KIỂM TRA BÀI CŨ:
Âm có thể truyền qua những môi trường nào? Và không thể truyền qua môi trường nào?
- Vận tốc truyền âm trong các môi trường như thế nào?
Trả lời:
Âm có thể truyền qua các môi trường: rắn, lỏng, khí và không thể truyền qua môi trường chân không.
Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng và trong chất lỏng lớn hơn trong chất khí.
Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm. Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là sấm rền. Tại sao lại có tiếng sấm rền ?
SỰ PHẢN XẠ ÂM
Chủ đề 13
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
II.Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
III. Vận dụng
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
NỘI DUNG CHÍNH
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
Âm trực tiếp
Âm phản xạ
Âm phản xạ là gì ?
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
Khi có vài người nơi trống trải như cánh đồng, sân vận động… để nghe được âm thanh của nhau khi nói chuyện những người này phải nói thật to dù khi đó trời lặng gió và không có tiếng ồn nào khác. Vì sao vậy?
Ngược lại, trong phòng học kín, ít vật dụng và ít học sinh, tiếng thầy cô giáo giảng bài lại nghe khá to dù thầy cô nói không lớn lắm. Vì sao?
Khi đứng trước một hang động lớn hay trước một vách núi, một căn phòng thật rộng, nếu ta nói to thì sau đó sẽ nghe được tiếng nói của chình mình vọng lại. Đó là tiếng vang. Vì sao có tiếng vang?
NỘI DUNG CHÍNH
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
Âm phản xạ
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
Tiếng vang là gì ?
Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây.
-Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây.
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
Âm trực tiếp
Phòng kín
Hang núi
Giếng sâu
Vì: Ở những nơi đó ta phân biệt được âm trực tiếp và âm phản xạ.
Em đã từng nghe tiếng vang ở đâu? Vì sao em nghe được tiếng vang đó?
HĐ 3. Một người đứng nói to trước một vách đá. Biết tốc độ âm trong không khí là 340m/s. Hãy tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến vách núi để nghe được tiếng vang.
C3b.
s
Bức tường
Gọi S là khoảng cách ngắn nhất từ người đến bức tường.
Vậy quảng đường mà âm truyền đến bức tường và phản xạ trở lại là 2S.
Vậy khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang là 11,33 m
Ta có công thức: Quảng đường = Vận tốc . Thời gian
NỘI DUNG CHÍNH
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
-Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây.
II.Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
Vật như thế nào thì phản xạ âm tốt, vật như thế nào thì phản xạ âm kém?
- Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém).
- Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém.
HD 4: Trong nh?ng vật sau đây vật nào phản xạ âm tốt, vật nào phản xạ âm kém?
Miếng xốp
áo len
ghế đệm mút
cao su xốp
Mặt gưuong
mặt đá hoa
tấm kim loại
tường gạch
NỘI DUNG CHÍNH
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
-Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây.
II.Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
-Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém).
-Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém.
Tiếng sấm rền chính là âm phản xạ của tiếng sấm khi gặp các mặt chắn khác nhau như các đám mây,cỏc ngụi nh� cao t?ng, mặt đất .dội lại đến tai ta sau các khoảng thời gian khác nhau.
NỘI DUNG CHÍNH
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ.
-Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây.
II.Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
Chủ đề 13: SỰ PHẢN XẠ ÂM
-Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém).
-Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém.
III. Vận dụng
HĐ 5: Trong nhiều phòng hòa nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, người ta thường làm tường sần sùi và treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang. Hãy giải thích tại sao?
Trả lời: Tường sần sùi, rèm nhung là những vật phản xạ âm kém nên giảm tiếng vang, giúp âm nghe được rõ hơn.
Bài 2. Người ta thường ứng dụng sự phản xạ của sóng siêu âm để đo độ sâu của đáy biển.
Giaû söû taøu phaùt ra sieâu aâm vaø thu ñöôïc aâm phaûn xaï cuûa noù töø ñaùy bieån sau 1,6 giaây. Tính ñoä saâu cuûa ñaùy bieån nơi đó , bieát toác độ truyeàn sieâu aâm trong nöôùc laø 1500m/s ?
Thời gian siêu âm truyền đi từ tàu đến đáy biển là:
Đoä saâu gaàn ñuùng cuûa ñaùy bieån laø:
s = v.t’ = 1500 . 1/2 = 750( m)
Đáp số: 750 m
Giải:
t` =1 : 2 = � (s)
Tóm tắt:
t = 1 s
v = 1500 m/s
t’ = ?
s = ?
C7.
C8. Hiện tượng phản xạ âm được sử dụng trong những trường hợp nào dưới đây ?
a) Trồng cây xung quanh bệnh viện.
b) Xác định độ sâu của biển.
c) Làm đồ chơi "điện thoại dây".
d) Làm tường phủ da,� nhung.
Hiện tượng phản xạ âm được sử dụng rất nhiều trong cuộc sống của chúng ta như:
Trong hàng hải dùng để đo độ sâu của biển, dò độ sâu xác định khoảng cách giữa các tàu ngầm, phát hiện đàn cá.
Trong y học : Phép chuẩn đoán siêu âm giúp tìm hiểu các bộ phận bên trong cơ thể (thai nhi, nội tạng;.)
Trong ngành Vật lí địa cầu, phản xạ âm được áp dụng để xác định cấu tạo bên trong của Trái Đất.
Ngoài công dụng đã nêu trên trong cuộc sống của chúng ta người ta còn sử dụng phản xạ âm để làm giảm tiếng ồn nữa đấy. Vậy để làm giảm tiếng ồn người ta làm như thế nào? Về nhà các em đọc và chuẩn bị trước bài 15 SGK "Chống ô nhiễm tiếng ồn"sẽ giúp ta hiểu vấn đề này thêm.
Âm dội lại khi gặp mặt chắn
Vật cứng có bề mặt nhẵn
Vật mềm có bề mặt gồ ghề
Âm phản xạ cách âm trực tiếp ít nhất 1/15 giây

Có thể em chưa biết
Để chuẩn bị tốt cho tiết học sau, các em hãy:
Học thuộc phần ghi nhớ ở SGK.
Làm các bài tập14.1-> 14.6 trong sách Bài tập.
-Xem trước bài 15. Chống ô nhiễm tiếng ồn.
Dặn dò:
Tiết học đến đây là kết thúc
Chúc quý thầy cô sức khoẻ
Chúc các em học tốt