian đó, cả hai tìm mọi cách để giết thì giờ vì không ai biết ngoại hình Godot
như thế nào, cũng không ai rõ khi nào thì Godot sẽ đến. Trong quá trình chờ
đợi, họ gặp gỡ hai thầy trò Podo – Lucky và chứng kiến sự đối xử tàn tệ của
Podo lên cơ thể Lucky, còn Lucky, vẫn cứ nhẫn nhịn chịu đựng.

Song vượt ra ngoài sự đơn giản hiện hữu trên bề mặt con chữ, Trong khi chờ đợi
Godot là vở kịch hết sức tiêu biểu cho thể loại kịch phi lí thời kì đầu xuất hiện trước
công chúng, ghi dấu những cách tân của Samuel Beckett về mọi mặt, mở đường
cho kịch phi lí phát triển. Từ tạo lập tình huống tới phát triển mâu thuẫn, từ xây
dựng xung đột đến khắc họa nhân vật và tạo dựng ngôn ngữ kịch. Trên những
phương diện đó, Samuel Beckett không chỉ đoạn tuyệt với những lí thuyết cổ điển
của kịch mà còn tạo nên những con người với ngôn ngữ, hành động, rất xa lạ với
nhận thức người đương thời nhưng lại gần gũi với con người hiện đại, những người
bước ra từ hai cuộc thế chiến với những tổn thương sâu sắc về tâm lí, những vụn vỡ
trong nhận thức, tư duy, tỉnh cảm, đức tin...

Sự phá hủy
cốt truyện

-

Vở kịch không có cốt truyện, cũng không có cao trào.
Có thể nói đây là vở kịch mang tính chất trào lộng.

-

Cách xây dựng vở kịch bị gián đọan, lặp đi lặp lại
không đi đến một hồi kết.

-

Vở kịch được chia làm hai hồi nhưng giữa hai hồi đó
lại không chia lớp. => Làm cho câu chuyện chờ đợi
của hai nhân vật trở nên mờ nhòe về mục đích.

-

Kết hợp giữa yếu tố bi và yếu tố hài trong kịch đã xóa
bỏ sự phân biệt rạch ròi giữa bi kịch và hài kịch, làm
cho vở kịch vừa hư vừa thực .

Sự phá hủy
nhân vật

Estragon và
Vladimir, thầy trò
Podo và Lucky

Những con người vô
nghĩa lí. Đợi chờ một
đối tượng không xác
định – Godot từ ngày
này sang ngày khác.
Mà mục đích họ đợi
chờ Godot là gì, Godot
là ai, họ cũng không
hề biết.

Vở kịch đã đạt đến đỉnh cao
của sự phá hủy nhân vật.
Những nhân vật trong vở
kịch không phải là con người
thực trong cuộc sống mà là
những sinh thể xa lạ, bị san
bằng cá tính trở nên hời hợt
như những con rối.

Podo và
Lucky

Một người là chủ, một người là tớ. Ta nhận thấy,
Podo đối xử với Lucky hết sức thậm tệ, nhưng
anh ta lại chẳng hề phản kháng. Sự ngược đãi
của Podo với Lucky khiến anh ta xuống cấp về
mặt thân thể. Song ở cả hai con người này, đều
là sự xuống cấp về mặt tinh thần. Lucky cần dựa
vào sự ngược đãi của Podo để sống, sinh tồn,
khẳng định giá trị tồn tại. Còn Podo cần Lucky
như để chứng tỏ, bản thân lão có giá trị để kẻ
khác phục tùng. Những con người ấy, họ cần
đến nhau, họ giao tiếp với nhau để chứng tỏ bản

Beckett đã thể hiện
Trở ngại trong tư

một hiện thực tàn khốc

tưởng, ngôn ngữ

về sự rạn nứt mối quan

khiến càng nói, càng

hệ giữa con người với

giao tiếp, họ lại càng

con người trong cuộc

trở nên xa lạ, vô

sống, đặc biệt sau thế

nghĩa lí với nhau.

chiến thứ hai.

?

?
nhân vật vắng
mặt

Là một người
tên Godot, kẻ
mà Estragon và
Vladimia vẫn
luôn đợi chờ.
Godot, một
phiên âm khác
của God – Chúa
trời.

Sự rạn nứt về

Một nhân

Biểu tượng

mặt tư tưởng,

vật được

cho sự đợi chờ

một sự hoài

nhắc đi nhắc

vô vọng, biểu

nghi sâu sắc

lại nhiều lần

tượng cho sự

của tác giả

song không

xa rời của

Beckett.

ai biết đó là

Chúa Trời

ai.

trong cuộc
sống hiện
thực.

● Đối thoại là đặc thù
Sự phá hủy
ngôn ngữ
kịch

của kịch

Ngôn ngữ kịch truyền thống

?

● Cách tân về mặt xây
dựng nhân vật, cách
tân mạnh mẽ về ngôn
ngữ kịch.
● Đối thoại không còn
chiếm giữ vai trò
quan trọng như trước.

Ngôn ngữ kịch của Beckett

?

•

•

Samuel Beckett đã tạo

Con người không tìm được mục

dựng lên cả một thế giới

đích sống, mục đích hoạt động,

kịch với đầy những mông

chỉ có thể bấu víu vào một thứ

lung, mơ hồ.

niềm tin mơ hồ để tiếp tục sinh

tồn.
Ở đó, con người không thể Độc thoại hơn đối thoại
• Và đây cũng chính là hiện thực
giao tiếp bình thường với

•

nhau, lời nói ra nhưng

của con người thời hiện đại, nhất

không có người nghe,

là sau Thế chiến thứ Hai.

cũng không có người hiểu.
•

Đối thoại với người khác
mà như nói với chính bản
thân.

?

•

Người ta giao tiếp với đồng loại
bằng cùng một thứ ngôn ngữ
song lại chẳng thể hiểu được lời
nói của nhau.

•

Những ngày đầu khi kịch của Samuel Beckett nói chung, vở kịch Trong
khi chờ đợi Godot nói riêng xuất hiện trước công chúng, công chúng
dường như rất khó tiếp nhận những cách tân mạnh mẽ đến từ mọi mặt:
xây dựng nhân vật, tạo dựng ngôn ngữ, phát triển mâu thuẫn kịch...
như vậy. qua thời gian, khán giả dần nhận ra, những sự phi lí, sự rạn vỡ
trong ngôn ngữ đối thoại giữa các nhân vật vô nghĩa lí như vậy mới thật
sự gần gũi với hiện thực, với con người hiện đại. Nỗi ám ảnh về kiếp
nhân sinh và phản chiếu cái nhìn của nhà văn về cuộc sống, con người.

•

Vở kịch chính là khái quát sâu sắc về thân phận bi thảm của con người
nói chung.