Tiết 2, 3

Phong cách Hồ Chí Minh
- Lê Anh Trà -

MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Thông qua bài học giúp học sinh hiểu được:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời
sống và sinh hoạt.
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn
bản sắc văn hoá dân tộc.
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn
cụ thể.

MỤC TIÊU BÀI HỌC
2. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhật dụng.
3. Thái độ
- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng,
học tập rèn luyện theo gương Bác.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả
- Lê Anh Trà (1927 – 1999), quê: Quảng
Ngãi 
- Là nhà văn, nhà văn hóa tiêu biểu của
văn học VN
- Ngòi bút chân thực, sắc sảo

2. Tác phẩm
Trình bày phần tìm
hiểu của mình về tác
phẩm theo 4 ý sau:

Hoàn
cảnh
sáng
tác

Thể
loại

Chủ đề

Bố cục

Hoàn cảnh
sáng tác,
Xuất xứ

Năm 1990, nhân dịp kỷ niệm 100
năm ngày sinh Bác Hồ, có nhiều
bài viết về Người. “Phong cách
Hồ Chí Minh” là một phần trong
bài viết Phong cách Hồ Chí Minh,
cái vĩ đại gắn với cái giản dị của
tác giả Lê Anh Trà.

Kiểu
loại

Chủ
đề

Văn bản
nhật dụng

Sự hội nhập với tinh hoa văn
hóa thế giới và việc phát huy
vẻ đẹp Văn Hoá Dân Tộc.

Phần 1

Bố
cục

Phần 2

Từ đầu … “rất hiện
đại”: Nét đẹp trong tiếp
thu tinh hoa văn hóa
nhân loại
Còn lại: Nét đẹp trong
phong cách, lối sống của
chủ tịch Hồ Chí Minh

II. Đọc - hiểu văn bản

1. Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

Kĩ thuật mảnh ghép (3p)
 N 1, 3: Vốn tri thức văn hóa nhân
loại của HCM sâu rộng như thế
nào? Người đã làm gì để có được
vốn tri thức đó?
 N 2, 4: Người đã vận dụng vốn tri
thức văn hóa nhân loại vào cuộc
sống ntn?

Con đường
tiếp thu –
gắn liền với
con đường
cứu nước

Tiếp xúc với văn hóa nhiều nước,
nhiều vùng trên thế giới
Nói, viết thành thạo nhiều thứ tiếng
 Chìa khóa học hỏi
Làm nhiều nghề  Thực tiễn

 Tiếp thu hiệu quả, sáng tạo
 Phong cách của Bác là sự kết hợp giữa văn hóa dân tộc và
văn hóa nhân loại

Hồ Chí Minh có vốn tri
thức sâu rộng

Rộng: Hiểu văn
hoá phương
Đông và văn
hoá phương Tây

Sâu: Hiểu một
cách sâu sắc,
uyên thâm

Chủ động tìm hiểu, theo
chiều sâu, uyên thâm

Cách thức
tiếp thu

Có chọn lọc, loại bỏ, phê phán yếu
tố tiêu cực của chủ nghĩa tư bản
Nhào nặn tới gốc rễ văn
hóa không hề lay chuyển

2. Lối sống giản dị mà thanh cao của Chủ tịch Hồ Chí Minh

a/ Lối sống giản dị
Liệt kê các chi tiết thể hiện lối sống giản dị của Bác về
Nơi ở, nơi làm việc
Trang phục
Việc ăn uống

Nơi ở, làm việc mộc
mạc, đơn sơ
Nhà sàn
nhỏ
bằng gỗ
bên
cạnh
chiếc ao
cá

Nhà sàn
chỉ có
vài
phòng

Đồ đạc
bên
trong
mộc
mạc,
đơn sơ

Đường
đi trải
đầy sỏi

Trồng
nhiều
cây
xanh

Vị trí: Nằm trong khuôn viên Phủ
Chủ tịch, thuộc quận Ba Đình, thành
phố Hà Nội.
Đây là ngôi nhà Bác ở và làm việc từ
năm 1958 đến khi qua đời.

Tầng dưới nhà sàn là nơi Bác thường họp với Bộ
Chính trị. Tầng trên là 2 phòng nhỏ, nơi Bác làm
việc và phòng ngủ với những vật dụng đơn sơ
giản dị. Trước nhà là ao cá Bác nuôi, bên bờ ao
là các loài hoa phong lan nở quanh năm. Nhân
dân ta từ mọi miền đất nước cũng như du khách
quốc tế đến thủ đô Hà Nội, ai cũng muốn đến
viếng Lăng, thăm nhà ở của Bác và đi dạo quanh
quảng trường.

Trang phục
giản dị

Quần áo bà ba nâu, chiếc
áo trấn thủ, đôi dép cao su,
cái quạt mo, đồng hồ báo
thức,radio (nghe tin tức)...

“Bác Hồ đó, chiếc áo nâu
giản dị
Màu quê hương bền bỉ đậm
đà...”
(Sáng tháng
năm)
“Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ
thường”
(Việt Bắc)

Thức ăn đạm
bạc

Bác thường để lại đĩa thịt gà
mà ăn trọn mấy quả cà xứ Nghệ
Tránh nói to và đi nhẹ cả trong vườn
(Việt Phương)
Phong cách Hồ Chí Minh

Chỗ ở, làm việc mộc mạc, đơn sơ
Trang phục giản dị
Đồ ăn đạm bạc
 Chưa có vị nguyên thủ quốc gia nào có cách

Có bạn học sinh cho rằng “Cách sống giản dị đạm bạc
của Bác Hồ lại vô cùng thanh cao, sang trọng”. Em có
đồng ý với ý kiến đó không vì sao?

b/ Lối sống thanh cao
Đây không phải là lối sống khắc khổ của
người tự vui trong cảnh nghèo khó.

Cách sống
giản dị của
Bác Hồ lại
vô cùng
thanh cao,
sang trọng.

Đây cũng không phải là cách tự thần
thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn
người.
Đây là một cách sống có văn hoá đã trở
thành một quan niệm thẩm mĩ : Cái đẹp
là sự giản dị tự nhiên.

3. Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh

Vẻ đẹp trong
phong cách sống
và làm việc của
Bác là vẻ đẹp vốn
có, tự nhiên, gần
gũi, không xa lạ
với mọi người.

Bài học: Coi trọng
giá trị tinh thần,
không lệ thuộc vào
vật chất, không coi
cuộc sống là hưởng
thụ. Sống hài hòa,
thân thiện với thiên
nhiên và mọi người.

Em còn biết vị lãnh tụ nào khác ngoài
Hồ Chí Minh không? Em thấy phong
cách của chủ tịch HCM và những vị
lãnh tụ đó có gì giống và khác nhau?

III. Tổng kết

Kết hợp
giữa kể và
bình luận.

Chọn lọc
những chi tiết
tiêu biểu.

Đan xen với thơ
N.B.Khiêm cách
dùng từ Hán Việt.

1. Nghệ

Sử dụng
nghệ thuật
đối lập.

2. Nội dung
Vẻ đẹp của phong cách Hồ
Chí Minh là sự kết hợp hài
hòa giữa truyền thống văn
hóa dân tộc và tinh hoa văn
hóa nhân loại, giữa thanh
cao và giản dị.

Trong tình hình hội
nhập thế giới như hiện
nay, việc học tập phong
cách HCM có ý nghĩa
thế nào? Lập kế hoạch
rèn luyện, học tập cho
bản thân

Câu 1: Vấn đề chủ yếu nêu trong văn
bản Phong cách Hồ Chí Minh là gì?
A. Tinh thần chiến đấu dũng
cảm của Chủ tịch Hồ Chí
Minh.

B. Phong cách làm việc và nếp
sống của Hồ Chí minh.

C. Tình cảm của người dân
VN đối với Chủ tịch Hồ Chí
Minh.

D. Trí tuệ tuyệt vời của Chủ
tịch Hồ Chí Minh.

Câu 2: Ý nào đúng nhất điểm cốt lõi
trong phong cách Hồ Chí Minh?
A. Biết kết hợp hài hoà bản
sắc văn hoá dân tộc và tinh
hoa văn hoá nhân loại.

B. Đời sống vật chất giản dị
kết hợp với đời sống tinh
thần phong phú.

C. Có sự kế thừa vẻ đẹp
trong cách sống của các vị
hiền triết xưa

D. Am hiểu nhiều về các
dân tộc và nhân dân trên thế
giới.

Câu 3: Để làm nổi bật lối sống giản dị của Hồ
Chí Minh, tác giả đã sử dụng phương thức
lập luận nào?
A. Chứng minh

B. Giải thích

C. Bình luận

D. Phân tích

Câu 4: Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của
phong cách Hồ Chí Minh, tác giả không sử dụng
biện pháp nghệ thuật nào?
A.Kết hợp giữa kể, bình luận,
chứng minh

B. Phép nói giảm, nói tránh

C. Phép nói quá

D. So sánh và sử dụng nhiều
từ Hán Việt

Câu 5: Trong bài viết, tác giả cho rằng: “Nếp sống giản
dị và thanh đạm của Bác Hồ” là “1 quan niệm thẩm mĩ
về cuộc sống”, theo em, cụm từ “quan niệm
thẩm mĩ” là gì?
A. Quan niệm về cuộc sống

B. Quan niệm về nghề nghiệp

C. Quan niệm về đạo đức

D. Quan niệm về cái đẹp

Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người

Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người

www.HNGHIA.Info

Chiến dịch biên giới Thu - Đông 1950

“Các vua Hùng đã
có công dựng
nước. Bác cháu ta
phải cùng nhau
giữ lấy nước.”
Bác Hồ thăm đền Hùng

www.HNGHIA.Info

PHONG CÁCH

HỒ CHÍ
MINH

KHÁI QUÁT

- Lê Anh Trà
- Trích “Phong cách HCM, cái vĩ đại
gắn với cái giản dị”.
- In “HCM và văn hóa VN” 1990
- Đề tài: Ca ngợi lãnh tụ
- Chủ đề: Sự hội nhập thế giới và giữ
gìn bản sắc.
- Nhan đề: Lối sống, cách sinh hoạt,
làm việc tạo nên nét riêng của Bác.
- Phương thức: TM + NL

PHONG CÁCH VĂN HÓA
*Hoàn cảnh hình thành tri thức:
- Nắm vững phương tiện ngôn ngữ.
- Qua công việc, lao động để học hỏi.
*Ý thức tiếp thu:
- Học hỏi, tìm hiểu uyên thâm.
- Không tiếp thu thụ động.
- Tiếp thu cái đẹp, phê phán cái xấu.
- Trên nền tảng dân tộc tiếp thu quốc tế.
Kết hợp đan xen.

PHONG CÁCH

HỒ CHÍ
MINH

PHONG CÁCH SINH HOẠT

TỔNG KẾT

Ngôi nhà
Trang phục
Tư trang
Ăn uống
Cách sống giản dị nhưng vô cùng
cao sang
+ Không phải sống khắc khổ.
+ Không phải thần thánh hóa.
+ Trở thành quan niệm thẩm mĩ.

- Nội dung: Phong cách HCM
là sự giản dị trong lối sống,
sinh hoạt để tạo nên một quan
niệm thẩm mĩ cao đẹp.
- Nghệ thuật: Ngôn ngữ trong
sáng, trang trọng; Kết hợp
khéo léo các phương thức
biểu đạt; Lối nói so sánh và
các biện pháp nghệ thuật đối
lập.

-

1
2
3
4
5
6

Đ Ồ N G
K A K I
D Ũ N G C Ả
Ô N
D
N G H Ị

B À O
M
G K É
É P L Ố P
L Ự C

Từ hàng dọc
2.
4.
Bộ
3.1.
Tên
Tên
Em
quần
Khi
đôi
đồng
hãy
đọc
áo
dép
điền
Bác
bào
Tuyên
Bác
từ
vẫn
dân
còn
thường
ngôn
thường
tộcthiếu
vẫn
độc
đivào
mặc
dùng
lập
được
năm
lời
trong
để
nhân
dạy
gọi
1945
nhưng
sau
dân
BácHồ
6.5.
Phẩm
chất
nào
đã
góp
phần
quan
trọng
giúp
Bác
luôn dịp
vượt
qua
gian
khổ
trong
sự
nghiệp
cách
củalễBác
Bác:
khi
hoặc
ta
Hồ
ở“Khiêm
gọi
chiến
tiếp
gọi
như
khách
nhân
khu
tốn,
thếViệt
dân
quốc
nào?
thật
là
Bắc?
tế
thà,...”
gì?là
gì?mạng?

THANK YOU!!!