Di tích còn lại của ” Bạch Đằng giang phú”
掛 汗 漫 之 風 凡 ， 拾 浩 蕩 之 海 月 ，朝 戛 舷 兮 沅 湘 ， 暮 幽 探 兮 禹 穴 。 九 江 五 湖 ， 三 吳 百 粵 。 人 跡 所 至 ， 靡 不 經 閱 ， 胸 吞 雲 夢 者 數 百 ， 而 四 方 壯 志 猶 闕 如 也 。 乃 舉 楫 兮 中 流 ， 從 子 長 之 遠 游 。 涉 大 灘 口 ， 溯 東 潮 頭 ， 抵 白 藤 江 ， 是 泛 是 浮 。 接 鯨 波 於 無 際 ， 蘸 鷂 尾 之 相 繆 。 水 天 一 色 ， 風 景 三 秋 。 渚 荻 岸 蘆 ， 瑟 瑟 颼 颼 。 折 戟 沉 江 ， 枯 骨 盈 邱 。 慘 然 不 樂 ， 佇 立 凝 眸 。 念 豪 傑 之 已 往 ， 嘆 蹤 跡 之 空 留 。 江 邊 父 老 謂 我 何 求 ？ 或 扶 蔾 杖 ， 或 掉 孤 舟 ， 楫 余 而 言 曰 ﹕ 此 重 興 二 聖 擒 烏 馬 兒 之 戰 地 ， 與 昔 時 吳 主 破 劉 弘 操 之 故 洲 也 。 當 其 ﹕ 舳 艫 千 里 ， 旌 旗 旖 旎 。 貔 貅 六 軍 ， 兵 刃 蜂 起 ， 雌 雄 未 決 ， 南 北 對 壘 。 日 月 昏 兮 無 光 ， 天 地 凜 兮 將 毀 。 彼 必 烈 之 勢 疆 ， 劉 龔 之 計 詭 。 自 謂 投 鞭 ， 可 掃 南 紀 。 既 而 ﹕ 皇 天 助 順 ， 兇 徒 披 靡 。 孟 德 赤 壁 之 師 ， 談 笑 飛 灰 。 苻 堅 合 淝 之 陣 ， 須 臾 送 死 。 至 今 江 流 ， 終 不 雪 恥 。 再 造 之 功 ， 千 古 稱 美 。 雖 然 ﹕ 自 有 宇 宙 ， 固 有 江 山 。 信 天 塹 之 設 險 ， 賴 人 傑 以 奠 安 。 孟 津 之 會 ， 鷹 揚 若 呂 。 濰 水 之 戰 ， 國 士 如 韓 。 惟 此 江 而 大 捷 ， 由 大 王 之 賊 閑 。 英 風 可 想 ， 口 碑 不 刊 。 懷 古 人 兮 隕 涕 ， 臨 江 流 兮 厚 顏 。 行 且 歌 曰 ﹕ “ 大 江 兮 滾 滾 ， 洪 濤 巨 浪 兮 朝 宗 無 盡 。 仁 人 兮 聞 名 ， 匪 人 兮 俱 泯 。 ” 客 從 而 賡 歌 曰 ﹕ “ 二 聖 兮 垂 明 ， 就 此 江 兮 洗 甲 兵 。 胡 塵 不 敢 動 兮 ， 千 古 昇 平 。 信 知 ﹕ 不 在 關 河 之 險 兮 ， 惟 在 懿 德 之 莫 京 。

白 藤 江 賦
客有﹕
Nguyên bản Hán văn
2.2 Hoàn cảnh ra đời của bài phú
- Bài phú sông Bạch Đằng viết từ cảm hứng hào hùng bi tráng khi tác giả là trọng thần của nhà Trần lúc vương triều đang có biểu hiện suy thoái
- Sáng tác khi tác giả du ngoạn trên sông Bạch Đằng
2. Tác phẩm
2.1 Thể loại: Phú cổ thể
- Phú: là thể văn Trung Quốc thịnh hành vào thời Hán, dùng lối văn có nhịp điệu, nhằm miêu tả, trình bày sự vật để biểu hiện tư tưởng tình cảm của tác giả.
- Phú cổ thể: có trước thời Đường, được làm theo lối biền văn hoặc lối văn xuôi có vần.
Sơ đồ sông Bạch Đằng ngày nay
Dấu tích của những trận thuỷ chiến trên sông Bạch Đằng



III. Phân tích tác phẩm
Bố cục gồm 3 phần
1. Phần 1: từ “Khách có kẻ…còn lưu”
-Nhân vật “khách” và cuộc du ngoạn trở lại cội nguồn
2. Phần 2: từ “Bên sông các bô lão…người xưa chừ lệ chan”
-Qua lời kể của các bô lão nhân vật “khách”tìm hiểu chiến tích cha ông trên sông Bạch Đằng
3. Phần 3: Đoạn còn lại
- Niềm tự hào về non sông hùng vĩ gắn với chiến công lịch sử và quan niệm của tác giả về nhân tố quyết định trong công cuộc đánh giặc giữ nước
II. Đọc tác phẩm
1. Nhân vật “Khách”
a. Đặc điểm nổi bật:
- Người ham du ngoạn, thích ngắm cảnh non
nước, tìm hiểu cội nguồn lịch sử dân tộc: giong gió chơi vơi, chơi trăng mải miết, sớm, chiều…nơi có người đi đâu mà chẳng biết...
- Người có tâm hồn phóng khoáng, tự do.
b. Bức tranh cảnh sông Bạch Đằng
- Liệt kê: sóng kình, nước trời, phong cảnh, bờ lau,
bến lách…
- Thời gian liên hoàn
- Không gian rộng lớn
- Ngữ điệu trang trọng: “chừ”
- Nhịp thơ uyển chuyển
→ Bức tranh sông nước đẹp, cổ kính, trang trọng, hùng vĩ…
→Tâm trạng của người ngắm cảnh : buồn, thương, tiếc nuối
+ Buồn vì cảnh thảm
+ Thương nỗi anh hùng
+ Tiếc thay dấu vết
Ngô Quyền chỉ huy tướng sỹ đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng(năm 938)
c. So sánh bút pháp miêu tả ở 8 câu đầu và 12 câu sau
- 8 câu đầu: thiên về khái quát ước lệ
- 12 câu sau : miêu tả cụ thể, cảnh thực
→ Sự chuyển đổi cấu trúc mạch văn thể hiện sự chuyển biến trong tâm trạng của “Khách”
→ Tâm trạng của nhân vật “khách” chính là “cái tôi” của tác giả.
Tiểu kết phần 1:
Nội dung: Bức tranh sông nước Bạch Đằng qua tâm trạng của nhân vật “khách”- tác giả
Nghệ thuật: khái quát, cụ thể, từ xa tới gần, nhịp điệu uyển chuyến…
Một góc sông Bạch Đằng ngày nay