II. Tơ
Bài 17. Vật Liệu Polime
THPT Hoàng Hoa Thám
Lớp 12/7
Tổ 4
1. Khái Niệm
Tơ là những vật liệu polime hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định.
Trong tơ, những phân tử polime có mạch không phân nhánh sắp xếp song sog với nhau. Polime đó phải rắn, tương đối bền với nhiệt, với các dung môi thông thường, mềm, dai, không độc và có khả năng nhuộm màu.
2. Phân Loại



Một số loại tơ tổng hợp thường gặp
Tơ nilon-6,6 (Tơ poliamit)
Là tơ poliamit vì các mắt xích nối với nhau bằng các nhóm amit –CO-NH-
Điều chế bằng cách trùng ngưng hexametylenđiamin và axit ađipic
Pt điều chế tơ nilon-6,6, nilon-6, nilon-7
Video điều chế tơ nilon-6,6
Tơ nilon-6,6 Có tính dai bền, mềm mại óng mượt , ít thấm nước, giặt mau khô nhưng kém bền với nhiệt, với axit và kiềm.
Tơ nilon-6 cũng như nhiều loại tơi poliamit khác được dùng để dệt vải may mặc, vải lót săm lốp xe, dệt bít tất, bện làm dây cáp, dây dù, đan lưới
3. MỘT SỐ LOẠI TƠ TỔNG HỢP THƯỜNG GẶP
b) Tơ lapsan:
Thuộc loại tơ polieste, được tổng hợp từ axit terephtalic và etylen glicol. Tơ lapsan rất bền về mặt cơ học, bền với nhiệt, axit, kiềm hơn nilon, được dùng để dệt vải may mặc
Pt điều chế:
3. 1 số loại tơ tổng hợp thường gặp
c) Tơ nitron ( Tơ olon):
Tơ nitron thuộc loại tơ vinylic. Được tổng hợp từ vinyl xianua (acrilonitrin) nên được gọi là poliacrilonitrin.
Pt điều chế:
Tơ nilon dai,
Bền với nhiệt và
giữ nhiệt tốt nên thường được dùng để dệt vải may quần áo ấm hoặc bện thành sợi “len” đan áo rét.
Bạn có biết?

Siêu vật liệu từ tơ nhện, da người

Một nhà sinh học tế bào và một nghệ sĩ người Hà Lan đã tạo ra một loại tơ tổng hợp từ tơ nhện và da người có khả năng làm giảm sức xuyên phá của đạn súng trường xuống còn một nửa.
Nhà sinh học tế bào Abdoelwaheb El Ghalbzouri cho biết tơ nhện chắc gấp 3 lần vật liệu Kevlar dùng làm áo chống đạn. Nếu áo chống đạn làm từ 33 lớp Kevlar thì với tơ nhện chỉ cần 3 lớp là đủ.
Ngoài ra, ông Abdoelwaheb El Ghalbzouri và nghệ sĩ Jalila Essaïdi cho biết việc tích hợp tơ nhện vào vết phỏng sẽ thúc đẩy quá trình lên da non và ít có sẹo, rất có ích cho bệnh nhân bị phỏng.
Bạn có biết
Bà Jalila Essaïdi nói: “Hỗn hợp giữa tơ nhện và da người này cứng cáp và khỏe hơn so với da người. Các lớp tơnhện lồng ghép với da cho phép tạo ra những lớp mô lớn hơn”.
Theo hãng tin Reuters, tơ nhện cũng có khả năng đẩy mạnh việc tái tạo xương, sụn và dây chằng bên cạnh một số ứng dụng như dùng làm chỉ khâu phẫu thuật nhờ vào tính đàn hồi và độ dẻo dai của nó.
Trong khi đó, nhà hóa học người Đức Thomas Scheibel cũng đang phát triển một loại tơ nhện tổng hợp dùng chế tạo ra loại kem phủ lên bề mặt da khi cấy ghép, sử dụng trong dệt may và phụ tùng ô tô.
Ông Scheibel nhận xét: “Tơ nhện không những dẻo hơn cao su mà còn bền hơn thép”. Thách thức lớn nhất hiện nay là việc thương mại hóa sáng chế này vì khó lòng có thể đạt giá thành thấp như sợi ni lông.
Theo Thanh Niên
Bài Tập
Chỉ ra điều sai:
Bản chất cấu tạo hóa học của sợi bông là xenlulozơ.
Bản chất cấu tạo hóa học của tơ tằm và len là protit.
Quần áo nilon, len, tơ tằm không nên giặt với xà phòng có độ kiềm cao.
Tơ nilon, len, tơ tằm rất bền vững với nhiệt
Đáp án D
Bài Tập
2. Trong các ptử polime sau: tơ tằm, sợi bông, len, tơ visco, nilon-6,6, tơ axetat, tơ enang, tơ capron. Loại tơ có nguồn gốc xenlulozơ là:
Tơ tằm, len.
Tơ enang, tơ capron, nilon-6,6, tơ visco.
Sợi bông, sợi visco.
Sợi bông, tơ visco, tơ axetat.
Đáp án D
Bài Tập
3. Xenlulozơ triaxetat được xem là:
Chất dẻo.
Tơ tổng hợp.
Tơ nhân tạo.
Tơ poliamit.
Đáp án C
Bài Tập
4. Khối lượng của 1 đoạn mạch tơ nilon-6,6 là 27346u và của 1 đoạn mạch tơ capron là 17176u. Số mắc xích lần lượt là:
113 – 152
113 – 114
121 – 152
121 - 114
Đáp án C
Số mắt xích nilon-6,6 = 27346/226 = 121
Số mắt xích capron = 17176/113 = 152
Bài Tập
5. Phân tử khối trung bình của poli(hexametylen ađipamit) để chế tạo tơ nilon-6,6 là 30000đvC, của cao su tự nhiên là 105000đvC. Hãy tính số mắt xích gần đúng.
Đáp Án: 132.7 và 1544
Tơ nilon-6,6: 30000/226=132.7
Cao su tự nhiên: M(-CH2-C(CH3)=CH-CH2-)=68
Số mắt xích cao su tự nhiên: 105000/68=1544