Câu 1: Âm có thể truyền qua được những môi trường nào và âm không thể truyền qua được môi trường nào?
Trả lời: Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn trong chất khí.
Câu 2: So sánh vận tốc truyền âm trong chất rắn, chất lỏng và chất khí?
Trả lời: Âm có thể truyền được qua môi trường chất rắn, lỏng, khí và âm không truyền được trong chân không.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?


TIẾT 15 – BÀI 14:
PHẢN XẠ ÂM - TIẾNG VANG
Âm truyền trực tiếp
Âm dội lại
Vách đá
A
B
Âm dội lại khi gặp một mặt chắn được gọi là gì?
Âm dội lại khi gặp một mặt chắn được gọi là âm phản xạ.
Âm phản xạ
Vách đá
Âm truyền trực tiếp
Âm phản xạ
A
B
Ta nghe được tiếng vang khi âm truyền đến vách đá dội lại đến tai chậm hơn âm truyền trực tiếp đến tai một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây.
Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây
Ta nghe được tiếng vang khi nào?
 Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ.
I. Âm phản xạ - Tiếng vang:
1. Âm phản xạ:
2. Tiếng vang:
 Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây.
3. Bài tập:
Bài tập 1:
Em từng nghe được tiếng vang ở đâu? Tại sao em nghe được tiếng vang đó?
Bài tập 2:
Tại sao trong phòng kín ta thường nghe thấy âm to hơn so với khi ta nghe chính âm đó ở ngoài trời?
Bài tập 3:
Khi nói to trong phòng rất lớn thì nghe được tiếng vang. Nhưng nói to như vậy trong phòng nhỏ thì không nghe được tiếng vang.
a.Trong phòng nào có âm phản xạ?
b.Tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang. Biết vận tốc âm trong không khí là 340m/s.
 C3. a) Trong cả hai phòng đều có âm phản xạ.
s
b.
s
Bức tường
Gọi S là khoảng cách ngắn nhất từ người đến bức tường.
Vậy quảng đường mà âm truyền đến bức tường và phản xạ trở lại là 2S.
Vậy khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang là 11,33 m
Ta có công thức: Quảng đường = Vận tốc . Thời gian
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Bài tập 4:
Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
Tiếng sấm rền chính là âm phản xạ của tiếng sấm khi gặp các mặt chắn khác nhau như các đám mây, ngôi nhà cao tầng, mặt đất … dội đến tai ta sau các khoảng thời gian khác nhau.
Hiện tượng phản xạ âm được sử dụng rất nhiều trong cuộc sống của chúng ta như:
Trong hàng hải dùng để đo độ sâu của biển, dò độ sâu xác định khoảng cách giữa các tàu ngầm, phát hiện đàn cá.
Trong y học : Phép chuẩn đoán siêu âm giúp tìm hiểu các bộ phận bên trong cơ thể (thai nhi, nội tạng;.)
Trong ngành Vật lí địa cầu, phản xạ âm được áp dụng để xác định cấu tạo bên trong của Trái Đất.
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
II. Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém:
Sao mà nhỏ thế, khó nghe quá
Nghe to hơn rồi..
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
II. Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
 Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém).
 Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém.
Những vật như thế nào thì phản xạ âm tốt, những vật như thế nào thì phản xạ âm kém?
Tường gạch.
Mặt gương
Miếng xốp
Áo len
Mặt đá hoa
Ghế đệm mút
Tấm kim loại
Cao su xốp
Bài tập 5: Trong những vật sau đây:
Vật nào phản xạ âm tốt, vật nào phản xạ âm kém?
Đáp án:
Vật phản xạ âm tốt
Vật phản xạ âm kém
Ghế đệm mút
Mặt gương
Mặt đá hoa
Tấm kim loại
Tường gạch.
Áo len
Cao su xốp
Miếng xốp
Âm dội lại khi gặp mặt chắn
Vật cứng có bề mặt nhẵn
Vật mềm có bề mặt gồ ghề
Âm phản xạ cách âm trực tiếp ít nhất 1/15 giây
Bài tập 6: Người ta thường sử dụng sự phản xạ của siêu âm để xác định độ sâu của biển.
Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được âm phản xạ của nó từ đáy biển sau 1 giây như hình bên . Tính gần đúng độ sâu của đáy biển, biết vận tốc truyền âm trong nước là 1500m/s?
Giải:
Gọi S là khoảng cách từ tàu đến đáy biển, t là thời gian siêu âm truyền từ tàu đến đáy biển rồi phản xạ trở lại tàu.
Quãng đường siêu âm truyền đi từ tàu đến đáy biển rồi phản xạ trở lại tàu là 2S. Ta có: 2.S = v.t
Vậy độ sâu của biển là 750m.
Bài tập 7:
Trong nhiều phòng hòa nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, người ta thường làm tường sần sùi và treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang. Hãy giải thích tại sao ?
Trả lời: Tường sần sùi, rèm nhung là những vật phản xạ âm kém nên giảm tiếng vang, giúp âm nghe được rõ hơn.
Bài tâp 8: Khi muốn nghe rõ hơn người ta thường đặt bàn tay khum lại, vào vành tai (hình 14.3), đồng thời hướng tai về phía nguồn âm. Hãy giải thích tại sao?
Trả lời: Mỗi khi khó nghe, người ta thường làm như vậy để hướng âm phản xạ từ tay đến tai ta giúp ta nghe được đồng thời âm phản xạ và âm trực tiếp nên âm nghe được rõ hơn.
Cá heo, dơi phát ra siêu âm và nhờ âm phản xạ để tìm thức ăn. Đặc biệt con dơi còn có thể sử dụng phản xạ của siêu âm để tránh chu?ng ngại vật khi bay. Vì vậy có ngu?i nói rằng dơi "nhìn" du?c trong bóng tối.
Có thể em chưua biết
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ
Học bài ở vở
Trả lời lại các câu ở sách bài tập, bài tập14.1-> 14.6 trong sách Bài tập.
Đọc phần có thể em chưa biết
Chuẩn bị bài 15: CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN
Tìm hiểu:
Nhận biết ô nhiễm tiếng ồn
Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn



Chào tạm biệt các thầy cô giáo và các em học sinh