CHỦ ĐỀ: QUẢ VÀ HẠT (TIẾT 2)
Sự phát tán quả/hạt là hiện tượng quả và hạt được chuyển đi xa chỗ nó sống.
CHỦ ĐỀ: QUẢ VÀ HẠT (TIẾT 2)
+ Nhờ gió.
+ Nhờ động vật .
+ Tự phát tán.
1. Các cách phát tán QUẢ VÀ HẠT
I. PHÁT TÁN QUẢ VÀ HẠT
STT
Tên quả hoặc hạt
Cách phát tán của quả và hạt
Nhờ gió
Nhờ động vật
Tự phát tán
1
Quả chò
2
Quả cải
3
Quả bồ công anh
4
Quả ké đầu ngựa
5
Quả chi chi
6
Hạt thông
7
Quả đậu bắp
8
Quả cây xấu hổ
9
Hạt hoa sữa
10
Quả trâm bầu
STT
Tên quả hoặc hạt
Cách phát tán của quả và hạt
Nhờ gió
Nhờ động vật
Tự phát tán
1
Quả chò
2
Quả cải
3
Quả bồ công anh
4
Quả ké đầu ngựa
5
Quả chi chi
6
Hạt thông
7
Quả đậu bắp
8
Quả cây xấu hổ
9
Hạt hoa sữa
10
Quả trâm bầu
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Quan sát quả, hạt dưới đây có những đặc điểm nào mà có thể nhờ gió phát tán đi xa?
Hạt hoa sữa
Quả trâm bầu
Quả chò
Quả bồ công anh
2. Đặc điểm của QUẢ VÀ HẠT thích nghi với các cách phát tán
- Phát tán nhờ gió: quả, hạt nhỏ và nhẹ, có cánh hoặc có túm lông.
VD: Quả chò, quả bồ công anh,…
Quả và hạt có những đặc điểm nào phù hợp cách phát tán nhờ động vật ?
Chim ăn hạt thông
Quả cây xấu hổ
Quả ké đầu ngựa
- Phát tán nhờ động vật: quả, hạt có gai hoặc có móc, có hương thơm, vị ngọt, vỏ hạt cứng.
VD: Quả ké đầu ngựa, hạt thông,…
Hãy cho biết vỏ của những quả này khi chín thường có đặc điểm gì?
Quả đậu bắp
Quả cải
Quả chi chi
- Tự phát tán: khi chín vỏ quả tự nứt ra, hạt tung ra ngoài.
VD: Quả đậu bắp, quả cải, …
- Tự phát tán: khi chín vỏ quả tự nứt ra, hạt tung ra ngoài.
VD: Quả đậu bắp, quả cải,…
- Phát tán nhờ gió: quả, hạt nhỏ và nhẹ, có cánh hoặc có túm lông.
VD: Quả chò, quả bồ công anh,…
- Phát tán nhờ động vật: quả, hạt có gai hoặc có móc; có hương thơm, vị ngọt, vỏ hạt cứng.
VD: Quả ké đầu ngựa, hạt thông,…
Con người có giúp cho việc phát tán quả và hạt không và bằng cách nào?
II. NHỮNG ĐIỀU KIỆN CẦN
CHO HẠT NẢY MẦM
1. Thí nghiệm về những điều kiện cần cho hạt nảy mầm
Em hãy trình bày cách tiến hành thí nghiệm 1 ?
Hình 35.1. Thí nghiệm về điều kiện cần cho hạt nảy mầm
a. Thí nghiệm 1:
Trong 3 cốc trên hạt đỗ ở cốc nào đã nảy mầm ?
Giải thích vì sao hạt đỗ ở các cốc khác không nảy mầm được ?
Cốc 2
Cốc 3
Cốc 1
*Kết quả thí nghiệm 1:
Không nảy mầm
Không nảy mầm
Nảy mầm
Kết quả của thí nghiệm cho biết hạt nảy mầm cần những điều kiện nào ?
b. Thí nghiệm 2:
Em hãy dự đoán kết quả thí nghiệm 2 ?

















































































Hạt không nảy mầm được -> Vì mất phôi
Hạt có thể nảy mầm được nhưng chất lượng cây giống kém vì hạt không nguyên vẹn
Hạt bị ẩm mốc trong bảo quản -> Hạt sẽ không nảy mầm.
Hạt giống tốt
Trường hợp nào hạt có thể nảy mầm, vì sao?
1
2
3
1. Những điều kiện cần cho hạt nảy mầm
Đủ độ ẩm, không khí (ôxi), nhiệt độ thích hợp, hạt chắc mẩy, còn nguyên vẹn (không mối mọt, không sâu bệnh ... )
2. Những hiểu biết về điều kiện nảy mầm của hạt được vận dụng như thế nào trong sản xuất ?
1. Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu đất bị úng thì phải tháo nước ngay
2. Phải làm đất thật tơi xốp trước khi gieo hạt
3. Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo
4. Phải gieo hạt đúng thời vụ
5. Phải bảo quản tốt hạt giống
2. Những hiểu biết về điều kiện nảy mầm của hạt được vận dụng như thế nào trong sản xuất ?
- Làm cho đất thoáng, khi hạt gieo xuống có đủ không khí để hô hấp mới nảy mầm tốt
- Để bảo đảm cho hạt giống không bị mối, mọt, nấm mốc phá hoại, hạt mới có sức nảy mầm cao
- Giúp hạt gặp những điều kiện thời tiết phù hợp nhất, hạt sẽ nảy mầm tốt hơn
- Tránh nhiệt độ thấp, bất lợi, tạo điều kiện nhiệt độ thuận lợi cho hạt nảy mầm
1. Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu đất bị úng thì phải tháo nước ngay
- Bảo đảm cho hạt có đủ không khí để hô hấp, hạt mới không bị thối, chết
2. Phải làm đất thật tơi xốp trước khi gieo hạt
3. Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo
4. Phải gieo hạt đúng thời vụ
5. Phải bảo quản tốt hạt giống
2. Những hiểu biết về điều kiện nảy mầm của hạt được vận dụng như thế nào trong sản xuất ?
Nhiều ruộng lúa đông xuân mới vừa gieo sạ bị ngập úng.
Cây đậu nành thời vụ canh tác thích hợp nhất là Đông Xuân và Xuân Hè.
- Phải làm đất thật tơi xốp trước khi gieo trồng
- Gieo trồng đúng thời vụ.
- Chống úng
-Phải bảo quản tốt hạt giống
Bảo quản hạt giống trong kho lạnh
Bảo quản thông thoáng ở ngô
Phơi và làm sạch thóc sau khi thu hoạch
Đóng bao, để nơi khô, thoáng
Hình 33.1. Một nửa hạt đỗ đen đã bóc vỏ
Hình 33.2. Hạt ngô đã bóc vỏ
3. Các bộ phận của hạt
a. Lá mầm chứa chất dinh dưỡng dự trữ
b. Chồi mầm
c.Thân mầm
d. Rễ mầm
Phôi gồm:
Lá mầm chứa chất dinh dưỡng dự trữ
Chồi mầm
Thân mầm
Rễ mầm
Phôi
b.Chồi mầm
a. Lá mầm
c.Thân mầm
d. Rễ mầm
Phôi nhũ chứa chất
dinh dưỡng dự trữ
* Hạt gồm các bộ phận:
1. Vỏ
2. Phôi
Lá mầm
Rễ mầm
Thân mầm
Chồi mầm
* Chất dinh dưỡng dự trữ của hạt chứa trong lá mầm hoặc trong phôi nhũ.

3. Các bộ phận của hạt
Hạt và cây Một lá mầm
Hạt và cây Hai lá mầm
4. Phân biệt hạt Một lá mầm và hạt Hai lá mầm
Cây Hai lá mầm: phôi của hạt có 2 lá mầm.
Ví dụ: đỗ đen, lạc, cam…
Cây Một lá mầm: phôi của hạt có 1 lá mầm.
Ví dụ: ngô, lúa, kê…
Căn cứ vào số lá mầm trong phôi người ta phân thành 2 nhóm cây:

4. Phân biệt hạt Một lá mầm và hạt Hai lá mầm