[?] Theo Bronstet: Axit là chất có khả năng nhường proton (H+). Bazơ là chất nhận proton.

Trong những chất sau: CuO, NaOH, H2CO3, SO3, CO32-. Những chât nào là axit, những chất nào là ba zơ ? Tại sao?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đáp án:
Theo Brostet: CuO, NaOH, CO32- là bazơ. Vì chúng có khả năng nhận proton
CuO + H+
Cu2+ + H2O
NaOH + H+
Na+ + H2O
CO32- + 2H+
H2O + CO2
H2CO3 và SO3 là axit. Vì chúng có khả năng nhận proton
H2CO3
H+ + HCO3-
SO3 + H2O
H2SO4 (là một axit)
PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI
GV: Nguyễn Chiến Thắng
Năm học : 2012 - 2013
Bài 6:
I. ĐIỀU KIỆN XẢY RA PHẢN ỨNG TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI
a. Thí nghiệm: Nhỏ dung dịch Na2SO4 vào ống nghiệm đựng dung dịch BaCl2
Các em quan sát thí nghiệm, nêu hiện tượng và giải thích?Bản chất của phản ứng ?
Na2SO4 + BaCl2
1. Phản ứng tạo thành chất kết tủa
Phương trình phản ứng:
2NaCl + BaSO4
( Màu trắng)




KL: Vậy phương trình ion thu gọn cho biết bản chất của phản ứng trong dung dịch chất điện li
b. Giải thích: Do BaCl2 và Na2SO4 là những chất điện li mạnh, do vậy trong dung dịch:
pt ion thu gọn :
2Na+ + 2Cl- + BaSO4
Pt ion:2Na+ + SO42- + Ba2+ + 2Cl-
Ba2+ + SO42-
BaSO4
Một số VD tương tự:
a) 2KOH + CuSO4
K2SO4 + Cu(OH)2
Pt ion rút gọn: 2OH- + Cu2+
Cu(OH)2
b) Na2CO3 + CaCl2
2NaCl + CaCO3
Pt ion rút gọn: CO32- + Ca2+
CaCO3
2. Phản ứng tạo thành chất điện li yếu
a) Phản ứng tạo thành nước:
* Thí nghiệm:
Các em quan sát thí nghiệm sau và cho biết hiện tượng quan sát được?
* Hiện tượng: dd mất màu hồng
dd NaOH + dd HCl ?
* Giải thích: do xảy ra ptpư(pt phân tử):
NaOH + HCl
Giải thích: tại sao trong thí nghiệm dung dịch sau phản ứng mất màu hồng? Viết pt từ đó rút ra bản chất của phản ứng?
Pt ion đầy đủ: Na+ + OH- + H+ + Cl-
Pt ion rút gọn: H+ + OH-
KL: Phản ứng giữa dung dịch axit và hiđroxit có tính bazơ rất dễ xảy ra vì tạo thành chất điện li rất yếu là H2O
NaCl + H2O
Na+ + Cl- + H2O
H2O (bản chất)
2. Phản ứng tạo thành chất điện li yếu
b. Phản ứng tạo thành axit yếu:
Từ SGK và kiến thức đã học, viết ptpư khi cho dung dịch HCl 0,1M vào dung dịch CH3COOH?(Viết pt phân tử, pt ion đầy đủ, pt ion rút gọn)
dd HCl + ddCH3COONa
?
+ Pt phân tử:
HCl + CH3COONa
NaCl + CH3COOH
+ Pt ion đầy đủ:
H+ + Cl- + CH3COO- + Na+
Na+ + Cl- + CH3COOH
Pt ion rút gọn: H+ + CH3COO-
CH3COOH
3. Phản ứng tạo thành chất khí
a) Thí nghiệm:
Các em quan sát thí nghiệm sau, cho biết hiện tượng xảy ra? Giải thích?
Nhỏ dd HCl vào dung dịch Na2CO3
?
b) Hiện tượng: có khí không màu xuất hiện
c) Giải thích: pt phân tử
2HCl + Na2CO3
2NaCl + H2O + CO2
Pt ion: 2H+ + 2Cl- + 2Na+ + CO32-
2Na+ + 2Cl- + H2O + CO2
Pt ion rút gọn:
H+ + CO32-
H2O + CO2
Kết luận:
+ Phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion
+ Điều kiện để xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li sản phẩm tạo thành ít nhất một trong các chất sau:
* Có ít nhất một chất kết tủa
* Chất điện li yếu
* Chất khí
II. CỦNG CỐ
Viết phương trình phản ứng, phương trình ion đầy đủ, phương trình ion rút gọn của các phản ứng sau?
Fe2(SO4)3 + 6KOH
KHCO3 + KOH
3K2SO4 + 2Fe(OH)3
2Fe3+ + 3SO42- + 6K+ + 6OH-
6K+ + 3SO42- + 2Fe(OH)3
Fe3+ + 3OH-
Fe(OH)3
K2CO3 + H2O
K+ + HCO3- + K+ +OH-
2K+ + CO32- + H2O
H+ + OH-
H2O