1
2. Trình bày hiểu biết của em về nhân vật đó.
1.Những hình ảnh sau cho em biết về ai?
Khởi động
www.HNGHIA.Info
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc. Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan.
Năm 1911, Người ra đi tìm đường cứu nước từ Bến cảng Nhà Rồng.
Tháng 2 -1941 Người trở về nước.
Ngày 2 - 9 - 1945, tại quảng trường Ba Đình, Người đọc Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa.
Năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, UNESCO đã ghi nhận và suy tôn Người là “Anh hùng Giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa”.
Phong cách Hồ Chí Minh
5
Phong cách Hồ Chí Minh
_Lê Anh Trà_
Em hiểu thế nào là “phong cách” ?
Phong cách: ở đây dùng với nghĩa là lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử,…tạo nên cái riêng của một người hay một tầng lớp nào đó.
I. Tìm hiểu chung
Phong cách Hồ Chí Minh
8
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
-Lê Anh Trà (1927- 1999) quê ở tỉnh Quảng Ngãi.
- Ông vừa là một nhà quân sự, vừa là một nhà văn – nhà văn hóa tiêu biểu.
LÊ ANH TRÀ
( 1927 – 1999)
Hoàn cảnh sáng tác, Xuất xứ
Năm 1990, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh Bác Hồ, có nhiều bài viết về Người. “Phong cách Hồ Chí Minh” là một phần trong bài viết Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị của tác giả Lê Anh Trà.
2. Tác phẩm
Kiểu loại
Văn bản nhật dụng
Chủ đề
Sự hội nhập với văn hoá thế giới và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc.
Phương thức biểu đạt
Nghị luận kết hợp với thuyết minh,tự sự, biểu cảm
Bố cục:
3 phần
Phần 1: Từ đầu  “ rất hiện đại”
-> Con đường hình thành phong cách Hồ Chí Minh.
Phần 2: Tiếp theo  “ hạ tắm ao”
-> Những nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh.
Phần 3: Còn lại:
-> Khẳng định ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh.
II. Tìm hiểu văn bản
Con đường hình thành phong cách Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh đã tiếp thu
tinh hoa văn hóa nhân loại
bằng những con đường nào ?
Con đường tiếp thu – gắn liền với con đường cứu nước
Tiếp xúc với văn hóa nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới
Nói, viết thành thạo nhiều thứ tiếng
 Chìa khóa học hỏi
Làm nhiều nghề  Thực tiễn
? Lập luận quy nạp, giải thích, thuyết minh bằng so sánh, liệt kê, bình luận
 Tiếp thu hiệu quả, sáng tạo  Phong cách của Bác là sự kết hợp giữa văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại
Cách thức tiếp thu
Chủ động tìm hiểu, theo chiều sâu, uyên thâm
Có chọn lọc, loại bỏ, phê phán yếu tố tiêu cực của chủ nghĩa tư bản
Nhào nặn tới gốc rễ văn hóa không hề lay chuyển
2. Nét đẹp trong lối sống của chủ tịch Hồ Chí Minh
Lối sống giản dị
Liệt kê các chi tiết thể hiện lối sống giản dị của Bác về
Nơi ở, nơi làm việc
Trang phục
Việc ăn uống
Nơi ở, làm việc mộc mạc, đơn sơ
Nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao cá
Nhà sàn chỉ có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị
Đồ đạc bên trong mộc mạc, đơn sơ
24
Vị trí: Nằm trong khuôn viên Phủ Chủ tịch, thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.
Đây là ngôi nhà Bác ở và làm việc từ năm 1958 đến khi qua đời.
Tầng dưới nhà sàn là nơi Bác thường họp với Bộ Chính trị. Tầng trên là 2 phòng nhỏ, nơi Bác làm việc và phòng ngủ với những vật dụng đơn sơ giản dị. Trước nhà là ao cá Bác nuôi, bên bờ ao là các loài hoa phong lan nở quanh năm. Nhân dân ta từ mọi miền đất nước cũng như du khách quốc tế đến thủ đô Hà Nội, ai cũng muốn đến viếng Lăng, thăm nhà ở của Bác và đi dạo quanh quảng trường.
Nơi Bác ở sàn mây vách gió
Sáng nghe chim rừng hót sau nhà
Đêm trăng ngọn đèn khêu nhỏ
Nhà gác đơn sơ, một góc vườn 
Gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn 
Giường mây chiếu cói, đơn chăn gối 
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn. ... 
26
Trang phục giản dị
Quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép cao su, cái quạt
mo, đồng hồ báo thức,
radio (nghe tin tức)...
“Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Màu quê hương bền bỉ đậm đà...”
(Sáng tháng năm)
“Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường”
(Việt Bắc)
Phong cách Hồ Chí Minh
28
Thức ăn đạm bạc
2. NÉT ĐẸP TRONG LỐI SỐNG CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Nơi ở, làm việc
Trang phục
Ăn uống
Tư trang
Nhà sàn, vẻn vẹn vài phòng.
Là nơi tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ.
=> Nơi ở đơn sơ.
Bộ quần áo bà ba nâu.
Chiếc áo trấn thủ.
Đôi dép lốp


=> Giản dị.
Cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.


=> Dân dã, không cầu kì.
Chiếc vali con.
Vài bộ quần áo.
Vài vật kỉ niệm của cuộc đời.


=> Tư trang ít ỏi
Cách sống bình dị, trong sáng-> sự kết hợp giữa giản dị với thanh cao
->So sánh, liệt kê, chứng minh
Tôi dám chắc không có một vị lãnh tụ, một vị tổng thống …. sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy.
Bất giác ta nghĩ đến các vị hiền triết ngày xưa…
Đánh giá lối sống của Bác
Nghệ thuật: Hình thức so sánh, đan xen thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm, dùng từ Hán Việt
- Cách sống có văn hóa trở thành quan điểm thẩm mĩ
- Đó là một cách di dưỡng tinh thần, có khả năng mang lại hạnh phúc cho tâm hồn và thể xác.
Lối sống giản dị mà thanh cao
+ Nguyễn Trãi: Bậc thầy khai quốc công thần, ở ẩn.
+ Nguyễn Bỉnh Khiêm: Làm quan, ở ẩn.
Phong cách Hồ Chí Minh – Lê Anh Trà
TRUYỀN THỐNG – HIỆN ĐẠI
DÂN TỘC – NHÂN LOẠI
GIẢN DỊ THANH CAO
Tự hào, kính yêu, ngưỡng mộ
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
3. Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh
Lối sống thanh cao
Đây không phải là lối sống khắc khổ của người tự vui trong cảnh nghèo khó.
Cách sống giản dị của Bác Hồ lại vô cùng thanh cao,
sang trọng.
Đây cũng không phải là cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn người.
Đây là một cách sống có văn hoá đã trở thành một quan niệm thẩm mĩ : Cái đẹp là sự giản dị tự nhiên.
Phong cách Hồ Chí Minh là sự giản dị trong lối sống, sinh hoạt hằng ngày, là cách di dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp, có thể đem đến hạnh phúc thanh cao cho con người.
- Nếp sống giản dị và thanh đạm đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác.
-Với Bác, sống đẹp là sống giản dị, không cầu kì, phô trương, ch? c?n làm việc có hiệu quả, cống hiến nhiều cho nhân dân.
-> Kế thừa và phát huy những nét cao đẹp của những nhà văn hoá dân tộc, mang nét đẹp thời đại và gắn bó với nhân dân .
36
Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Bác là vẻ đẹp vốn có, tự nhiên, gần gũi, không xa lạ với mọi người.
Bài học: Coi trọng giá trị tinh thần, không lệ thuộc vào vật chất, không coi cuộc sống là hưởng thụ. Sống hài hòa, thân thiện với thiên nhiên và mọi người.
Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người
“Sáng ra bờ suối tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng đã sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời Cách mạng thật là sang.”
(Tức cảnh Pác Pó)
Mùa xuân là tết trồng cây,
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.
Bác Hồ với thiếu nhi
Bác Hồ với bộ đội
Bác Hồ với nhân dân
Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hò giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị.
III. Tổng kết
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật
2. Ý nghĩa:
-Sử dụng ngôn ngữ trang trọng.
-Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận.
-Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập.
 
Văn bản cho thấy cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động. Từ đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập; tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
PHONG CÁCH” HỒ CHÍ MINH
Trong cuộc đời đầy truân chuyên” của mình, Chú tịch Hồ Chí Minh đã tiến xúc với văn hoá nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới, cả ở phương Đóng và phương Tây. Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu A, châu Mĩ. Người đã từng sống dài ngày ở Pháp, ở Anh. Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc : Pháp, Anh, Hoa, Nga… và Người đã làm nhiều nghề. Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới sâu sắc như Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm. Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hoá, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản. Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển được ở Người, đế trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại [..).
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ cả thế giới, có một vị Chủ tịch nước lấy chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao làm “cung điện” của mình. Quả như một câu chuyện thần thoại, như câu chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm nào đó trong truyện cổ tích. Chiếc nhà sàn đó cũng chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơn. Và chủ nhân chiếc nhà sàn này cũng trang phục hết sức giản dị, với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ của các chiến sĩ Trường Sơn đã được một tác giả phương Tây ca ngợi như một vật thần kì. Hằng ngày, việc ăn uống của Người cũng rất đạm bạc, với những món ăn dân tộc không chút cầu kì, như cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.
Và Người sống ở đó, một mình, với một tư trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ áo quần, vài vật kỉ niệm của cuộc đời dài. Tôi dám chắc không có một vị lãnh tụ, một vị tổng thống hay một vị vua hiền nào ngày trước lại sống đến mức giản dị và tiết chế như vậy. Bất giác ta nghĩ đến các vị hiền triết ngày xưa như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn hay Nguyễn Bỉnh Khiêm sống ở quê nhà với những thú quê thuần đức: "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao"...
Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm khác đời, mà đây là lối sống thanh cao , một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng mang lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác

Lê Anh Trà, Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị, trong Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam, Viện Văn hoá xuất bản, Hà Nội, 1990)
Em hãy viết đoạn văn (khoảng 1 trang giấy) trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập và phát triển hiện nay.
Trách nhiệm thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập:
- Giải thích thời kỳ hội nhập: các nền kinh tế thế giới mở cửa, hội nhập dẫn đến sự giao lưu, ảnh hưởng văn hóa giữa các nước.
- Trách nhiệm thế hệ trẻ:
+ Gìn giữ và phát huy những bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc;
+ Nêu cao tinh thần tự tôn dân tộc, niềm tự hào về những truyền thống văn hóa tốt đẹp: truyền thống yêu nước; Uống nước nhớ nguồn;  văn hóa lễ hội truyền thống; phong tục tập quán; di sản, di tích lịch sử,…
+ Tiếp tục những ảnh hưởng tích cực từ văn hóa nước ngoài đồng thời gạn lọc những ảnh hưởng tiêu cực từ văn hóa ngoại lai.
- Đánh giá: đây là vấn đề quan trọng đòi hỏi ý thức và nhận thức của thế hệ trẻ cùng đồng lòng, chung tay góp sức.