Bài 14:
Photpho
Nội dung bài học :
I/ Tính chất vật lí :
II/ Tính chất hóa học :
1. Tính oxi hóa.
2. Tính khử.
III/ Ứng dụng :
IV/ Trạng thái tự nhiên . Điều chế:
Kí hiệu hóa học : P .
Vị trí trong BTH: nhóm VA, chu kì 3.
Nguyên tử khối : 30,97.


Nguyên tố photpho :
Lịch sử tìm ra nguyên tố photpho:
Do một giả kim thuật tìm ra tên là Henning Brand phát hiện năm 1669 thông qua việc điều chế nước tiểu . Ông cho bay hơi nước tiểu vào thu được một chất khoàng màu trắng , phát sáng trong bóng đêm .
Henning Brand _ nhà giả kim thuật (1630 – 1770) sinh ở Đức .
I / Tính chất vật lí :
Photpho trắng .
Photpho đỏ .
Mô hình phân tử P4
Cấu trúc polime của photpho đỏ .
Chất rắn trong suốt, màu
trắng hoặc màu vàng nhạt
Cấu trúc mạng
tinh thể phân tử
Không tan trong nước,
nhưng tan nhiều trong các
dung môi hữu cơ (benzen,
cacbon đisunfua …)
Rất độc
Mềm, dễ nóng chảy
Phát quang màu lục nhạt
trong bóng tối
Không phát quang trong
bóng tối
Không độc
Bền trong không khí ở nhiệt độ
thường
Không tan trong dung môi
thường
Cấu trúc polime
Chất bột màu đỏ
Phiếu học tập số 1: Dựa vào thông tin trong SGK/59+60, hãy lập bảng so sánh giữa P trắng và P đỏ. Lập sơ đồ chuyển hóa giữa 2 dạng hình thù.
250oC
Sơ đồ chuyển hóa giữa 2 dạng hình thù.
to, ngưng tụ
II/ Tính chất hóa học :
Photpho là






P
Tính oxi hóa
Tính khử
1. Tính oxi hóa (tác dụng với một số kim lọai họat động photphua kim lọai)
Ví dụ:
II/ Tính chất hóa học :
+
Ca
t0
Canxi photphua
P
+
Na
t0
0
Natri photphua
3
2
3
II/ Tính chất hóa học :
a) Tác dụng với O2:
Khi đốt nóng, photpho cháy trong không khí tạo ra
các oxit của photpho:
2.Tính khử (tác dụng với các phi kim họat động)
t0
to
Thiếu oxi:
Dư oxi:
5
3
2
2
4
4
O2
+
O2
+
II/ Tính chất hóa học :

2.Tính khử (tác dụng với
các phi kim họat động)
a) Tác dụng với O2:
Khi đốt nóng,
photpho cháy
Trong không khí
tạo ra các oxit
của photpho:
b) Tác dụng với Cl2:
Khi cho clo đi qua photpho nóng chảy, thu được hợp
chất photpho clorua
Thiếu clo:
Dư clo:
Cl2
+
Photpho
triclorua
+
Photpho
pentaclorua
2
2
2
2
3
5
c) Tác dụng với các hợp chất:
Photpho tác dụng dễ dàng với các hợp chất có tính
oxi hóa mạnh như HNO3 đặc, KClO3, KNO3, K2Cr2O7, …
P
+
t0
P2O5
KCl
+
Ví dụ:
6
5
5
-Phần lớn photpho được điều chế dùng để sản xuất axit photphoric , sản xuất phân bón , sản xuất diêm , sản xuất thuốc chuột . . .
-Ngoài ra photpho còn được dùng để sản xuất bom , đạm , pháo …
III/ Ứng dụng :
Đạn pháo Israel với màu trắng của photpho được bắn vào Gaza ngày 4/1/2009. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Một trong những ứng dụng của photpho .
Thành phần Ca(H2PO4)2
IV / Trạng thái tự nhiên – Điều chế :
TInh thể apatit .
Photphoric .
Khai thác apatit ở
Lào Cai .
2. Điều chế
Trong công nghiệp, photpho được sản xuất bằng
cách nung hỗn hợp quặng photphorit, cát, than cốc
ở 1200oC trong lò điện:
SiO2
C
+
CaSiO
+
P
CO
+
t0
+
Hơi photpho tạo ra được ngưng tụ khi làm lạnh, thu được photpho trắng ở dạng rắn
5
3
3
5
2
Củng cố
A. nguyên tử photpho có độ âm điện nhỏ hơn nguyên tử nitơ
B. nguyên tử photpho có điện tích hạt nhân lớn hơn nguyên tử nitơ
C. nguyên tử photpho có obitan 3d còn trống còn nguyên tử nitơ không có
D. liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử photpho kém bền hơn liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử nitơ
1. Ở điều kiện thường photpho họat động hóa học mạnh hơn nitơ là do?
A. đều có cấu trúc mạng phân tử và cấu trúc polime
B. đều tự bốc cháy trong không khí ở điều kiện thường
C. đều khó nóng chảy và khó bay hơi
D. đều tác dụng với kim lọai họat động tạo thành photphua
2. Photpho đỏ và photpho trắng là 2 dạng hình thù của photpho nên:
3. Magie photphua có công thức là
A. Mg2P2O7
B. Mg2P3
C. Mg3P2
D. Mg3(PO4)2
END