Quan sát bức tranh
và nêu cảm nghĩ
của em về bức
tranh này.

Tiết 7 đến tiết 10.
CHỦ ĐỀ:
PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
CUỐI THẾ KỈ XVIII – ĐẦU
THẾ KỈ XX
(Bài 4; bài 7; mục I.2 bài 17)

1. Nguyên nhân

Vì sao ngay từ
khi mới ra đời
GCCN đã đấu
tranh
chống
lại GCTS ?

Vì sao giới chủ
lại thích sử dụng
lao động trẻ em ?

Tiết 7 đến tiết 10.
Chủ đề
PHONG TRÀO CÔNG NHÂN CUỐI THẾ KỈ XVIII ĐẦU
THẾ KỈ XX (Bài 4; bài 7; mục I.2 bài 17)

1. Nguyên nhân
- Do bị áp bức, bóc lột nặng nề :
Làm việc nhiều giờ, tiền lương
thấp, điều kiện ăn ở tồi tàn
 Giai cấp vô sản đứng lên đấu
tranh

Nguyên nhân nào dẫn đến phong
trào công nhân ở các nước ?

1. Nguyên nhân

- Cùng với sự phát triển của
công nghiệp, giai cấp công
nhân sớm ra đời. Ngay từ buổi
đầu, họ đã bị giai cấp tư sản bóc
lột nặng nề, thường phải làm việc từ
14 đến 16 giờ mỗi ngày trong điều
kiện thiếu an toàn, đồng lương lại rẻ
mạt. Cả phụ nữ và trẻ em cũng bị
bóc lột. Vì vậy, công nhân đã nổi
dậy đấu tranh.

2. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
a.

Phong trào đập phá máy móc và bãi công

Hình thức:
Em hãy nêu hình thức đấu tranh
+ Đập phá máy móc, đốt công
của công nhân
xưởng nổ ra ở Anh, sau đó lan
sang các nước Pháp, Bỉ…
+ Đầu thế kỉ XIX, chuyển sang
bãi công, đòi tăng lương, giảm giờ
làm. Lập tổ chức công đoàn

2. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
a. Phong trào đập phá máy móc và bãi công

- Hình thức đấu tranh đầu tiên của
công nhân là đập phá máy móc và
đốt công xưởng. Cuộc đấu tranh
nổ ra ở Anh, sau đó là Pháp, Đức,
Bỉ,...
- Đến đầu thế kỉ XIX, công nhân đã
chuyển sang đấu tranh với hình
thức bãi công, đòi tăng lương và
giảm giờ làm, thành lập các công

2. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
b. Phong trào công nhân trong những năm 18301840

Năm 1831, công nhân dệt Liông (Pháp) đòi tăng lương,
giảm giờ làm, lập công đoàn,
nêu cao khẩu hiệu “Sống trong
lao động, chết trong chiến đấu”,
bị giới chủ đàn áp.
-

-Năm

1844, công nhân dệt Sơlê-đin(Đức) chống lại sự hà
khắc của chủ xưởng.

Em hãy nêu vài nét về phong trào
công nhân trong những năm
1830-1840

- Từ 1836-1847, Phong trào
hiến chương nổ ra rộng lớn ở
Anh, mang tính chính trị rõ rệt.
- Kết quả: Đều bị thất bại vì: bị
đàn áp, thiếu tổ chức lãnh đạo,
chưa có đường lối đấu tranh
đúng đắn
- Ý nghĩa: Đánh dấu sự trưởng
thành của công nhân quốc tế,
tạo tiền đề cho lý luận sau này.

Vậy kết quả như thế nào?

Em hãy nêu ý nghĩa của phong trào
công nhân những năm 1830-1840

b. Phong trào công nhân trong những năm

1830-1840
- Cuộc đấu tranh của công nhân thành phố Li-ông
(Pháp): Năm 1831
- Năm 1844, công nhân dệt vùng Sơ-lê-din (Đức)
- Phong trào Hiến chương ở Anh: từ năm 1836 đến
năm 1847.
- Các cuộc đấu tranh của công nhân ở Pháp, Đức,
Anh nêu trên tuy cuối cùng đều bị thất bại, nhưng
nó đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công
nhân quốc tế, tạo điều kiện cho sự ra đời của lí luận
cách mạng sau này.

Thời
gian
1831
1844
1836-

Sự kiện
Pháp: CN dệt tơ
thành phố Li-Ông
k/nghĩa
Đức: CN dệt Sơ-lêđin
Anh:
P/t
hiến

c, Cách mạng Nga (1905 – 1907)

Lê-nin là bí danh hoạt động cách mạng của
Vla-đi-mia I-lích U-li-a- nốp. Ông sinh ngày
22/4/1870, từ nhỏ sớm có tinh thần cách
mạng chống lại chế độ chuyên chế Nga
hoàng.
-

Năm 1893 Lê-nin trở thành người lãnh đạo
nhóm công nhân mác-xít ở Pê-téc-bua rồi bị
bắt và bị tù đày.
-

Năm 1903 Lê-nin thành lập Đảng công
nhân xã hội dân chủ Nga thông qua cương
lĩnh cách mạng lật đổ chính quyền tư sản xây
dựng CNXH.
-

Cương lĩnh khẳng định
nhiệm vụ chủ yếu của Đảng
là tiến hành cách mạng
XHCN, đánh đổ chính quyền
của giai cấp tư sản, thành lập
chuyên chính vô sản. Trước
mắt là đánh đổ chế độ Nga
hoàng, thành lập nước cộng
hòa, thi hành những cải cách
dân chủ, giải quyết vấn đề
ruộng đất cho nông dân.

Những điểm nào chứng tỏ Đảng
công nhân xã hội dân chủ Nga là
đảng kiểu mới?
- Triệt để đấu tranh cho quyền lợi
của g/c công nhân.
- Tuyệt đối trung thành và tuân
theo những nguyên lý của chủ
nghĩa Mác.
- Chống chủ nghĩa cơ hội
- Dựa vào nhân dân và lãnh đạo
nhân dân đấu tranh cách mạng.

a/ Nguyên nhân:
? Cuối TK XI X- đầu TK XX, tình hình nước Nga như thế nào?
- Là nhà nước phong kiến quân phiệt, CNTB phát triển nhưng bản
chất vẫn tồn tại tàn dư của chế độ nông nô lạc hậu.

a/ Nguyên nhân

Nhân dân >< chế độ PK
lao động
Nga Hoàng
Chiến tranh Nga - Nhật
(1904 - 1905)
b/ Diễn biến

Nguyên nhân cách mạng?
Đầu thế kỉ XX, nước Nga lâm
vào tình trạng khủng hoảng 
Mâu thuẫn giữa nhân dân Nga
với chế độ Nga Hoàng ngày
càng căng thẳng.
- Chiến tranh Nga - Nhật (1904
- 1905) làm tăng thêm các mâu
thuẫn xã hội ở Nga.
-

b/ Diễn biến:

Lược
đồ cách
mạng
Nga

Thảm sát Chủ nhật đẫm máu tại thủ đô Xanh Pê-téc-bua

Thủy thủ tàu Pô-tem-kin

? Tuy cuộc cách mạng này thất bại nhưng đã để lại ý nghĩa lịch
sử như thế nào?

“Không có cuộc tổng diễn tập 1905 thì cũng không có
thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917”
—V. I. Lenin

Lăng Lê-nin trên Quảng trường Đỏ, Moskva

2. Cách mạng Nga 1905-1907
Thời gian
9/1/1905

Sự kiện
14 vạn công nhân Pê-tec-bua và gia đình kéo đến cung
điện Mùa Đông đưa yêu sách
bị tàn sát
“Ngày
chủ nhật đẫm máu”

5/1905

Nông dân nhiều vùng nổi dậy, đánh phá dinh cơ của địa
chủ phong kiến, lấy của người giàu chia cho người nghèo

6/1905

Thủy thủ trên chiến hạm Pô-tem-kin khởi nghĩa

12/1905

Khởi nghĩa vũ trang bùng nổ ở Mat-xcơ-va

Giữa 1907 Cách mạng chấm dứt

Tiết 8

3. Sự ra đời của chủ nghĩa Mác và các tổ chức quốc tế
a. Mác và Ăng-ghen:
Các Mác:

Các Mác (1818-1883), ông
sinh ra trong một gia đình trí
thức ở Ti-ơ-tơ(Đức). Từ nhỏ,
ông nổi tiếng là thông minh,
quý trọng người lao động. Mác
vừa nghiên cứu khoa học vừa
có nhiều đóng góp cho phong
trào cách mạng ở Châu Âu.

Em hãy nêu vài nét về Các Mác

Các Mác (1818-1883), ông sinh ra trong một gia đình trí thức ở Ti-ơtơ(Đức). Từ nhỏ, ông nổi tiếng là thông minh, quý trọng người lao
động. Mác vừa nghiên cứu khoa học vừa có nhiều đóng góp cho
phong trào cách mạng ở Châu Âu.

b) Ăng-ghen:

Các Mác (1818-1883), ông sinh ra trong một gia đình trí thức ở Ti-ơtơ(Đức). Từ nhỏ, ông nổi tiếng là thông minh, quý trọng người lao
động. Mác vừa nghiên cứu khoa học vừa có nhiều đóng góp cho
phong trào cách mạng ở Châu Âu.

Ăng-ghen:

- Ăng-ghen(1820-1895) xuất
thân trong một gia đình chủ
xưởng giàu có ở thành phố Bơmen(Đức). Khi lớn lên, ông hiểu
rõ những thủ đoạn bóc lột của tư
sản. Năm 1842, ông sang Anh
tìm hiểu đời sống của công nhân
và viết “Tình cảnh của giai cấp
công nhân ở Anh”.
- Năm 1844, hai người gặp nhau
ở Pháp và kết thành bạn thân,
cùng hoạt động cách mạng.

Em hãy giới thiệu về Ăng-ghen:

b. Sự ra đời của "Đồng minh những người cộng
sản" và "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản"
- Khi ở Anh, Mác và Ăng-ghen Hãy nêu những hiểu biết của em về
tham gia tổ chức “Đồng minh
Đồng minh những người cộng sản
những người chính nghĩa” và cải và tuyên ngôn của Đảng cộng sản
tổ thành “Đồng minh những
người cộng sản”. Là chính đảng
đầu tiên của giai cấp vô sản quốc
tế.
- Tháng 2-1848, Mác và Ăngghen công bố cương lĩnh “Tuyên
ngôn của Đảng cộng sản”. Đây là
văn kiện quan trọng, là những
luận điểm cơ bản về sự phát triển
của công nhân xã hội

b. Sự ra đời của "Đồng minh những người cộng sản" và
"Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản“

- Khi hoạt động ở Anh, Mác và Ăng-ghen đã
tham gia tổ chức bí mật của công nhân Tây Âu
"Đồng minh những người chính nghĩa", sau đó
hai ông cải tổ thành "Đồng minh những người
cộng sản". Đây là chính Đảng độc lập đầu tiên
của giai cấp vô sản quốc tế.
- Tháng 2 - 1848, Mác và Ăng-ghen công bố
cương lĩnh "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản".
Đây là văn kiện quan trọng, là những luận điểm
cơ bản về sự phát triển của xã hội và cách mạng
xã hội chủ nghĩa

c. Phong trào công nhân từ 1840-1870 – Quốc tế thứ
nhất:
* Phong trào công nhân từ 1840-1870:
Sau khi tuyên ngôn Đảng cộng
sản ra đời, phong trào công
nhân Châu Âu ngày càng diễn
ra quyết liệt:
+ Pháp: 23-6-1848, công nhân
và nhân dân lao động khởi
nghĩa trong 4 ngày.
+ Đức: Công nhân và thợ thủ
công đấu tranh làm giới chủ
khiếp sợ

Em hãy nêu vài nét về phong trào
công nhân từ 1840-1870

* Quốc tế thứ nhất:
- 28-9-1864, công nhân Anh và
các đại biểu công nhân của
nhiều nước tham gia mít tinh,
thành lập hội liên hiệp lao động
quốc tế, lấy tên “Quốc tế thứ
nhất”. Mác là đại biểu của công
nhân Đức, đã trở thành linh hồn
của quốc tế thứ nhất.
- 1870, thực hiện truyền bá chủ
nghĩa Mác, thúc đẩy phong trào
công nhân phát triển tích cực, tự
giác.

Hãy nêu hoàn cảnh ra đời và hoạt
động của quốc tế thứ nhất

c. Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 Quốc tế thứ nhất
- Sau khi "Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản" ra đời, phong trào
đấu tranh của công nhân ở châu Âu tiếp tục diễn ra quyết liệt.
+ Ở Pháp, ngày 23 - 6 - 1848, công nhân và nhân dân lao động
Pa-ri lại khởi nghĩa vũ trang kéo dài trong bốn ngày.
+ Ở Đức, công nhân và thợ thủ công nổi dậy đấu tranh làm
giới chủ khiếp sợ.
- Ngày 28 - 9 - 1864, công nhân Anh và đại biểu công nhân
nhiều nước châu Âu tham gia mít tinh có tổ chức, sau đó thành
lập "Hội Liên hiệp lao động quốc tế", lấy tên là Quốc tế thứ
nhất. Mác là đại biểu của công nhân Đức đã trở thành "linh
hồn" của Quốc tế thứ nhất.
- Từ khi thành lập đến năm 1870, Quốc tế thứ nhất thực hiện
việc truyền bá chủ nghĩa Mác, qua đó thúc đẩy phong trào
công nhân quốc tế phát triển tích cực, tự giác.

Tiết 9

d. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ
CUỐI THẾ KỶ XIX. QUỐC TÊ THỨ HAI
(bài 7)

* Phong trào công nhân cuối thế kỷ XIX

- Nguyên nhân
+ Mâu thuẫn giữa vô sản với tư
sản ngày càng gay gắt.
+ Ý thức giác ngộ giai cấp của công
nhân ngày càng cao. (Học thuyết
Mác thâm nhập vào phong trào
công nhân).
- Các cuộc đấu tranh tiêu biểu

Nguyên nhân phát triển của
phong trào công nhân cuối thế
kỷ XIX?

Cuộc biểu tình của công nhân Niu Oóc năm 1882

“”

“Bạn thử nghĩa xem trên trái đất này
Đổi một đồng lương bằng lao động khổ sai.
Cả cuộc đời ta vất vả vì sai?
Chẳng phải cho riêng ta: linh hồn và thân
xác.
Các bạn hỡi! Muốn thoát khỏi cảnh đời tan
nát.
Hãy đấu tranh vì cuộc sống hôm nay.
Hãy vươn mình vì hạnh phúc ngày mai.

+ Phong trào diễn ra ở hầu hết các
nước tư bản Âu - Mỹ.
+ Lực lượng tham gia đông đảo.
+ Mức độ: công nhân đấu tranh
quyết liệt.
+ Kết quả:
. Giành được một số quyền lợi về
kinh tế và chính trị.
. Các tổ chức chính trị độc lập của
giai cấp công nhân ra đời ở mỗi
nước.

1875, Đảng xã hội dân chủ Đức.
1879, Đảng công nhân Pháp.
1883, Nhóm giải phóng lao động
Nga.

* Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX
- Từ 30 năm cuối thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản chuyển
sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, mâu thuẫn giữa
tư sản và vô sản ngày càng gay gắt, phong trào đấu
tranh của giai cấp công nhân các nước diễn ra liên
tục, nhất là ở Anh, Pháp và Mĩ.
- Ở Mĩ, ngày 1 - 5 - 1886, gần 40 vạn công nhân Sica-gô xuống đường biểu tình đòi ngày làm 8 giờ đã
được giới chủ chấp thuận cho 5 vạn người. Về sau,
ngày 1 - 5 hằng năm trở thành ngày Quốc tế Lao động.
- Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân thế
giới dẫn tới sự ra đời của nhiều tổ chức chính trị độc
lập của giai cấp công nhân ở mỗi nước như Đảng Xã
hội dân chủ Đức, Đảng Công nhân Pháp,...

* Quốc tế thứ hai (1889-1914)

- Nguyên nhân

Nguyên nhân?
+ Phong trào công nhân quốc tế Tại Đại hội thành lập, Quốc tế
phát triển mạnh mẽ.
thứ hai đã thông qua những
+ Các tổ chức công nhân ra đời ở nghị quyết nào? Nghị quyết
mỗi nước đòi hỏi phải thành lập một nào quan trọng nhất?
tổ chức quốc tế mới.
Ngày 14-7-1889, Quốc tế hai được
thành lập.
- Hoạt động (1889-1914)
+ 1889-1895
+ 1895-1914

Trình bày hoạt động của Quốc
tế hai?
Vì sao Quốc tế hai tan rã?

* Quốc tế thứ hai (1889 - 1914)
- Ngày 14 - 7 - 1889, nhân kỉ niệm 100 năm ngày nhân dân Pháp phá
ngục Ba-xti, gần 400 đại biểu công nhân của 22 nước họp ở Pa-ri,
tuyên bố thành lập Quốc tế thứ hai.
- Đại hội đã thông qua những quyết định quan trọng : sự cần thiết
phải thành lập một chính đảng của giai cấp công nhân ở mỗi nước ;
đấu tranh giành chính quyền ; đòi ngày làm 8 giờ và lấy ngày 1 - 5
hằng năm là ngày Quốc tế Lao động.
- Quốc tế thứ hai hoạt động trải qua hai thời kì (từ năm 1889 đến năm
1895 và từ năm 1895 đến năm 1914), đã có nhiều đóng góp cho
phong trào công nhân thế giới, làm chậm lại quá trình chiến tranh đế
quốc của các nước,... Ăng-ghen được coi là "linh hồn của Quốc tế thứ
hai".
- Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ (1914), Quốc tế thứ hai đã
bị phân hoá, trừ Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga vẫn tiếp tục
hoạt động tích cực, gắn liền với lãnh tụ Lê-nin.

Tiết 10

4. Cao trào CM 1918 – 1923. Quốc
tế cộng sản thành lập.

Nguyên nhân nào dẫn đến cao trào
cách mạng 1918-1923?
* Nguyên Nhân:
- Do hậu quả của chiến tranh thế giới thứ
nhất.
- Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười
Nga.
- Mâu thuẫn giữa các nước tư bản gay gắt

48

Ghi chú

Nơi diễn ra cao
trào cách mạng

Anh

Ba Lan
Đức

Thổ Nhĩ Kì

Pháp
lia
Ita

LƯỢC ĐỒ CAO TRÀO CÁCH MẠNG 1918 – 1923 49
Ở CHÂU ÂU

Ghi chú

Nơi diễn ra cao
trào cách mạng

Anh

Ba Lan
Đức

Thổ Nhĩ Kì

Pháp
lia
Ita
50

LƯỢC ĐỒ CAO TRÀO CÁCH MẠNG 1918 – 1923 Ở CHÂU ÂU