Tiết 23: Bài 19.
PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM TRONG
NHỮNG NĂM 1930 - 1935

I .VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ KHỦNG HOẢNG KINH TẾ
THẾ GIỚI (1929 – 1933) ( Giảm tải)

II. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG (1930 -1931) VỚI ĐỈNH CAO XÔ VIẾTNGHỆ TĨNH

1. Nguyên nhân
- Tác động của khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 => Đời
sống nhân dân khổ cực
- Pháp ra sức khủng bố đàn áp
- Đảng ra đời lãnh đạo phong trào đấu tranh

Nông
dân
bị đất,
đói
1930
Thương
nhân
người
Việtlàm
thời
Pháp
bị cướp
hết
ruộng
nông
dân phải
tá điền
cho địa chủ

Một số hình ảnh về đời sống nhân dân giai đoạn 1930-1935

Phụ nữ kéo xe ở Sài Gòn

Nghề hớt tóc dạo

Dinh cơ của tên Tổng Đốc Pháp tại Việt Nam 1930

II. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG (1930 -1931) VỚI ĐỈNH CAO XÔ VIẾTNGHỆ TĨNH

1. Nguyên nhân
2. Diễn biến

- Trong giai đoạn mở đầu có những phong trào đấu tranh nào ?

Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân:

-Bãi công của 3000 CN đồn điền cao su Phú Riềng
-Bãi công của 4000 CN nhà máy sợi Nam Định
-Bãi công của hơn 400 CN nhà máy diêm và nhà máy cưa Bến
Thủy…

Phong trào cách mạng 1930-1931.
MỞ ĐẦU( Tháng 2 ->cuối 4/1930)

-Cuộc đấu tranh của GCND:
+Bắc kỳ:
Biểu tình của ND Thái
Bình...
+Trung kỳ: Biểu tình của ND
Thanh Hoá,Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Nam…
+ Nam kỳ: Đấu tranh của ND
Cao Lãnh (Đồng Tháp) …

THANH HOÁ
NGHỆ AN
HÀ TĨNH

THÁI BÌNH
4/1930

4000 CN DỆT NAM ĐỊNH

4/1930

Bãi công của 400 CN DIÊM,
CƯA BẾN THỦY

QUẢNG NAM

Cờ đỏ búa liềm của Đảng xuất hiện ở
Hà Nội và một số địa phương
2/1930 Bãi công của 3000 CN
đồn điền CAO SU
PHÚ RIỀNG

ĐỒNG THÁP

Phát triển dần lên cao:(5 -> 8/1930)
-1/5/1930, công nhân biểu tình kỷ niệm
ngày quốc tế lao động( Hà Nội, Hải
Phòng, Vinh, Huế, Sài Gòn…)

Biểu tình, rải truyền đơn, mit
tinh, bãi công, tuần hành …
HÀ NỘI

HẢI PHÒNG
VINH

HUẾ

SÀI GÒN

12/9/1930, cuộc biểu tình, tuần
hành, rãi truyền đơn của nhân
dân huyện Hưng Nguyên ( Nghệ
An ) đánh dấu cao trào Xô viết
Nghệ - Tĩnh

Lược đồ phong trào CM 1930 - 1931

Tranh vẽ mô tả về Xô viết Nghệ - Tĩnh

Tượng đài Xô viết Nghệ Tĩnh tại thị trấn Nghèn – Can Lộc

II. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG (1930 -1931) VỚI ĐỈNH CAO XÔ VIẾTNGHỆ TĨNH

1. Nguyên nhân
2. Diễn biến
- Từ 1929 đến trước 1/5/1930 phong trào phát triển khắp Bắc
Trung – Nam
- Từ 1/5/1930 đến tháng 9,10/1930 phong trào phát triển
quyết liệt mạnh mẽ
- Tại Nghệ An- Hà Tĩnh :
+ 12/9/1930 2 vạn nông dân Hưng Nguyên biểu tình
+ Tháng 9,10 nhân dân Nghệ Tĩnh khởi nghĩa vũ trang

II. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG (1930 -1931) VỚI ĐỈNH CAO XÔ VIẾTNGHỆ TĨNH

1. Nguyên nhân
2. Diễn biến
3. Kết quả
- Chính quyền của đế quốc PK nhiều nơi bị tan rã
- Chính quyền Xô Viết được thành lập
- Giữa 1931 phong trào tạm lắng xuống

PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Xô Viết Nghệ Tĩnh là tên gọi chỉ phong trào đấu tranh của lực lượng
công nhân và nông dân ở Nghệ An và Hà Tĩnh trong năm 1930-1931
chống lại đế quốc Pháp tại Việt Nam. Tên gọi Xô viết Nghệ Tĩnh xuất
phát từ sự hình thành các "xã bộ nông" mà những người cộng sản gọi
là "Xô viết" .
Ngay từ đầu tháng 8/1930 nhiều cuộc đấu tranh đã nổ ra ở các tỉnh lỵ,
như biểu tình ở Nam Đàn (6/8), Can Lộc (4/8), Thanh Chương (12/8),
Nghi Lộc (29/8). Tuy nhiên phải sang đến tháng 9 phong trào đấu tranh
mới lên đến đỉnh cao. Ngày 1/9, 20 ngàn nông dân huyện Thanh
Chương (Nghệ An) biểu tình đòi bỏ thuế, thả tù chính trị. Lính Pháp nổ
súng nhưng những người biểu tình vẫn tiến vào huyện đường, phá nhà
giam, thả tù nhân, đốt hồ sơ, sổ sách và dinh trị huyện. Trước sự tấn
công ồ ạt của nhân dân, bọn hào lý địa phương phải bỏ chạy. Hầu hết
các thôn thuộc huyện Thanh Chương rơi vào tình thế không có chính
quyền quản lý. Nhân dân xã Võ Liệt đã tự động đứng ra tổ chức điều
hành các công việc trong xã.

PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Ngày 5/9 nông dân huyện Anh Sơn biểu tình ủng hộ nhân dân
huyện Thanh Chương với các khẩu hiệu “bãi bỏ thuế thân”, “chia lại
ruộng đất”, “thả tù chính trị”. Tiếp đó, trong hai ngày 5/9 và 7/9 nông
dân 2 huyện Diễn Châu, Can Lộc đốt phá nhà giam. Từ ngày 8 đến
ngày 11/9 khí thế đấu tranh càng sục sôi khi hàng chục nghìn nông dân
huyện Nam Đàn, Thanh Chương, Diễn Châu, Canh Sơn, Can Lộc,…
nổi dậy.
Tuy nhiên phong trào được đẩy lên đỉnh cao đó là cuộc đấu tranh của
8000 nông dân huyện Hưng Nguyên ngày 12/9 với những khẩu hiện
như “Đả đảo chủ nghĩa đế quốc! đả đảo phong kiến”. Đoàn biểu tình
xếp thành hàng dài kéo về thành phố Vinh. Tình hình đó thực dân Pháp
đã cho máy bay nén bom xả súng liên thanh vào đoàn biểu tình, làm
chết 217 người, bị thương 125 người, đốt cháy 177 nóc nhà. Hai làng
Lộc Châu và Lộc Hải bị triệt hạ hoàn toàn. Song điều đó cũng không
ngăn cản được phong trào đấu tranh của nông dân, mà càng làm cho
cuộc đấu tranh thêm sục sôi khiến cho chính quyền thực dân hết sức lo
sợ.

PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Khi nói về Xô viết Nghệ - Tĩnh toàn quyền Rô Banh (Rene
Robin) cũng phải thừa nhận rằng:“Họ hoàn toàn bất lực, chẳng làm
được gì để ngăn cản sự phát triển của phong trào. Chính quyền bản xứ
thuộc mọi cấp trong tỉnh đều tê liệt, không thể nêu tên một người cầm
đầu nào, không thể nhờ cậy vào một sự trợ giúp nào của các chức trách
cấp tổng và xã, khiến người ta có cảm giác rằng họ đã mất hết uy
quyền trên đám quần chúng mà họ cai trị. Sự sỡ hãi làm cho các ông
quan, phải khóa cổng, chui vào trong nhà và chỉ lo có mỗi việc phòng
vệ cho chính bản thân của họ. Mỗi khi các ông tri phủ, tri huyện đi
tuần theo các đội lính bản xứ, họ đi mà mình mẩy, chân tay run lẩy
bẩy”
Trước sự sụp đổ của chính quyền thực dân và phong kiến ở Nghệ Tĩnh, các chi bộ và tổ chức Nông hội đỏ đã quản lý và điều hành mọi
hoạt động trong lãng xã. Những người cách mạng đã lập ra chính
quyền Xô viết – chính quyền Xô viết đầu tiên ở Việt Nam (chính
quyền cách mạng sơ khai do giai cấp công nhân lãnh đạo).

PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Chính quyền mới đã ban hành nhiều chính sách mới về chính trị, kinh
tế, văn hóa. Về chính trị nhân dân được quyền tự do hội họp, thảo luận
và hoạt động trong các tổ chức đoàn thể như Nông hội, Công hội, Đoàn
thanh niên cộng sản…Về kinh tế nhân dân được chia ruộng, bãi bỏ các
thứ thuế vô lý, bất công, thực hiện giảm tô và xóa nợ cho dân nghèo.
Về văn hóa, chính quyền cách mạng đã tổ chức đời sống mới, mở các
lớp dạy chữ Quốc ngữ, xóa bỏ các tệ nạn, hủ tục lạc hậu, xây dựng tinh
thần đoàn kết tương trợ lẫn nhau.
Có thể nói Xô viết Nghệ - Tĩnh đã trở thành một nguồn động viên cổ
vũ của quần chúng công nông. Khắp nơi trong các cuộc đấu tranh
ngoài khẩu hiệu mang tính chính trị, còn có các khẩu hiện ủng hộ Xô
viết Nghệ - Tĩnh, ủng hộ Liên bang Xô viết. Giữa lúc cao trào các
mạng đang diễn ra sôi nổi, Ban chấp hành Trung ương lâm thời của
Đảng cộng sản Việt Nam đã họp Hội nghị lần thứ nhất tại Hương Cảng
(Trung Quốc). Hội nghị đã quyết định đổi tên thành Đảng cộng sản
Đông Dương, cử ra Ban chấp hành Trung ương chính thức, bầu đồng
chí Trần Phú làm Tổng bí thư.

PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH
Tuy phong trào xô viết Nghệ Tĩnh chỉ tồn tại trong một thời
gian ngắn nhưng đã mang rất nhiều ý nghĩa, nó đã chứng minh đường
lối lãnh đạo của Đảng là đúng đắn, đồng thời đây được coi là cuộc diễn
tập đầu tiên dưới vai trò lãng đạo của Đảng. Cũng từ đây khối liên
minh công nông được hình thành.
Có thể nói đã hơn 80 năm trôi qua, nhưng tiếng tăm và sức ảnh hưởng
của cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh vẫn còn nguyên giá trị. Như lời Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã nói, “Bom đạn, súng máy, đốt nhà, đồn binh…
đều bất lực không dập tắt nổi phong trào cách mạng của Nghệ - Tĩnh”.

II. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG (1930 -1931) VỚI ĐỈNH CAO XÔ VIẾTNGHỆ TĨNH

1. Nguyên nhân
2. Diễn biến
3. Kết quả
4. Ý nghĩa
- Là sự kiện trọng đại của lịch sử nước ta
- Là bước tập dượt đầu tiên chuẩn bị cho cách mạng tháng
Tám thành công sau này

I/ MẶT TRẬN
VIỆT MINH
RA ĐỜI
(19/5/1941)

II/ CAO TRÀO
KHÁNG NHẬT,
CỨU NƯỚC TIẾN
TỚI TỔNG KHỞI
NGHĨA THÁNG
TÁM NĂM 1945.

TIẾT 24: BÀI 22
CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG
KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM MĂM 1945

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19/5/1941).
1. Hoàn cảnh ra đời mặt trận Việt Minh.

Thế
giới
hình
thành
hai
trận
tuyến

Lực lượng
dân chủ
Khối
phát xít

Liên Xô

Đức - Ý - Nhật

Quan
sát
hình
ảnh

Pháp – Nhật cấu kết bóc lột nhân dân

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
1. Hoàn cảnh ra đời mặt trận Việt Minh.

- Chiến tranh thế giới thứ hai bước sang năm
thứ ba. Thế giới hình thành hai trận tuyến.
- Ở Đông Dương thực dân Pháp ra sức đàn áp
cách mạng.

1920
Nguyễn Ái Quốc tìm ra con
đường cứu nước đúng đắn

1911
Nguyễn Ái Quốc ra đi
tìm đường cứu nước

28-1- 1941
Trở về Pắc Bó –Cao Bằng

1930
Thành lập Đảng
cộng sản Việt Nam

Cuộc sống của Bác ở Pác Bó
Sáng ra bờ suối tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
(Tức cảnh Pác Pó - Hồ Chí Minh)

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
1. Hoàn cảnh ra đời mặt trận Việt Minh.

- 28 /1/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực
tiếp lãnh đạo cách mạng và chủ trì Hội nghị
Trung ương lần thứ 8 tại Pác Bó (Cao Bằng) từ
ngày 10 đến 19/5/1941.

? Dựa vào đoạn đầu (phần chữ in nhỏ) SGK
trang 87, để biết Hội nghị Trung ương lần
thứ 8 có chủ trương gì?

Giải phóng các dân tộc Đông Dương
ra khỏi ách Pháp - Nhật.
(Thực hiện khẩu hiệu “Tịch thu ruộng
đất của đế quốc và Việt gian chia cho
dân cày nghèo, giảm tô, giảm tức, chia
lại ruộng công”.)

Chủ trương
của hội nghị
trung ương 8

Thành lập Việt Nam độc lập đồng
minh (gọi tắt là Việt Minh)
(“Liên hợp hết thảy các giới đồng bào
yêu nước không phân biệt già trẻ, gái
trai, giàu nghèo, tôn giáo...v...v… cùng
đấu tranh giải phóng và sinh tồn”)

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).

1. Hoàn cảnh ra đời mặt trận Việt Minh.

- 28 /1/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực
tiếp lãnh đạo cách mạng và chủ trì Hội nghị
Trung ương lần thứ 8 tại Pác Bó (Cao Bằng) từ
ngày 10 đến 19/5/1941.
- Ngày 19/05/1941 mặt trận Việt Minh chính
thức ra đời.

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.
a. Lực lượng vũ trang.

Hoạt động ở
Bắc Sơn, Võ Nhai
Ra đời cuối 1940
có 32 chiến sĩ

Duy trì
Đội du kích
Bắc Sơn

Hoạt động ở
Hoạt động ở

Bắc Sơn, Võ Nhai

Bắc Sơn, Võ Nhai

(Chấn chỉnh lực lượng,

(lực lượng du kích)

vũ trang, tuyên truyền)

Duy trì đội
du kích Bắc Sơn
(Cuối năm 1940)

Phát triển thành
Trung đội
Cứu quốc quân
(Đầu năm 1941)

Tổ chức
lớn mạnh

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.
a. Lực lượng vũ trang:

- Duy trì đội du kích Bắc Sơn, phát triển thành
Trung đội Cứu quốc quân.

Có 34 chiến sĩ
và 34 khẩu súng

Võ Nguyên Giáp
làm Đội trưởng

Ngày 22/12/1944
Ở khu rừng Trần Hưng Đạo

Đội Việt Nam
tuyên truyền
giải phóng quân

Họ và tên: VÕ NGUYÊN GIÁP (Tên thường gọi: VĂN)
Sinh ngày: Ngày 25/ 8/ 1911.

Cấp bậc, chức vụ cao nhất: Đại tướng, Phó thủ tướng Chính phủ
kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Qua đời tại: Viện quân y 108, Hà
Nội vào 18h09 phút ngày 4 tháng 10 năm 2013

Đội du kích Bắc Sơn
Duy trì đội du
Kích Bắc Sơn đến
cuối năm 1940

Trung đội Cứu quốc quân 1941

Phát triển thành
Trung đội Cứu quốc
quân năm 1941

Lực
lượng
vũ
trang

Đội Việt Nam tuyên
truyền giải phóng quân
Ngày 22/12/1944
Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.
a. Lực lượng vũ trang:

- Duy trì đội du kích Bắc Sơn, phát triển thành
Trung đội Cứu quốc quân.
- Phát động chiến tranh du kích, thành lập đội Việt
Nam Tuyên truyền giải phóng quân 22/12/1944.

5h chiều ngày 25/12/1944

Trận
Phay Khắt

Đóng giả lính khố xanh, tập
kích và bắt sống18/19 lính
Diễn ra trong
vòng 10 phút

Chiến thắng
của đội Việt
Nam tuyên
truyền giải
phóng quân

Sáng sớm ngày 26/12/1944

Trận
Nà Ngần

Cải trang thành lính áp giải
ba cộng sản nộp cho quan đồn
Sau 20 phút ta rút
khỏi đồn địch

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.

a. Lực lượng vũ trang:

- Duy trì đội du kích Bắc Sơn, phát triển thành Trung
đội Cứu quốc quân.
- Phát động chiến tranh du kích, thành lập đội Việt
Nam Tuyên truyền giải phóng quân 22/12/1944 . Lập
chiến công ở Phay Khắt, Nà Ngần (Cao Bằng).

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.
b. Lực lượng chính trị:

LỰC LƯỢNG CHÍNH TRỊ
(Các hội cứu quốc)
(Hội cứu quốc)

(Hội cứu quốc)
Theo thành phần giai
cấp, nghề nghiệp
Hội Công nhân cứu quốc
Hội Nông nhân cứu quốc
Hội Học sinh, Sinh viên
cứu quốc

Theo lứa tuổi, giới
tính
Hội Phụ lão cứu quốc
Hội Phụ nữ cứu quốc
Hội Thanh niên cứu quốc
Hội Nhi đồng cứu quốc

(Hội cứu quốc)
Theo tổ chức Đảng phái
chính trị
Đảng Cộng sản Đông Dương
Đảng Dân chủ Việt Nam

Hội Văn hoá cứu quốc

Ngoài ra còn có những đoàn thể khác: Hội cứu tế thất nghiệp, Hội
tương tế, Hội hiếu hỉ, nhóm học chữ quốc ngữ…

Tập hợp các tầng lớp nhân
dân vào tổ chức cứu quốc.

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.
b. Lực lượng chính trị:

- Tập

hợp các tầng lớp nhân dân như: công
nhân, nông dân, học sinh, sinh viên, trí thức ...
vào tổ chức cứu quốc khắp cả nước.

Báo chí của Mặt trận Việt Minh ra đời

Báo chí của Mặt trận Việt Minh ra đời

I. MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19-5-1941).
2. Sự phát triển lực lượng cách mạng.

b. Lực lượng chính trị:
- Tập hợp các tầng lớp nhân dân như: công nhân, nông dân, học sinh,
sinh viên, trí thức ... vào tổ chức cứu quốc khắp cả nước.

- Báo chí của Đảng và Mặt trận Việt Minh được lưu truyền
rộng rãi.

Hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay